Veterinariya instituti

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Akademik K. I. Skryabin nomidagi Oʻzbekiston veterinariya ilmiy tadqiqot instituti (OʻzVITI) — Markaziy Osiyodagi yirik ilmiy tadqiqotlar muassasasi. Samarqand viloyatining Toyloq qishlogʻida joylashgan (1959 yildan). Dastlab Turkiston Yer ishlari xalq komissarligi veterinariya boshqarmasi qoshidagi oʻlka veterinariya-bakteriologiya laboratoriya tarzida 1924 yilda Toshkentda tashkil etilgan. 1926 yilda Veterinariya-bakteriologiya institutiga aylantirildi. 1934 yildan hozirgi nomda. 1978 yilda K. I. Skryabin nomi berilgan. Institut ilmiy tadqiqotlarning asosiy yoʻnalishlari: chorva mollari oʻrtasida tarkalgan yuqumli, invazion va yuqumsiz kasalliklarini oʻrganish va ularga qarshi kurash, turli vaksinalar va davolash preparatlari yaratish, Oʻzbekistonning issiq iqlim sharoitida chorvachilikni rivojlantirish uchun muhim veterinariya-sanitariya tadbirlarini ishlab chiqish va b. iborat. Institutda 17 laboratoriya, Qarshi va Navoiy tayanch punktlari, xoʻjalik hisobidagi ishlab chiqarish boʻlimi bor (2000). Respublika veterinariya xizmati institut ilmiy ishlanmalari asosida mamlaktimiz hududida qoramollarning oʻlat va plevropnevmoniya, otlarda yuqumli pnevmoniya, manqa, yuqumli ensefalomiyelit, plevropnevmoniya kabi chorvachilikka juda katta ziyon keltiradigan kasalliklarni butunlay yoʻqotishga erishdi. Hayvonlarning kuydirgi, qorason, quturish, sargʻayma, qoʻtir, chechak va b. yuqumli kasalliklaridan keladigan zarar taʼsiri kamaytirildi. Chorva mollaridagi brutsellyoz (R. G. Yarayev, N. X. Shevchenko, M. S. Obidjonov, R. A. Ismatova), tuberkulyoz (G. V. Ni, M. A. Roʻzimurodov), quturish (N. M. Mamatov), teylorioz (I. X. Rasulov), bradzot (A. A. Volkova), echkilar plevropnevmoniyasi (F. D. Lukashenko), senuroz va exinokokkoz (M. A. Aminjonov), kolisalmonellyoz va pasterellyoz (I. D. Burlutskiy, A. K. Siddiqov, R. U. Bulxanov, A. Abdusattorov, T. B. Toʻraqulov, I. V. Ryasnyanskiy, J. Parmonov), parrandalar kolibakteriozi (O. Hoshimov, F. Niyozov) kasalliklariga qarshi yangi samarali vaksinalar, leykoz diagnostikumi (X. S. Salimov, M. K. Bugayev), piroplazmidozlarning oldini olish va davolashda diamidin (A. Gʻofurov, T. X. Rahimov), gelmintozlarga qarshi taʼsiri keng boʻlgan atsetomizol (A. O. Oripov) kabi preparatlar yaratildi va ulardan amaliyotda samarali foydalanilmoqda. Institut faoli-yati I. X. Irgashev, N. M. Matchonov, F. Ibodullayev, A. Roʻzimurodov, T. Boymurodov, M. Aminjonov, X. Salimov, A. Oripov, U. Ya. Uzoqov, G. S. Poʻlatov, N. X. Yenilleeva kabi olimlar nomi bilan bogʻliq. Institut yuqori malakali ilmiy mutaxassislar yetishtiruvchi markaz hisoblanadi. Institutda 85 ilmiy xodim, shu jumladan 12 fan doktori, 32 fan nomzodi ishlaydi. Institutda aspirantura va doktorantura bor. Ilmiy asarlar, monografiyalar, uslubiy koʻrsatmalar, yoʻriqnomalar, qoʻllanmalar, tavsiyalar va b. nashr etadi.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil