Kontent qismiga oʻtish

Vasilisa Melentyeva

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Vasilisia Melentyva

Vasilisa Melentyeva (ruscha: Васили́са Меле́нтьева) (1579-yilda vafot etgan) Ivan Grozniyning afsonaviy oltinchi xotini edi. Nikohiga cherkov tomonidan ruxsat etilmagan. 1575-yilda nikohlangan boʻlishi mumkin yoki u oddiy kanizak edi. Zamonaviy olimlar uning mavjudligini yolgʻon deb hisoblashadi[1][2][3].

Afsonaga koʻra, Vasilisa Ivanga turmushga chiqishidan oldin Livoniya urushida qatnashgan dyak Melentiy Ivanovning xotini boʻlgan. Garchi podshoh uni goʻzal va yoqimli tabiatli deb hisoblagan boʻlsa-da, turmushga chiqqanidan bir necha oy oʻtgach, u Davlatev ismli shahzoda bilan aloqasi borligini bilib qoldi. Ivan Vasilisani sevgilisini xodaga mixlashini kuzatishga majbur qildi va keyin esa jazo sifatida uni monastirga qamab qoʻydi[2].

Ivan Grozniyning barcha sakkiz xotinidan faqat Mariya Dolgorukaya (u ham 19-asrning yolgʻoni sanaladi) va Vasilisa Melentyevaning qabrlari yoki rasmiy sud hujjatlarida hech qanday eslatma yoʻq[1][4].

Ilk zamonaviy manbalarda uning mavjudligi haqida hech qanday dalil yoʻq, ikkita kichik eslatmadan tashqari: Nikolay Karamzin keltirgan birinchisi, uning ismini Ivanning boshqa turmush oʻrtoqlari bilan "kanizak sifatida" sanab oʻtgan. Keyinchalik kengroq ikkinchi eslatma 19-asr boshlarida taniqli soxtakor Aleksandr Sulakadzevning ishi ekanligiga ishoniladi[1][5].

Ammo soʻnggi paytlarda tadqiqotchilar uning podshoh bilan oʻziga xos munosabatlarini tasdiqlovchi hujjatlarni topgani da'vo qilinadi[6].

1867-yilda Aleksandr Ostrovskiy u haqida " Vasilisa Melenteva " pyesasini yozgan.

  1. 1 2 3 Сперанский М. Н. Русские подделки рукописей в начале XIX в. — ПИ, 1956, т. V, с. 100
  2. 1 2 Йена, Детлеф. Русские царицы (1547—1918). М., 2008. С. 43
  3. Скрынников Р. Г. Иван Грозный. М., 2007
  4. Сергей Нечаев. Иван Грозный. Жены и наложницы "Синей Бороды"
  5. Зимин А. А. В канун грозных потрясений: Предпосылки первой Крестьянской войны в России. М., 1986
  6. Йена, Детлеф (2008). Русские царицы (1547—1918). Moscow, p. 43