Vaqt tenglamasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Vaqt tenglamasi - haqiqiy Quyosh vaqti (T„) bilan oʻrtacha Quyosh vaqti (Tu) orasidagi farqni ifodalovchi tenglama: ti=Tn—Tv. Quyoshni kuzatib To aniqlanadi va T„=T||t1 topiladi. V. t. qiymati har bir kun uchun astronomik taqvim va yilnomalarda (baʼzan, teskari ishora b-n) beriladi. Quyoshning soat burchagi bilan oʻlchanadigan haqiqiy Quyosh vaqti Yerning oʻz orbitasi boʻylab notekis harakatga hamda ekliptikaning ekvatorga ogʻmaligi natijasida tekis oʻtmaydi. Shuning uchun V. t. ikkita sinusoida yigʻindisidan iborat boʻladi. Bu sinusoidalardan birining davri bir yil, ikkinchisiniki yarim yildir. V. t. 15 aprel, 14 iyun, 1 sent., 24 dek.da nolga tenglashadi, yiliga 4 marta: 11 fevral

da 14,3 min., 15 mayda 3,8 min., 27 iyulda 6,4 min. va 2 okt.da 16,4 min. eng katta mutlaq qiymatga erishadi.

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil