Uozu (Toyama)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Uozu

魚津市
Shahar
Skyline of Uozu
Uozu
Bayroq
Uozu
Gerb
36°49′38.3″N 137°24′33.0″E / 36.827306°N 137.409167°E / 36.827306; 137.409167 G OKoordinatalari: 36°49′38.3″N 137°24′33.0″E / 36.827306°N 137.409167°E / 36.827306; 137.409167 G O
Mamlakat Yaponiya
Mintaqa Chubu viloyati
Asos solingan milodiy 701-yil
Maydon 200.61 km2 (77.46 mi²)
Rasmiy til(lar)i yapon
Aholisi
 (2016-yil 1-mart)
42 224
Zichligi 210 kishi/km2
Vaqt mintaqasi UTC+9:00
Telefon kodi 0765-23-1067
Uozu xaritada
Uozu
Uozu
Tatemon festivali, Toyama prefekturasidagi mashhur festivallardan biri
Uozu stantsiyasidan koʻrinish

Uozu (yaponcha: 魚津市 Uozu-shi?) Yaponiyaning Toyama prefekturasining sharqiy qismidagi shahardir. 2018-yil 1-mart holatiga koʻra, shaharning taxminiy aholisi 16.811 xonadonda 42.224 kishini, aholi zichligi esa har kvadrat kilometrga 210 kishini tashkil qilgan. Uning umumiy maydoni 200,61 kvadrat kilometr (77,46 mi²) edi.[1].[2]

Geografiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Uozu Namerikava va Kurobe oʻrtasida joylashgan boʻlib, shimoli-gʻarbda Toyama koʻrfazi va Yapon dengizidan, to janubi-sharqdagi baland togʻ tizmalariga qadar choʻzilgan. Uozudagi eng baland togʻlar Sugadake va Kekachiyama boʻlib, Uozudagi eng baland togʻ balandligi 2414 m ga teng. Uozu orqali bir nechta daryolar oqib oʻtadi, jumladan: sharqdan gʻarbga, Fuse daryosi, Katakai daryosi, Kado daryosi va Hayatsuki daryosi. Hududning katta qismi Yaponiyaning ushbu mintaqasiga xos tarzda tarqoq aholi punkti hisoblanadi.

Atrofdagi munitsipalitetlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Iqlimi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Uozu nam kontinental iqlimga ega (Köppen Cfa) boʻlib, yozi yumshoq va qishi qattiq qor yogʻishi bilan ajralib turadi. Uozuda oʻrtacha yillik harorat 13,7 °C ni tashkil etadi. Yillik oʻrtacha yogʻin miqdori 2278 mm boʻlib, sentyabr esa eng seryogʻin oy hisoblanadi. Avgustda eng yuqori harorat 26,3 °C, eng past harorati esa yanvarda, 2,4 °C atrofida boʻladi[3].

Uozu (1991−2020 oʻrtachasi, ekstremallar 1978−hozirga qadar) iqlimi
Koʻrsatkich Yan Fev Mart Apr May Iyun Iyul Avg Sen Okt Noy Dek Yil
Mutlaq maksimal, °C 19,2 22,4 27,6 30,7 32,5 33,1 37,9 37,8 36,4 33,5 27,1 24,9 37,9
Oʻrtacha maksimal, °C 6,2 6,8 10,9 16,8 21,9 25,0 29,0 30,6 26,5 21,0 15,3 9,4 18,3
Oʻrtacha harorat, °C 2,7 2,9 6,2 11,7 16,9 20,7 24,7 25,9 21,9 16,4 10,7 5,5 13,9
Oʻrtacha minimal, °C −0,3 −0,5 1,9 6,8 12,2 16,8 21,2 22,1 18,2 12,3 6,6 2,0 9,9
Mutlaq minimal, °C −8,8 −9,3 −7,1 −1,8 3,8 8,3 14,3 14,6 10,4 2,8 −1 −6,7 −9,3
Yogʻingarchilik meʼyori, mm 254,7 165,5 176,8 161,4 154,0 180,9 276,1 206,9 233,6 203,5 255,1 304,6 2 588,3
Manba: Yaponiya Meteorologiya Agentligi[4][5]

Demografiyasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yaponiya aholini roʻyxatga olish maʼlumotlariga koʻra[6], Uozu aholisi soni soʻnggi oʻn yilliklarda kamaygan.

Aholining oʻsishi
YilAholi±%
197047,124—    
198049,512+5.1%
199049,514+0.0%
200047,136−4.8%
201044,959−4.6%
202040,535−9.8%

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hozirgi Uotsu hududi qadimgi Etchju viloyatining bir qismi boʻlgan va hech boʻlmaganda Jomon davridan buyon mavjud boʻlganligi aniqlangan. Taxminan 1394-yilda Uozu togʻlarida oltinning topilishi odamlarning koʻpayishiga sabab boʻldi va Matsukura qal’asi atrofini mintaqaning markaziga aylantirdi. Keyinchalik, Matsukura qal’asi vayron boʻlgach, markaz dengizga yaqin Uozu qal’asi atrofida qayta tiklandi. 1582-yilda Uesugi urugʻiga ittifoqchi kuchlar va Oda Nobunaga qoʻmondonligi ostidagi kuchlar oʻrtasida Uozu shahari qamal qilindi. Uozu qal’asi qamali Oda qoʻshinlari tomonidan Honno-ji hodisasida Odaning oʻldirilishidan atigi uch kun oldin magʻlubiyatga uchragan.

Edo davrida Tokugava syogunati, Uozu Maeda sulolasi tomonidan boshqariladigan Kaga domenining bir qismi boʻlgan. Zamonaviy Uozu shahri 1889-yil 1-aprelda munitsipalitetlar tizimining oʻrnatilishi bilan tashkil etilgan. 1918-yilgi Taisho guruch gʻalayonlari butun mamlakat boʻylab tarqalgunga qadar Uozu shahrida boshlangan. Shaharning gʻarbiy qismining koʻp qismi 1943-yilda yongʻinda vayron boʻlgan, ammo shahar Ikkinchi Jahon urushida deyarli zarar koʻrmadi. Uozu 1952-yil 1-aprelda shahar maqomiga koʻtarildi. 1956-yil sentyabr oyida kuchli yongʻin Uozu shahridagi koʻplab binolarni vayron qildi.

Hukumat[tahrir | manbasini tahrirlash]

Uozu toʻgʻridan-toʻgʻri saylanadigan mer hamda 18 aʼzodan iborat bir palatali shahar qonun chiqaruvchi organi boʻlgan mer-kengash boshqaruv shakliga ega.

Taʼlim tizimi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Uozu shahrida shahar hukumati tomonidan boshqariladigan oʻnta davlat boshlangʻich maktabi hamda ikkita davlat oʻrta maktabi va Toyama prefekturasi taʼlim kengashi tomonidan boshqariladigan uchta davlat yuqori maktabi faoliyat yuritadi. Shuningdek, bitta xususiy litsey ham bunyod etigan. 

Transport[tahrir | manbasini tahrirlash]

Uozu Tokiodan temir yoʻlda 3 soat va avtomobilda 4,5 soat masofada joylashgan. 2015 yil mart oyidan boshlab, Toyama shahri yaqinidagi temir yoʻl markazidan Hokuriku Shinkansen tezyurar poyezdi orqali temir yoʻlga kirish mumkin. Uozuga ikkita yoʻlovchi poyezdi liniyalari, Toyama Chixo temir yoʻl magistral liniyasi va Ainokaze Toyama temir yoʻl liniyasi xizmat koʻrsatadi, ular Uozu stantsiyasidan gʻarbga va sharqqa boʻlinadi.

Temir yoʻl[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Ainokaze Toyama Railway logo.png Ainokaze Toyama temir yoʻli
    • Uozu
  • Toyama Chiho Railway logo.jpg Toyama Chiho temir yoʻli
    • Nishi-Uozu — Dentetsu-Uozu — Shin-Uozu — Kyōden

Magistral yoʻl[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Hokuriku tezko yoʻli
  • Milliy yoʻnalish

Qardosh shahar munosabatlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Uozuning taniqli odamlari, Toyama[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Official statistics(yaponcha)
  2. Uozu city introduction(yaponcha)
  3. Uozu climate data
  4. „ja:観測史上1~10位の値(年間を通じての値)“. JMA. Qaraldi: 15-mart 2022-yil.
  5. „ja:気象庁 / 平年値(年・月ごとの値)“. JMA. Qaraldi: 15-mart 2022-yil.
  6. Uozu population statistics
  7. „International Exchange“ (en). List of Affiliation Partners within Prefectures. Council of Local Authorities for International Relations (CLAIR). 8-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-noyabr 2015-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]