Unayza

Unayza (arabcha: عنيزة — ʿUnaizah), rasmiy nomi Unayza governati (arabcha: محافظة عنيزة — Muḥāfiẓat ʿUnaizah; shuningdek Onaizah, Onizah yoki Unayzah shakllarida ham yoziladi) — Saudiya Arabistonining Al-Qassim viloyatidagi shahar. U viloyat markazi Burayda shahridan janubda va Qirollik poytaxti Ar-Riyoddan shimolda joylashgan. Unayza Al-Qassim viloyatidagi ikkinchi yirik shahar bo‘lib, 2022-yilgi aholini ro‘yxatga olish ma’lumotlariga ko‘ra aholisi 184 600 kishini tashkil etadi^[1].

Tarixan, Unayza Mesopotamiya (hozirgi Iroq) va Fors (hozirgi Eron) hududlaridan Makkaga yo‘l olgan musulmon hojilar uchun muhim to‘xtash manzili bo‘lgan. Ko‘plab tarixchilar Unayza Islom tarqalishidan yuzlab yillar avval ham yashab kelingan deb hisoblaydilar. Bunga islomdan avvalgi Arabistonning eng mashhur shoirlaridan biri bo‘lgan Imru al-Qays kabi shoirlarning ko‘plab she’rlarida Unayza nomining tilga olinishi dalil sifatida keltiriladi.

Tarixi

Shahar 7 — asrda paydo boʻlgan. 1817 — 1914 — yillarda Al — Sulaym sulolasining boshchiligidagi amirlikning markazi vazifasini bajargan.

Geografiyasi

Unayza Al-Qassim viloyatining janubida va tarixiy Najd viloyatining markazida joylashgan. Shahar viloyat markazi Buraydadan taxminan 30 kilometr uzoqlikda va Saudiya Arabistoni poytaxti Riyoddan 300 kilometrdan ortiq shimolda joylashgan. Unayza Najdning shimoliy-markaziy hududida va Wadi al-Rummah (Rumma vodiysi) janubida joylashgan, bu vodiy Arabiston yarim orolidagi eng uzun vodiya hisoblanadi. Shaharni shimol va g‘arb tomonida Al-Ghamis qumlari deb ataladigan qum tepaliklari o‘rab turadi. Al-Ghadha o‘rmonlari shaharning shimolida joylashgan. Unayza yonida Al-Aushaziyah tuz ko‘li (yoki sabkha) mavjud bo‘lib, u rasmiy ravishda shaharning bir qismi hisoblanadi.

Iqtisodiyoti

Shaharda piyoz, hurmo, limon, mandarin, uzum, anor kabi mevalar oʻstiriladi. 2004 — yildan buyon, shaharda anʼanaviy tarzda hurmolar festivali uyushtiriladi. Unayza sayyohlar uchun ayniqsa qiymatli shahar boʻlib, uni „Hurmolar qirolligi“ deb atashadi.