Umumiy tartibli koloniyalar

Umumiy tartibli koloniyalar — bu ozodlikdan mahrum etilgan shaxslarni saqlash uchun moʻljallangan jazoni ijro etish muassasalari boʻlib, ularning tartib-qoidalari boshqa turdagi koloniyalarga nisbatan biroz yumshoqroq hisoblanadi. Oʻzbekiston qonunchiligiga koʻra, umumiy tartibli koloniyalar bir nechta toifaga boʻlinadi:

1. Ogʻir jinoyat sodir etib, birinchi marta ozodlikdan mahrum qilingan erkaklar saqlanadigan koloniyalar

Ushbu koloniyalar odatda birinchi marta jinoyat sodir qilgan shaxslar uchun moʻljallangan. Bu shaxslar jamiyat uchun jiddiy xavf tugʻdirishi mumkin boʻlsa-da, ular hali toʻgʻri yoʻlga qaytish imkoniyatiga ega.

Masalan: Ularning jazoni oʻtash sharoitlari shunday tashkil qilinadiki, ular oʻz xatti-harakatlarining notoʻgʻriligini anglab, jamiyatga moslashish uchun oʻzini tayyorlashga harakat qiladi.

2. Oʻta ogʻir jinoyat sodir etib, birinchi marta ozodlikdan mahrum qilingan erkaklar saqlanadigan koloniyalar

Bu turdagi koloniyalarda birinchi marta, ammo oʻta ogʻir jinoyat sodir qilgan erkaklar saqlanadi. Oʻta ogʻir jinoyatlar (masalan, qotillik, jinoyatni uyushgan holda sodir etish) ijtimoiy xavfi yuqori boʻlgani bois, mahkumlarga nisbatan nazorat kuchaytiriladi.

Bu koloniyalarda mahkumlarning tuzalishi va tarbiyasi uchun maxsus dasturlar joriy qilinishi tartib qoidalar yanada qatʼiyroq boʻladi.

3. Ogʻir yoki oʻta ogʻir jinoyat sodir etgan ayollar saqlanadigan koloniyalar

Ushbu koloniyalar ayollar uchun maxsus tashkil etilgan boʻlib, jinoyatning ogʻirlik darajasiga qarab turli tartib-qoidalar mavjud. Ayollar koloniyalarida mehnat va tarbiya jarayonlari erkaklar koloniyalaridan farqli ravishda tashkil etiladi. Bu yerdagi asosiy maqsad — ayollarning ijtimoiy hayotga qaytishiga yordam berish.

Bunday koloniyalarda mahkumlarga psixologik yordam, kasb-hunar oʻrgatish va mehnat bilan band qilish kabi imkoniyatlar beriladiUmumiy tartibli koloniyalarning asosiy maqsadi jinoyat sodir etgan shaxslarni tuzatish, ularni jamiyatga qayta moslashishga tayyorlash va qayta jinoyat sodir etishining oldini olishdir. Bu jarayonda mehnat, tarbiya va nazorat muhim oʻrin tutadi. Shuningdek, mahkumlarga psixologik va pedagogik yordam koʻrsatiladi, bu esa ularning hayotga boshqa nigoh bilan qarashiga koʻmaklashadi