Tyur

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Tyur, Tir yoki Tiu (týr, shuningdek, Ziu) — nemis-Skandinaviya mifologiyasida, faxriy va urushning bir qurolli xudosi. Asovdan, Odin va gigant  Gimirning singlisining oʻgʻli.

Asir katta boʻri Fenrirni Gleypnir sehrli zanjiri bilan bogʻlashga qaror qilganida, Tyur qoʻlini yoʻqotdi. Bir versiyaga koʻra, Tyur yomon niyatlar yoʻqligining belgisi sifatida qoʻlini Fenrirning ogʻziga qoʻydi. Boʻri oʻzini ozod qila olmaganida, u Tyurning qoʻlini tishladi. Vikinglarning eschatologik afsonalariga koʻra, Ragnarek Tyur kuni dahshatli it Garm bilan jang qiladi va ular bir-birlarini oʻldiradilar.

Tadqiqotchilar Tiu ismi umumiy hind-yevropa oliy xudosi,  osmon mabudasi(*Dyeus, CF.Zevs, Diaus, Deyv, lat) ning qayta tiklangan nomi bilan bogʻliq. Tiu, Odin[1] tomonidan bu hipostazadan olib tashlangan deb taxmin qilinadi.

German tillarida bu xudoning nomi seshanba (lat. Martis vafot etadi) nomi bilan Rim xudosi Mars nomi bilan almashtirilgan(lotincha: Martis dies) — norv.: Tirsdag, inglizcha: Tuesday[2]:181.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Tyur // Mifi narodov mira pod redaksiey S. A. Tokareva, M.: Rossiyskaya ensiklopediya, 1994.
  2. Латинский язык: Учебник для студентов пед. институтов по спец. № 2103 «Иностр. яз.» / Под общ. ред. В. Н. Ярхо, В. И. Лободы. — 3-е изд. — M.: Просвещение, 1983. — 86 000 экз.