Toshkent metropoliteni

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Toshkent metropoliteni
Tashkent metro drushbanarod.jpg
Maʼlumot
Davlat Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Shahar Toshkent
Ochilgan vaqti 1977-yil, 6-noyabr
Boshqaruvchi shirkat "Toshkent metropoliteni" DUK
Davlat Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Uzunligi 51,4 km
Stantsiyalari soni 38 ta
Yoʻllari soni 4 ta
Kunlik yoʻlovchilar soni 180-200 ming
Yillik yoʻlovchilar soni 71 million
Sxemasi
Toshkent metropoliteni xaritasi.png

Toshkent metropoliteni — Toshkent shahri yoʻlovchilar transporti korxonalari uyushmasi va Oʻzbekiston temir yoʻllari komaniyasi tarkibidagi untar korxona. Toshkent metropoliteni qurilishi 1977-yilda boshlangan, birinchi liniyasi 9 stansiyadan iborat. Uzunligi 11,4 kilometr boʻlgan birinchi navbati („Olmazor“, „Chilonzor“, „Mirzo Ulugʻbek“, „Hamza“, „Milliy bogʻ“, „Xalqlar doʻstligi“, „Paxtakor“, „Mustaqillik maydoni“, „Amir Temur xiyoboni“ bekatlari) 1977-yil 6-noyabrda, uzunligi 4,1 kilometrli ikkinchi navbati („Hamid Olimjon“, „Pushkin“, „Buyuk ipak yoʻli“ bekatlari 1980-yil 18-avgustda foydalanishga topshirildi, bekatlar soni 12 taga yetdi.

Toshkent metropolitenining umumiy uzunligi 4,8 kilometr boʻlgan ikkinchi liniyasining birinchi navbati („Alisher Navoiy“, „Oʻzbekiston“, „Kosmonavtlar“, „Oybek“, „Toshkent“ bekatlari) 1984-yil noyabrda, ikkinchi navbati („Mashinasozlar“, „Doʻstlik“ bekatlari, uzunligi 3,3 kilometr) 1987-yil noyabrda ishga tushdi. Shu liniyaning uchinchi navbati 1989-yil noyabrda („Gʻafur Gʻulom“, „Chorsu“ bekatlari, uzunligi 2,4 km), toʻrtinchi navbati („Tinchlik“ va „Beruniy“ bekatlari, uzunligi 3,8 km) 1991-yil 30-aprelda ishga tushdi. Bu liniyaning umumiy uzunligi qariyb 14,3 kilometrga yetdi.

Toshkent metropolitenining shahar markazini Yunusobod turar joy massivi bilan bogʻlaydigan (umumiy uzunligi 14 kilometr) uchinchi liniyasining birinchi navbati („Mingoʻrik“, „Yunus Rajabiy“, „Abdulla Qodiriy“, „Minor“, „Bodomzor“, „Habib Abdullayev“ bekatlari) 2001-yil 26-oktyabrda ishga tushdi.

Toshkent metropolitenida qatnaydigan poyezdlarning oʻrtacha tezligi 39 km/soat, maksimal tezligi 65 km/soat. Toshkent metropolitenida sugkasiga oʻrtacha 270—300 ming yoʻlovchi tashiladi. Yoʻlovchilarga qulaylik yaratish uchun baʼzi bekatlarda eskalatorlar oʻrnatilgan. Metrodagi „Chilonzor“, „Hamza“ bekatlari gumbazsimon, „Mustaqillik maydoni“ yigʻma monolit konstruksiyali kolonna tipida, boshqa bekatlar esa kolonna tipida qurilgan. Har bir bekatning badiiy meʼmorlik hamda haykaltaroshlik nuktai nazaridan bezatilishi ramziy ravishda shu bekat nomini aks etdiradi. Ularda madaniy, monumental dekorativ va amaliy sanʼatning milliy anʼanalari oʻz aksini topgan. Bekatlarga bezak berishda, asosan, Oʻzbekistonda chiqadigan qora, qizil, kulrang granitlar, turli xil marmar, keramika, stomalit, yogʻoch, oyna, turli xil metall va boshqa foydalanilgan.

Toshkent metropoliteni 9 balli zilzilaga bardosh beradi. Toshkent metropolitenining umumiy uzunligi 38,25 km, bekatlar soni 29 ta (2004). Metro qurilishi va navbatdagi yoʻl hamda bekatlarni loyihalash ishlari davom etmoqda.

„Oʻzbekiston“ yoʻli[tahrir]

Asosiy maqola: Oʻzbekiston yoʻli.

Oʻzbekiston yoʻli Toshkent metropolitenining hozirda mavjud yoʻllaridan biridir. 1984-yilning 7-dekabrida ishga tushirilgan.

„Yunusobod“ yoʻli[tahrir]

Asosiy maqola: Yunusobod yoʻli.

2001-yilning 28-avgustida Yunusobod yoʻlining ochilishi eʼlon qilindi. Uning uzunligi 6,4 kilometr boʻlib unda ayni paytda 6 bekat bor. Rossiyaning „Metrovagonmash“ Mitishi shahridan 20 ta vagon va unga ehtiyot qisimlari olinib kelindi va 10.7 mlrd AQSH dollariga sotib olindi. Endi Toshkent metropolitenining umumiy uzunligi 42 km va unda 29 ta bekatdan iborat. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi Yunusobod yoʻlining qurilishiga 11.5 mlrd soʻm ajratgan. 2016-yil noyabrda avvaldan qurilishi rejalashtirilgan Yunusobod va Turkiston bekatlarini qurish ishlari boshlab yuborildi. Shuningdek, Fayzulla Xoʻjayev, Bobur, Toʻqimachilar, Usmon Nosir, Janubiy bekatlari loyihasi bekor qilindi. Qurilishga 179 million dollar ajratilgan. Bekatlar 2020-yilda foydalanishga topshiriladi[1][2][3]

„Chilonzor“ yoʻli[tahrir]

Asosiy maqola: Chilonzor yoʻli.

Manbalar[tahrir]

  1. https://m.kun.uz/news/2019/11/06/toshkent-metropoliteni-42-yoshini-qarshiladi
  2. Метронинг Юнусобод йўналишидаги иккинчи туннелда бурғилаш ишлари якунланди. Kun.uz.
  3. Юнусободдаги кўчалардан бири вақтинча ёпилади. Kun.uz.
  4. Тошкент метросининг Юнусобод йўналиши қурилишида авария содир бўлди. Тупроқ остида бир неча киши қолиб кетган бўлиши мумкин. Kun.uz.
  5. Юнусободдаги метро аварияси: Бир неча ишчининг тақдири номаълумлигича қолмоқда. Kun.uz.
  6. Юнусободдаги авария оқибатларини бартараф этиш бўйича ҳукумат комиссияси тузилди. Kun.uz.
  7. ФВВ ва ССВ Юнусободдаги ер ўпирилиши бўйича маълумот берди. Kun.uz.
  8. Юнусободдаги авария жойида тупроқ остидан яна бир жасад олиб чиқилди. Қурбонлар сони 6 нафар. Kun.uz.
  9. Прокуратура Юнусободдаги ҳодиса юзасидан жиноий иш очди. Kun.uz.
  10. Юнусободдаги фожиа сабаби аниқланди. Kun.uz.
  11. Юнусобод фожиаси бўйича тузилган махсус комиссия қарори қачон эълон қилинади?. Kun.uz.
  12. «Мутасаддилар халқдан узр сўрасин» - ЎзЛиДеП вакили Юнусободдаги фожиа ҳақида. Kun.uz.
  13. Тошкент метросининг янги қурилаётган бекатларидан бирига «Қурувчилар» номини бериш таклиф этилди. Kun.uz.
  14. Юнусободдаги фожиада ҳалок бўлган ишчиларнинг оилаларига 100 млн сўмдан компенсация ажратилди. Kun.uz.