Toshkent metropoliteni

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Toshkent metropoliteni
Tashkent metro drushbanarod.jpg
Maʻlumot
Davlat Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Shahar Toshkent
Ochilgan vaqti 1977-yil, 6-noyabr
Boshqaruvchi shirkat {{{Shirkat}}}
Davlat Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Stantsiyalari soni 29 ta
Yo`llari soni 3 ta
Kunlik yo`lovchilar soni 180-200 ming
Yillik yo`lovchilar soni 68 million
Sxemasi
Toshkent metropoliteni

Toshkent metropoliteni — Toshkent shahar yulovchilar transporti korxonalari uyushmasi tarkibida. Toshkent metropoliteni kurilishi 1972 yilda boshlangan, birinchi liniyasining 9 styadan iborat, uz. 11,4 km birinchi navbati („Olmazor“, „Chilonzor“, „Mirzo Ulugʻbek“, „Hamza“, „Milliy bog'“, „Bunyodkor“, „Paxtakor“, „Mustakillik maydoni“, „Amir Temur xiyoboni“ bekatlari) 1977 y. 6 noyab.da, ikkinchi navbati („Hamid Olimjon“, „Pushkin“, „Buyuk ipak yoʻli“ bekatlari, uz, 4,1 km) 1980 y. 18 avg .da foydalanishga topshirildi, bekatlar soni 12 taga yetdi.

Toshkent metropolitenining umumiy uz. 4,8 km boʻlgan ikkinchi liniyasining birinchi navbati („Alisher Navoiy“, „Oʻzbekistan“, „Kosmonavtlar“, „Oybek“, „Toshkent“ bekatlari) 1984 y. noyab.da, ikkinchi navbati („Mashinasozlar“, „Doʻstlik“ bekatlari, uz. 3,3 km) 1987 y. noyab.da ishga tushdi. Shu liniyaning uchinchi navbati 1989 y. noyab.da („Gʻafur Gʻulom“, „Chorsu“ bekatlari, uz. 2,4 km), toʻrtinchi navbati („Tinchlik“ va „Beruniy“ bekatlari, uz. 3,8 km) 1991 y. 30 aprelda ishga tushdi. Bu liniyaning umumiy uz. qariyb 14,3 km ga yetdi.

Toshkent metropolitenining shahar markazini Yunusobod turar joy massivi bilan bogʻlaydigan (umumiy uz. 14 km) uchinchi liniyasining birinchi navbati („Mingoʻrik“, „Yunus Rajabiy“, „Abdulla Qodiriy“, „Minor“, „Bodomzor“, „Habib Abdullayev (Shahriston)“ bekatlari) 2001 y. 26 oktyabrda ishga tushdi.

Toshkent metropolitenida qatnaydigan poyezdlarning oʻrtacha tezligi 39 km/soat, maksimal tezligi 65 km/soat. Toshkent metropolitenida sugkasiga oʻrtacha 270—300 ming yoʻlovchi tashiladi. Yoʻlovchilarga qulaylik yaratish uchun baʼzi bekatlarda eskalatorlar oʻrnatilgan. Metrodagi „Chilonzor“, „Hamza (Novza)“ bekatlari gumbazsimon, „Mustaqillik maydoni“ yigʻmamonolit konstruksiyali kolonna tipida, boshqa bekatlar esa kolonna tipida qurilgan. Har bir bekatning badiiy meʼmorlik hamda haykaltaroshlik nuktai nazaridan bezatilishi ramziy ravishda shu bekat nomini aks etdiradi. Ularda madaniy, monumental dekorativ va amaliy sanʼatning milliy anʼanalari oʻz aksini topgan. Bekatlarga bezak berishda, asosan, OʻzRda chiqadigan qora, qizil, kulrang granitlar, turli xil marmar, keramika, stomalit, yogʻoch, oyna, turli xil metall va boshqa foydalanilgan.

Toshkent metropoliteni 9 balli zilzilaga bardosh beradi. Toshkent metropolitenining umumiy uz. 38,25 km, bekatlar soni 29 ta (2004). Metro qurilishi va navbatdagi yoʻl hamda bekatlarni loyihalash ishlari davom etmoqda.

Toshkent Metropoliteni — Toshkent shahrida 1977-yilda ishga tushirilgan metropoliten yoʻllari tizimi. 2008-yilgacha boʻlgan maʼlumotga koʻra, Oʻrta Osiyodagi yagona metropolitendir.

Yangi vagonlar

Toshkent metropolitenida 2015-yil 17-iyundan tashqi va ichki ko‘rinishi yangi bo‘lgan vagonlar ishga tushirildi. Yangi vagonlar avval Chilonzor yoʻnalishi boyicha harakatlanadi.

„Oʻzbekiston“ yoʻli[tahrir]

Oʻzbekiston yoʻli Toshkent metropolitenining hozirda mavjud yo'llaridan biridir. 1984-yilning 7-dekabrida ishga tushirilgan.

Toshkent metropoliteni — „Oʻzbekiston“ yoʻli

„Yunusobod“ yoʻli[tahrir]

Toshkent metropoliteni — „Yunusobod“ yoʻli

Yunusobod yoʻlining ochilishi 2001 yilning 28 avgustida Yunusobod yoʻlining ochilishi eʼlon qilindi. Bu uchinchi yoʻl hisoblanadi. Uning uzunligi 6,4 km boʻlib unda 6 bekat bor. Qurilish yer stahidan unchali chuqur emas(regioning seysmik jaylashishiga qarab). Rossiyaning AO „Metrovagonmash“ Mitishi shahridan 20 ta vagon va unga ehtiyot qisimlari olinib kelindi va uning bahosi 10.7 mlrd AQSH dollariga sotib olindi. Endi Toshkent metropolitenining umumiy uzunligi 42 km va unda 29 ta bekatdan iborat.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi Yunusobod yoʻlining qurilishiga 11.5 mlrd soʻm ajratdi. Bu 1 mlrd Rossiya rubliga teng. Yoʻl, shaharning aholi yashaydigan rayonlarni endi shaharning markazi bilan 6 bekatdan bogʻlab turadi.

Har bir bekat ozining chiroyidan boshqa bekatlardan oʻta farq qiladi. Rossiyadan yana vagon;arni sotib olish haqida yana shartnomalar tuzilyapti. Yangi mashinistlar, yoʻl koʻrsatkichlar va elektrmontyorlar kadrlari tayyorlaniyapti. Umumiy olganda 450 har hil sohadagi ishchilar ishlayadi. Bularning hammasaini Shahar oʻz zimmasiga olib ularning faoliyatini boshqaradi va 350 mln soʻm sariflanadi.

„Chilonzor“ yoʻli[tahrir]

Chilonzor yoʻli — Toshkent metropoliteni yoʻllaridan biri. 1977-yil 6-noyabrda ishga tushirilgan.

Toshkent metropoliteni — „Oʻzbekiston“ yoʻli

„Sirgʻali“ yoʻli[tahrir]

Sirg`ali yo`li— Toshkent metropolitenining loyihalashtirilgan yoʻllaridan biri.

Toshkent metropoliteni — „Oʻzbekiston“ yoʻli