Toshkent metropoliteni

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Toshkent metropoliteni
Tashkent metro drushbanarod.jpg
Maʻlumot
Davlat Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Shahar Toshkent
Ochilgan vaqti 1977-yil, 6-noyabr
Boshqaruvchi shirkat "Toshkent metropoliteni" DUK
Davlat Oʻzbekiston bayrogʻi Oʻzbekiston
Stantsiyalari soni 29 ta
Yo`llari soni 3 ta
Kunlik yo`lovchilar soni 180-200 ming
Yillik yo`lovchilar soni 68 million
Sxemasi
Toshkent metropoliteni

Toshkent metropoliteni — Toshkent shahri yoʻlovchilar transporti korxonalari uyushmasi va Oʻzbekiston temir yoʻllari komaniyasi tarkibidagi untar korxona. Toshkent metropoliteni qurilishi 1977-yilda boshlangan, birinchi liniyasi 9 stansiyadan iborat. Uzunligi 11,4 kilometr boʻlgan birinchi navbati („Olmazor“, „Chilonzor“, „Mirzo Ulugʻbek“, „Hamza“, „Milliy bogʻ“, „Xalqlar doʻstligi“, „Paxtakor“, „Mustaqillik maydoni“, „Amir Temur xiyoboni“ bekatlari) 1977-yil 6-noyabrda, uzunligi 4,1 kilometrli ikkinchi navbati („Hamid Olimjon“, „Pushkin“, „Buyuk ipak yoʻli“ bekatlari 1980-yil 18-avgustda foydalanishga topshirildi, bekatlar soni 12 taga yetdi.

Toshkent metropolitenining umumiy uzunligi 4,8 kilometr boʻlgan ikkinchi liniyasining birinchi navbati („Alisher Navoiy“, „Oʻzbekiston“, „Kosmonavtlar“, „Oybek“, „Toshkent“ bekatlari) 1984-yil noyabrda, ikkinchi navbati („Mashinasozlar“, „Doʻstlik“ bekatlari, uzunligi 3,3 kilometr) 1987-yil noyabrda ishga tushdi. Shu liniyaning uchinchi navbati [[1989-yil noyabrda („Gʻafur Gʻulom“, „Chorsu“ bekatlari, uzunligi 2,4 km), toʻrtinchi navbati („Tinchlik“ va „Beruniy“ bekatlari, uzunligi 3,8 km) 1991-yil 30-aprelda ishga tushdi. Bu liniyaning umumiy uzunligi qariyb 14,3 kilometrga yetdi.

Toshkent metropolitenining shahar markazini Yunusobod turar joy massivi bilan bogʻlaydigan (umumiy uzunligi 14 kilometr) uchinchi liniyasining birinchi navbati („Mingoʻrik“, „Yunus Rajabiy“, „Abdulla Qodiriy“, „Minor“, „Bodomzor“, „Habib Abdullayev“ bekatlari) 2001-yil 26-oktyabrda ishga tushdi.

Toshkent metropolitenida qatnaydigan poyezdlarning oʻrtacha tezligi 39 km/soat, maksimal tezligi 65 km/soat. Toshkent metropolitenida sugkasiga oʻrtacha 270—300 ming yoʻlovchi tashiladi. Yoʻlovchilarga qulaylik yaratish uchun baʼzi bekatlarda eskalatorlar oʻrnatilgan. Metrodagi „Chilonzor“, „Hamza“ bekatlari gumbazsimon, „Mustaqillik maydoni“ yigʻma monolit konstruksiyali kolonna tipida, boshqa bekatlar esa kolonna tipida qurilgan. Har bir bekatning badiiy meʼmorlik hamda haykaltaroshlik nuktai nazaridan bezatilishi ramziy ravishda shu bekat nomini aks etdiradi. Ularda madaniy, monumental dekorativ va amaliy sanʼatning milliy anʼanalari oʻz aksini topgan. Bekatlarga bezak berishda, asosan, Oʻzbekistonda chiqadigan qora, qizil, kulrang granitlar, turli xil marmar, keramika, stomalit, yogʻoch, oyna, turli xil metall va boshqa foydalanilgan.

Toshkent metropoliteni 9 balli zilzilaga bardosh beradi. Toshkent metropolitenining umumiy uzunligi 38,25 km, bekatlar soni 29 ta (2004). Metro qurilishi va navbatdagi yoʻl hamda bekatlarni loyihalash ishlari davom etmoqda.

„Oʻzbekiston“ yoʻli[tahrir]

Oʻzbekiston yoʻli Toshkent metropolitenining hozirda mavjud yoʻllaridan biridir. 1984-yilning 7-dekabrida ishga tushirilgan.

Toshkent metropoliteni — „Oʻzbekiston“ yoʻli

„Yunusobod“ yoʻli[tahrir]

Toshkent metropoliteni — „Yunusobod“ yoʻli

Yunusobod yoʻlining ochilishi 2001 yilning 28 avgustida Yunusobod yoʻlining ochilishi eʼlon qilindi. Bu uchinchi yoʻl hisoblanadi. Uning uzunligi 6,4 km boʻlib unda 6 bekat bor. Qurilish yer stahidan unchali chuqur emas(regioning seysmik jaylashishiga qarab). Rossiyaning AO „Metrovagonmash“ Mitishi shahridan 20 ta vagon va unga ehtiyot qisimlari olinib kelindi va uning bahosi 10.7 mlrd AQSH dollariga sotib olindi. Endi Toshkent metropolitenining umumiy uzunligi 42 km va unda 29 ta bekatdan iborat.

Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar mahkamasi Yunusobod yoʻlining qurilishiga 11.5 mlrd soʻm ajratdi. Bu 1 mlrd Rossiya rubliga teng. Yoʻl, shaharning aholi yashaydigan rayonlarni endi shaharning markazi bilan 6 bekatdan bogʻlab turadi.

Har bir bekat ozining chiroyidan boshqa bekatlardan oʻta farq qiladi. Rossiyadan yana vagon;arni sotib olish haqida yana shartnomalar tuzilyapti. Yangi mashinistlar, yoʻl koʻrsatkichlar va elektrmontyorlar kadrlari tayyorlaniyapti. Umumiy olganda 450 har hil sohadagi ishchilar ishlayadi. Bularning hammasaini Shahar oʻz zimmasiga olib ularning faoliyatini boshqaradi va 350 mln soʻm sariflanadi.[1]

„Chilonzor“ yoʻli[tahrir]

Chilonzor yoʻli — Toshkent metropoliteni yoʻllaridan biri. 1977-yil 6-noyabrda ishga tushirilgan.

Toshkent metropoliteni — „Oʻzbekiston“ yoʻli

„Sirgʻali“ yoʻli[tahrir]

Sirgʻali yoʻli— Toshkent metropolitenining loyihalashtirilgan yoʻllaridan biri.

Toshkent metropoliteni — „Oʻzbekiston“ yoʻli

Manbalar[tahrir]