Kontent qismiga oʻtish

Tomas Bax

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Tomas Bax

Bax (2024-yil)
9-Xalqaro Olimpiya qoʻmitasi prezidenti
Mansab davri
2013-yil 10-sentyabr – 2025-yil 23-iyun
Avvalgisi Jacques Rogge
Keyingisi Kirsty Coventry
Xalqaro Olimpiya Qo'mitasining faxriy prezidenti
Mansab davri
23 June 2025
Prezident Kirsty Coventry
Avvalgisi Vacant, last held by Jacques Rogge (2021)
Shaxsiy maʼlumotlari
Tavalludi 29-dekabr 1953-yil (1953-12-29) (72 yosh)
Würzburg, Bavariya, Gʻarbiy Germaniya
Alma mater Würzburg universiteti (Dr. iur. utr.)
Kasbi Lawyer
Imzosi

Tomas Bax[1][2] (olmoncha: Thomas Bach ; 1953-yil 29-dekabrda tugʻilgan) – germaniyalik huquqshunos, sobiq qilichboz va Olimpiya oltin medali sovrindori. U 2013-yildan 2025-yilgacha Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasining toʻqqizinchi prezidenti boʻlib ishlagan. U bu lavozimga saylangan birinchi Olimpiya chempioni boʻlgan. 2025-yildan beri u Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasining faxriy prezidenti lavozimida ishlaydi.

Yoshlik yillari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bax Würzburg shahrida tugʻilgan. U Tauberbischofsheim shaharchasida katta boʻlgan va u yerda 1977-yilgacha ota-onasi bilan yashagan. Bax 1983-yilda Würzburg universitetida huquq doktori (Dr. iur. utr.) darajasini olgan[3][4][5]. U oʻzining ona tilidan tashqari, fransuz, ingliz va ispan tillarida ham ravon soʻzlashadi[6].

Qilichbozlik faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bax sobiq rapira qilichbozi boʻlib, Gʻarbiy Germaniya terma jamoasi safida musobaqalarda qatnashgan. 1971-yilda, 17 yoshida, Germaniya milliy rapira chempionatida gʻolib chiqgan va Illinoys shtatining Chikago shahrida boʻlib oʻtgan oʻsmirlar oʻrtasidagi qilichbozlik boʻyicha jahon chempionatida bronza medalini qoʻlga kiritgan[7][8].

Qilichbozlik boʻyicha jahon chempionatida, 1973-yilda Shvetsiyaning Gyoteborg shahrida jamoaviy bahslarda kumush medalni, 1977-yilda Argentinaning Buenos Ayres shahrida jamoaviy bahslarda oltin medalni va 1979-yilda Avstraliyaning Melburn shahrida jamoaviy bahs bronza medalni qoʻlga kiritgan[9][10]. Bach oʻzining soʻnggi xalqaro musobaqasini 1980-yil 26-oktabrda Shanxayda yakunlagan[11].

U 1976-yilda Kanadaning Monreal shahrida boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida folga terma jamoasi oltin medalini qoʻlga kiritdi. 2017-yil 11-noyabrda Bachga „OLY“ nominal harflaridan foydalanishga rasman ruxsat berildi[12].

Bach milliy miqyosda 1977 va 1978-yillarda Germaniya folga boʻyicha individual chempionatida gʻolib boʻlgan[9][7]. Shuningdek, u 1978-yilda folga jamoalari oʻrtasidagi Yevropa chempionlar kubogini ham qoʻlga kiritgan[9].

DOSB prezidentligi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Thomas Bach 1953—1977-yillarda istiqomat qilgan Tauberbischofsheimdagi Sonnenplats maydonida joylashgan uyidagi yodgorlik lavhasi

Bach Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi (XOQ) prezidenti boʻlishdan oldin Germaniya Olimpiya Sport Konfederatsiyasi (DOSB) prezidenti lavozimida ishlagan. XOQ prezidentligiga nomzodini qoʻyish uchun 2006-yildan 2013-yilgacha lavozimda ishlab kelgan. 2013-yil 16-sentabrda DOSB rahbari lavozimidan isteʼfoga chiqgan. Uning oʻrnini Alfons Hörmann egallagan va DOSB Ijroiya Kengashi aʼzosi boʻlib qolgan. Bundan tashqari, u Ghorfa Arab-Germaniya Savdo-sanoat palatasi rahbari lavozimidan isteʼfoga chiqgan. Biroq, Bach sanoat yogʻochni qayta ishlash mashinasozligi sanoatida faoliyat yurituvchi va bosh qarorgohi Bachning tugʻilgan shahri Tauberbischofsheimda joylashgan Michael Weinig AG Company kompaniyasining rahbari lavozimida ishlashda davom etgan[13].

2012-yilda Bax Myunxenning 2018-yilgi Qishki Olimpiada oʻyinlariga daʼvogarlik qilishiga rahbarlik qilgan[14]. Mezbon shahar saylovida Myunxen 25% ovoz olgan, Janubiy Koreyaning Pyeongchang shahri esa 63% ovoz bilan mezbon shahar etib saylangan.

XOQ prezidentligi

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Avvalgi prezidentlar Juan Antonio Samaranch va Jacques Rogge singari, Thomas Bach ham Lozannada boʻlganida Lozanna saroyida turar edi[15].

2013-yil 9-may kuni Bach Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi prezidentligiga nomzodini qoʻyishini tasdiqlagan[16][17].

Bach ilgari 2012 va 2016-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlarida ovoz berish boʻyicha bosh kuzatuvchi boʻlib ishlagan.

2013 va 2021-yillardagi XOQ prezidentlik saylovlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Bax 2013-yil 10-sentyabrda Buenos Ayresda boʻlib oʻtgan XOQning 125-sessiyasida XOQ prezidenti etib sakkiz yillik muddatga saylangan. U ovoz berishning soʻnggi bosqichida 49 ovoz toʻplagan va saylanish uchun zarur boʻlgan koʻpchilik ovozni olgan. U 2001-yildan 2013-yilgacha XOQ prezidenti boʻlib ishlagan Jacques Roggening oʻrnini egallagan[18]. Bax 2021-yilda boʻlib oʻtadigan XOQning 137-sessiyasida 2025-yilgacha ikkinchi toʻrt yillik muddatga nomzodini qoʻyish huquqiga ega boʻladi[19].

Yutuqlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Davlat mukofotlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  •  Vengriya:
    • Vengriyaning Katta xoch „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni (2025) [20]
  •  Gretsiya:
    • Qaqnus Katta xoch ordeni[21]
  •  Polsha:
    • Polsha Respublikasining 1-darajali xizmatlari uchun ordeni[22]
  •  Rossiya:
  •  Janubiy Koreya:
    • Sport xizmatlari uchun Moviy ajdar (Cheongnyong) ordeni[24]
  •  Tunis:
    • „Xizmatlari uchun“ milliy ordeni (2016)[25]
  •  Ukraina:
    • 5-darajali knyaz Yaroslav Donishmand ordeni[26]
    • 4-darajali knyaz Yaroslav Donishmand ordeni[27]
  •  Yaponiya:
    • ribbon bar Quyosh nuri ordeni Oliy darajasi (2025)[28]

Faxriy doktor unvonlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  •  Ispaniya: Mursiya katolik universitetining faxriy doktori.[29]
  •  Yaponiya: Sukuba universitetining faxriy doktori.[30]

Mukofotlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  • Koreya Respublikasining Seul tinchlik mukofoti[31]
  • 2025: Olimpiya oltin ordeni

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „Tomas Bax Xitoy Xalq Respublikasi rahbari qabulida boʻldi“. olympic.uz. Qaraldi: 6-fevral 2026-yil.
  2. ↑ „Tomas Bax Xalqaro olimpiya qo‘mitasi prezidentligiga qayta saylandi“. gazeta.uz. Qaraldi: 6-fevral 2026-yil.
  3. ↑ „Mr Thomas BACH – Deutscher Olympischer Sportbund, IOC Member since 1991“. Olympic.org (1953-yil 29-dekabr). Qaraldi: 2016-yil 22-avgust.
  4. ↑ „Vita Thomas Bach : Olympiasieger im Fechten, DOSB-Präsident“. Dosb.de. 2016-yil 4-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 22-avgust.
  5. ↑ „Rechtsanwalt Dr. iur. utr. Peter Zimmermann – About me – Dr. iur. utr.“. Zimm-recht.com. 2021-yil 9-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 22-avgust.
  6. ↑ „Lord of the Rings: new IOC chief Thomas Bach | Sports | DW.COM | 10 September 2013“. Dw.de. Qaraldi: 2016-yil 22-avgust.
  7. ↑ 7,0 7,1 "One for all and all for one: Thomas Bach reflects on a golden moment at Montreal 1976"
  8. ↑ „"The Biographies o f all IOC Members"“.
  9. ↑ 9,0 9,1 9,2 "Thomas Bach, " Olympics.com.
  10. ↑ Fechten – Weltmeisterschaften (Herren – Florett). sport-komplett.de
  11. ↑ 袁虹衡; 李远飞. „奥运冠军吴静钰和国际奥委会主席巴赫及夫人 在青奥会上"家人团聚"“ (zh). 京报体育 (2018-yil 10-oktyabr). 2022-yil 28-fevralda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2022-yil 1-mart. „最终侯琨发现了这本详细记录当年巴赫主席作为前西德运动员，随击剑队来华访问的中文资料，并与巴赫主席确认，他最后一场比赛的时间为1980年10月26日，地点在上海“.
  12. ↑ „Athletes guilty of doping or bringing sport into disrepute will be barred from "OLY" lettering, WOA reveal“. www.insidethegames.biz (2017-yil 13-noyabr). 2019-yil 18-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 18-may.
  13. ↑ Mackay, Duncan „Exclusive: Bach to officially resign tomorrow from DOSB after being elected IOC President“. Insidethegames.biz (2013-yil 15-sentyabr). 2014-yil 11-yanvarda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 22-avgust.
  14. ↑ „Exclusive: Quality of the 2020 Olympic bidders has put the IOC in a very comfortable position, reveals Bach“ (2012-yil 5-fevral). 2014-yil 29-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2026-yil 6-fevral.
  15. ↑ (fransuzcha) Laurent Favre and Servan Peca, „Le CIO fait sa mue“, Le Temps, Wednesday 15 April 2015, page 9.
  16. ↑ „Nachfolger von Jacques Rogge: Thomas Bach kandidiert für IOC-Präsidentenamt“ (2013-yil 8-may). Qaraldi: 2013-yil 8-may.
  17. ↑ „Thomas Bach announces IOC presidential candidacy“. Espn.go.com (2013-yil 9-may). Qaraldi: 2016-yil 22-avgust.
  18. ↑ Zaccardi, Nick „Thomas Bach elected as ninth IOC president“. NBC OlympicTalk (2013-yil 10-sentyabr). Qaraldi: 2013-yil 10-sentyabr.
  19. ↑ „Next IOC President to be elected this Tuesday“ (2013-yil 9-sentyabr). 2013-yil 9-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 10-sentyabr.
  20. ↑ „A Magyar Érdemrend nagykeresztje kitüntetést kapta Thomas Bach - M4 Sport“.
  21. ↑ „Grand Cross of the Order of the Phoenix Archives - Greek City Times“.
  22. ↑ „President Andrzej Duda and president of the International Olympic Committee Thomas Bach during the award ceremony of the Order of Merit of the Republic of Poland, in Presidential Palace in Warsaw, Poland, 15 November 2021.“. Shutterstock (2021-yil 15-noyabr). Qaraldi: 2022-yil 18-oktyabr.
  23. ↑ Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 22 marta 2014 goda № 166 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii inostrannix grajdan“ (Wayback Machine saytida 2014-03-26 sanasida arxivlangan)
  24. ↑ „S. Korean president confers state decoration on IOC chief | Photos | Yonhap News“. english.yonhapnews.co.kr. Qaraldi: 2018-yil 8-mart.
  25. ↑ „Caid Essebsi decorates IOC President with Grand Cordon of National Merit in Sport“. Tunisia News Gazette (2016-yil 15-mart). 2021-yil 9-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2018-yil 14-fevral.
  26. ↑ „Указ Президента України від 15 грудня 2015 року № 704 «Про нагородження Т. Баха орденом князя Ярослава Мудрого»“. 2015-yil 18-dekabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 15-dekabr.
  27. ↑ „Указ Президента Украины от 10 сентября 2021 года № 460/2021 «О награждении Т. Баха орденом князя Ярослава Мудрого»“. 2021-yil 11-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-sentyabr.
  28. ↑ „2025 Spring Conferment of Decorations on Foreign Nationals“. Ministry of Foreign Affairs of Japan (2025-yil 1-may). Qaraldi: 2025-yil 1-may.
  29. ↑ „Thomas Bach“. UCAM (2015). Qaraldi: 2018-yil 14-fevral.
  30. ↑ „IOC chief Bach receives honorary doctorate“. Kyodo News. 2016-yil 1-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2016-yil 1-noyabr.
  31. ↑ „IOC President Bach to receive Seoul Peace Prize“. Olympic News (2020-yil 24-sentyabr). 2020-yil 25-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2020-yil 24-oktyabr.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Sportdagi pozitsiyalar
Oldingisi
Manfred fon Rixtgofen (Olimpiya rasmiysi)
lavozimi: Deutscher Sportbund prezidenti 		Germaniya Olimpiya Sport Konfederatsiyasi prezidenti
2006–2013 		Keyingisi
Oldingisilavozimi: Germaniya milliy olimpiya qo‘mitasi prezidenti
Oldingisi Xalqaro Olimpiya Qoʻmitasi prezidenti
2013—2025 		Keyingisi 
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Tomas_Bax&oldid=5906914" dan olindi