Temir (tuman)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
(Temir tumanidan yoʻnaltirildi)
Jump to navigation Jump to search
Temir tumani
qoz. Темір ауданы
tuman
Tarkibida Aqtoʻbe viloyati
Maʼmuriy markazi Shubarquduq
Asos solingan sanasi 1972-yil
Akim Qaniyev Baurjan Nuraliuli
Rasmiy tillar qozoq
Aholi (2013) 36,551[1]
Zichligi 3 kishi./km²
Dinlar tarkibi Musulmonlar, Xristianlar
Maydoni 12,600 km²
Temir tumani xaritada
Soat mintaqasi UTC+5
Telefon kodi +7 71346[2]
Pochta indeksi 030800-030811[3]
Avtomobil raqami kodi D, 04

Temir tumaniAqtoʻbe viloyatining gʻarbiy qismidagi maʼmuriy hudud. Yer maydoni 12,6 ming km2. Tuman 1972-yili tashkil topgan[4]. Aholisi 36 551 (2013);[1] kishi, oʻrtacha zichligi 1 km2-ga 3 kishidan toʻgʻri keladi (2013)[5][6]. Tuman markazi — Shubarquduq qishlogʻi.

Geografiyasi[tahrir]

Temir tumani Mugʻaljar togʻining janubi-gʻarbida joylashgan. Eng baland choʻqqisi 355 m (Badamsha qishlogʻining atrofida). janubi-gʻarbiy qismi tekisliklar iborat. Foydali qazilmalaridan: neft, tosh koʻmir, qurulish materiallari bor. Ularning ayrimlari qazib olinadi.

Iqlimi[tahrir]

Iqlimi keskin kontinental, qishi ancha sovuq, yozi issiq va qurgʻoq. Yanvar oyining oʻrtacha yillik harorati –15 – 17 °С, iyul oyining yillik oʻrtacha harorati 22 – 24°С. Yogʻingarchilikning oʻrtacha yillik miqdori 200 – 250 mm.

Aholi punktlari[tahrir]

Altiqarasuv, Shigʻirli (Borodinovka), Jambil (Leninskoe), Birlik (Rojdestvenskoe), Kenkiyak, Qoʻpa, Qumquduq, Neftyanik, Aqsay (Perelyubovka), Taskopa, Temir, Shubarquduq, Shubarshi.

Ijtimoiy soha[tahrir]

Tumanda 32 ta maktab, 2 ta madaniyat uyi, 14 kutubxona aholiga xizmat qilmoqda. Tibbiyot sohasida 3 ta kasalxona, tuman kasalxonasi, sanepidstansiya, 17 feld.-akusherlik punkt aholi uchun xizmatda.

Sanoati[tahrir]

Sanoatida tuman hududi bir nechta yirik korxonalari bor. Ularning yiriklari: „Qaraqamis“, „Stroyuniversal“ MChJ, „Koʻlik“ AJ, „Aliya joʻldari“, „Shans-1“, „Manas“, „Ayqap“, „Sagor“, „Tasqudiq“, „Aqtoʻbemunaygaz“, Kenjiluenergiya", „Toʻlgʻanay“ MChJ-lari va boshqalari faoliyat yuritmoqda[7].

Manbalar[tahrir]