Kontent qismiga oʻtish

Tehron jome masjidi

Koordinatalari: 35°40′31″N 51°25′27″E / 35.675294°N 51.424151°E / 35.675294; 51.424151
Vikipediya, erkin ensiklopediya
Masjid
Tehron jome masjidi
Joylashuvi 35°40′31″N 51°25′27″E / 35.675294°N 51.424151°E / 35.675294; 51.424151
Manzil Tehron, Tehron ustoni, Eron bayrogʻi Eron
Yoʻnalishi Shia

Tehron jome masjidi — Tehrondagi eng qadimiy masjid. Ming yildan ortiq tarixga ega shabistonga ega. Atiq masjidi sifatida ham tanilgan[1][2][3].

Tehrondagi ushbu masjidning aniq qurilish sanasi haqida ishonchli maʼlumot mavjud emas, biroq uning turli qismlarining meʼmorchilik uslubi bu inshootning turli davrlarda asta-sekin shakllanganligi haqida dalolat beradi. Masjidda saqlanayotgan va milliy meros roʻyxatiga kiritilgan ashyolar Al-Buya, Safaviylar va Qojarlar davrlariga tegishli. Tehron poytaxt boʻlganidan soʻng, masjid binosi taʼmirlangan va kengaytirilgan. Shu sababli, bu masjidda hijriy XIII asrdan avvalgi birorta ham tarixiy ashyo topilmagan, garchi masjidning qurilish sanasi mazkur asrlardan oldinroq boʻlishi ehtimoldan xoli emas. Ahmad Jomeiyning fikricha, hozirgi masjid binosining ayrim qismlari Al-Buya davriga borib taqaladi va qariyb ming yillik tarixga ega[4][5].

Bu borada mavjud eng qadimiy hujjat hijriy 1275-yilda fransuz Girchmann tomonidan Tehronda tuzilgan xaritadir. Ushbu xaritada masjid binosi deyarli hozirgi koʻrinishida aks ettirilgan boʻlib, bundan 130 yil oldin hozirgi barcha ayvonlar qurib boʻlingan, degan xulosaga kelish mumkin[6].

  1. „Encyclopaedia of the Iranian Architectural History“. Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran (2011-yil 19-may). 2015-yil 6-aprelda asl nusxadan arxivlangan.
  2. „Jameh Mosque of Isfahan offers journey through Islamic architectural styles“ (en). Tehran Times (2016-yil 13-noyabr). Qaraldi: 2019-yil 14-iyul.
  3. „Jameh Mosque | Isfahan Top Attractions | Unesco Sites“ (en-US). TAP Persia (2018-yil 13-noyabr). Qaraldi: 2019-yil 14-iyul.
  4. „مسجد جامع تهران در خاطرات احمد مسجد جامعی-tehranshenasi - تهران شناسی“ (2019-yil 14-mart). 2019-yil 14-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 8-yanvar.
  5. اسلوب. „مسجد جامع تهران - سیری در ایران“ (fa-IR). جامع ترین سایت جاهای دیدنی ایران - سیری در ایران (2014-yil 12-may). Qaraldi: 2024-yil 8-yanvar.
  6. مسجد. „مسجد جامع بازار تهران؛ ویژگی ها و کارکردها“ (fa). پایگاه تخصصی مسجد. Qaraldi: 2024-yil 8-yanvar.