Teddy Riner

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Teddy Riner
Teddy Riner Cannes 2016.jpg
Jinsi erkak
Tugʻilgan paytidagi ismi Teddy Pierre-Marie Riner
Fuqaroligi Fransiya bayrogʻi Fransiya
Qaysi sport dzyudo
Tavallud sanasi 7-aprel 1989-yil (1989-04-07) (33 yosh)
Tavallud yeri Pointe-à-Pitre, Gvadelupa
Vazni 100 kgdan ortiq
Medallar Faxriy legion ordeni
Sport mukofotlari
Yozgi Olimpiada oʻyinlari
Bronza Pekin 2008 100 kgdan
Oltin London 2012 100 kgdan
Oltin Rio-de-Janeyro 2016 100 kgdan
Bronza Tokio 2020 100 kgdan
Oltin Tokio 2020 jamoa
Dzyudo bo'yicha Yevropa chempionati
Oltin Belgrad 2007 100 kgdan
Oltin Istanbul 2011 100 kgdan
Oltin Budapesht 2013 100 kgdan
Oltin Montpellier 2014 100 kgdan
Oltin Qozon 2016 100 kgdan

Teddy Pierre-Marie Riner (tugʻ. 1989-yil 7-aprel, Pointe-à-Pitre, Gvadelupa) — fransiyalik dzudochi, 100 kgdan ortiq vazn toifasida, Fransiya terma jamoasi aʼzosi. Uch karra Olimpiya chempioni (2012, 2016, 2020), 11 karra Jahon chempioni, 5 karra Yevropa chempioni, Fransiyaning koʻp karra chempioni. Dzyudo boʻyicha Jahon chempionatlari tarixidagi eng unvonli sportchi. Frantsiyada uch marta yilning eng yaxshi sportchi deb tan olingan (2012, 2016, 2017).

2008-yildan buyon u kattalar toifasida bor-yoʻgʻi uchta magʻlubiyatga uchradi: 2008-yil 15-avgustda Pekin Olimpiadasining yarim finalida oʻzbeklik sportchi Abdullo Tangriyevdan, 2010-yil 13-sentabrda Jahon chempionatining mutlaq toifasida finalda yaponiyalik Daiki Kamikawa va 2021-yil 30-iyul kuni Tokioda boʻlib oʻtadigan Olimpiada oʻyinlarining chorak finalida Tamerlan Bashaevdan. 9 yildan koʻproq vaqt davomida, 2010-yildan beri u ketma-ket jami 157 ta gʻalaba qozonib, tatamida magʻlubiyatni bilmas edi.

Biografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

1989-yilda Gvadelupada Riner tugʻilgan, uning tugʻilishidan koʻp oʻtmay, uning oilasi 18-okrugdagi La Chapelle shimoliy tumanidagi Parijga koʻchib oʻtdi. 5 yoshida Riner Aquaboulevard sport klubiga XV tumanida koʻplab sport turlari, shu jumladan dzyudo mavjud boʻlib, u 13 yoshida basketbol va futbolga qiziqishiga qaramay, nihoyat oʻz hayotini bagʻishlashga qaror qildi.

Riner Lute Plokus bilan fuqarolik nikohida. 2014-yil 1-aprelda ularning oʻgʻli Eden, 2018-yil oktabrda esa qizi Isis tugʻilgan.

Karyerasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

2010-yilgi Jahon chempionati Riner (koʻk libosda) finalida Andreas Tölzerni magʻlub etganidan

Riner ikki karra oʻsmirlar oʻrtasidagi Jahon chempioni (2006 va 2008-yilda). Shuningdek, oʻsmirlar oʻrtasida Yevropa chempioni boʻlgan. Riner birinchi marta 2007-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) 18 yoshu 5 oyligida (finalda rossiyalik Tamerlan Tmenovni magʻlub etgan) kattalar oʻrtasida Jahon chempioni boʻldi va bu uni erkaklar dzyudo tarixidagi eng yosh Jahon chempioniga aylantirdi.

Keyingi yili Pekin Olimpiadasida Riner kutilmaganda yarim finalda oʻzbeklik dzyudochi Abdullo Tangriyevga yutqazib qoʻydi, keyin esa bronza uchun kurashda gruziyalik Lasha Gujejianini magʻlub etdi. 2008-yil dekabr oyida Teddy finalda uch karra Jahon chempioni rossiyalik Aleksandr Mixaylinni magʻlub etib, mutlaq vazn toifasida dzyudo boʻyicha birinchi Jahon chempionligini qoʻlga kiritdi.

2009-yil iyul oyida Peskara shahrida (Italiya) boʻlib oʻtgan O'rta yer dengizi o'yinlarida 100 kg dan ortiq vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi. 2009-yil avgust oyining oxirida 20 yoshli Teddy Rotterdamda (Niderlandiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 100 kg dan ortiq vazn toifasida gʻalaba qozonib, uch karra Jahon chempioni boʻldi (finalda u kubalik Óscar Braysonni magʻlub etdi). Shu bilan birga, u oʻsha chempionatda medal qoʻlga kiritgan yagona fransiya boʻldi[1].

2010-yil sentabr oyida Tokioda (Yaponiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida Riner 100 kg dan ortiq vazn toifasida oltin, shuningdek, mutlaq toifada kumush medalni qoʻlga kiritdi (finalda yaponiyalik Daiki Kamikawa Teddidan kuchliroq boʻlib chiqdi). 2011-yil avgust oyida Parijda (Fransiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida 2 ta oltin medalni qoʻlga kiritdi — 100 kg dan ortiq va Frantsiya erkaklar jamoasi tarkibida.

Riner 2012-yilgi Yozgi Olimpiada oʻyinlari oltin medali bilan

2012-yilda Londondagi Olimpiada oʻyinlarida u finalda Aleksandr Mixaylinni magʻlub etib, chempion boʻldi. 2012-yil oxirida Riner L'Équipe gazetasi tomonidan Fransiyaning eng yaxshi sportchisi deb tan olindi[2].

2014-yilda Chelyabinskda (Rossiya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u finalda yaponiyalik Ryu Shichinoheni magʻlub etib, 100 kgdan ortiq vazn toifasida chempion boʻldi. Oradan bir yil oʻtib, Ostona shahrida 100 kgdan ortiq vazn toifasida u finalda yana Shichinoheni magʻlub etib, ketma-ket yettinchi bor Jahon chempionati oltin medalini qoʻlga kiritdi.

2016-yilda Rio-de-Janeyroda (Braziliya) boʻlib oʻtgan Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u finalda yaponiyalik dzyudochi Hisayoshi Harasawani magʻlubiyatga uchratib, ikkinchi marta Olimpiada chempioni boʻldi. Riner 1996 va 2000-yilgi oʻyinlarda ogʻir toifada gʻolib chiqqan yana bir fransiyalik dzyudochi David Douilletning yutugʻini takrorladi. Shuningdek, Riner Olimpiada oʻyinlarning ochilish marosimida Frantsiya bayrogʻini koʻtarib chiqdi.

2017-yilning 2-sentabrda Budapeshtda (Vengriya) boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida u finalda braziliyalik David Mourani magʻlub etib, 10 karra Jahon chempioni boʻldi.

2017-yil noyabr oyida Marokashda boʻlib oʻtgan Jahon chempionatida ochiq vazn toifasida oltin medalni qoʻlga kiritdi.

2018-yil aprel oyida Riner 2018 va 2019-yilgi Jahon chempionatlarida qatnashmaslikka qaror qilgani maʼlum boʻldi[3]. 2019-yilda Braziliyada boʻlib oʻtgan „Katta dubulgʻa“ turnirida Teddy finalda David Mourani magʻlub etgandi.

2020-yilda Parijdagi „Katta dubulgʻa“ turnirida u uchinchi jangida yaponiyalik Kokoro Kageuraga yutqazib qoʻydi[4]. Bu magʻlubiyat uning 2010-yil sentabridan beri 9-yildan ortiq davom etgan 154 gʻalabali magʻlubiyatsiz seriyasiga barham berdi.

2021-yil 30-iyulda Tokioda (Yaponiya) Yozgi Olimpiada oʻyinlarida u chorak finalida Tamerlan Bashayevdan magʻlub boʻldi[5].

Medal natijalari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yozgi Olimpiada oʻyinlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Olimpiada Intizom Oʻrin
XitoyPekin 2008-yil dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Bronze medal icon.svg Bronza
Birlashgan QirollikLondon 2012-yil dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
BraziliyaRio-de-Janeyro 2016-yil dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
YaponiyaTokio 2020-yil dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Bronze medal icon.svg Bronza
YaponiyaTokio 2020-yil aralash jamoa 2Gold medal icon.svg Oltin

Jahon chempionati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Dzudo boʻyicha Yevropa chempionati Intizom Oʻrin
Braziliya2007-yilda Rio-de-Janeyro dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Fransiya2008-yilda Levallois-Perret mutlaq vazn toifasida 2Gold medal icon.svg Oltin
Niderlandlar2009-yilda Rotterdam dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Yaponiya2010-yilda Tokio dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Yaponiya2010-yilda Tokio mutlaq vazn toifasida 2Silver medal icon.svg Kumush
Fransiya2011-yilda Parij dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Fransiya2011-yilda Parij erkaklar jamoa 2Gold medal icon.svg Oltin
Braziliya2013-yilda Rio-de-Janeyro dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Rossiya2014-yilda Chelyabinsk dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Qozogʻiston2015-yilda Ostona dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Vengriya2017-yilda Budapesht dzyudo, 100 kgdan ortiq, erkaklar 2Gold medal icon.svg Oltin
Vengriya2017-yilda Budapesht aralash jamoa 2Bronze medal icon.svg Bronza
Marokash2017-yilda Marokash mutlaq vazn toifasida 2Gold medal icon.svg Oltin

Davlat mukofotlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni chevalerlar (2008)
  • Faxriy legion ordeni (2013)
  • „Buyuk xizmatlari uchun“ ordeni zobitlar (2016)[6].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]