Kontent qismiga oʻtish

Tao Yuanming

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

 

Tao Yuanming ( 365–427), Tao Qian ( xitoycha: 陶潛 nomi bilan ham tanilgan  ; shuningdek, Olti sulola davridagi eng taniqli shoirlardan biri bo'lgan xitoylik shoir va siyosatchi edi. U Sharqiy Jin sulolasi davrida (317-420) tug'ilgan va Liu Song (420-479) sulolasi davrida vafot etgan . Tao Yuanmin umrining ko'p qismini yolg'izlikda, qishloqda yashash yashab o'tqazgan, dehqonchilik, kitob o'qish, sharob ichish, vaqti-vaqti bilan mehmonlar qabul qilish va she'rlar yozish bilan o'tkazardi, unda u hayotning zavqu va qiyinchiliklari haqida tez-tez fikr yuritardi. [1] Tang sulolasida (618-907), Shimoliy Song sulolasi davriga (960-1127) nisbatan tanilgan shoir, Su Shi (1037-1101) kabi nufuzli savodxonlik arboblari uni haqiqiylik namunasi deb e'lon qildilar. she'riyat, Tao Yuanming doimiy adabiy shon-sharafga erishadi. [2] Biroq, Tao Yuanminning VI asr adabiy antologiyasiga kiritilishi Ven Xuan o'z tug'ilgan hududida shon-shuhratning boshlanishi haqida bahs yuritilardi. Tao Yuanming keyinchalik biz Fields and Gardens she'riyati deb bilgan narsaning eng muhim vakili sifatida qabul qilinadi. Tao Yuanming yaqin tabiat dunyosining go'zalligi va osoyishtaligidan ilhom oldi. Tao Yuanming "Vu Shuang Pu" 無雙譜 tasvirlangan , Tengsiz qahramonlar jadvali ) Jin Guliang tomonidan.

Umrining o'rtalarida Tao o'z ismini (familiyasini saqlab) Tao Yuanmingdan o'zgartiradi. Tao Qian"Besh tolning ustasi", u juda yoshligida ishlatgan yana bir ism, o'zining ixtirosi bo'lib tuyuladi. [3] Uning yoshligidan saqlanib qolgan avtobiografik ismi bor, unda Tao Yuanming o'ziga ishora qilish uchun "Besh tol" dan foydalanadi. Shundan so'ng, Tao o'zining oldingi asarlarida o'zini "Yuanming" deb ataydi; ammo; Sharqiy Jin sulolasining 420-yilda halok boʻlishi bilan u oʻzini mamlakatdagi sokin hayotga yakuniy chekinishi va qarorini koʻrsatuvchi “Qian”, yaʼni “yashirish” degan maʼnoni anglata boshlagani taxmin qilinadi. siyosiy sahnada boshqa ishtirok etishdan bosh tortadi. [4] Tao Qian, shuningdek, "Recluse Tao" deb tarjima qilinishi mumkin. [5] Biroq, bu hech qanday tarzda eremitik turmush tarzi yoki ekstremal asketizmni nazarda tutmaydi; To'g'rirog'i, oilasi, do'stlari, qo'shnilari, musiqa asboblari, vinolari, go'zal kutubxonasi va tog'ning go'zal manzarasi bilan qulay o'zini qulay xis qilar edi. [6]

Ismlar Yuanliang ( 元亮 ), Shenming ( 深明 ) va Quanming ( 泉明 ) barchasi Tao Yuanming bilan bog'liq. Bu chalkashliklarning ba'zilari Tang sulolasi davrida nomlash tashabusidan kelib chiqadi, xususan, imperator nomidagi belgilarni yozish yoki hatto tasodifiy talaffuz qilish uchun ishlatish mumkin emas edi. Ushbu taqiqdan qochish uchun o'xshash belgilar yoki so'zlarni almashtirishni talab qildi. Tang sulolasining "Oliy asoschisi" (vafotidan keyin Tang imperatori Gaozu unvonini olgan) Li Yuan, yuan ( shaxsiy ismga ega bo'lganligi sababli ) belgi tabuga aylandi. Shunday qilib, bu Yuanmingdagi yuan bilan bir xil bo'lganligi sababli, turli mualliflar shen almashtirdilar. ) yuan uchun - ikkalasi ham "chuqurlik" ni nazarda tutadi. [7]

Tao Yuanminning katta bobosi Jin sulolasining taniqli generali va gubernatori Tao Kan (259-334) edi. Uning bobosi va otasi ham hukumat amaldori boʻlib xizmat qilgan [4] okrug gubernatori darajasiga koʻtarilgan. [8] Biroq, Tao Yuanming tug'ilgan oilaviy sharoit faqat o'rtacha qashshoqlik va katta siyosiy ta'sirning etishmasligi edi. [4] [9]

Xitoy (Sharqiy Jin sulolasi) miloddan avvalgi 400 yil

Tao Yuanmin Sharqiy Jin sulolasining bo'lgan (316/317 - 419/420), garchi bu sulolaning halokatidan keyin yashagan. Xitoy tarixidagi so'nggi barqaror davr Xan sulolasi davrida (miloddan avvalgi 206 - 220 yillar) bo'lgan, undan keyin Uch Qirollik deb nomlanuvchi turli siyosiy o'zgarishlar sodir bo'lgan, bu voris davlatlardan biri Kao klani tomonidan asos solingan va boshqarilgan Cao Vey bo'lgan. va asosan Xitoyni qisqacha birlashtirish. Jin sulolasi Sima urugʻi tomonidan asos solingan va nazorat qilingan boʻlib, uning yetakchi aʼzolari korruptsiya yoʻli bilan hokimiyatni qoʻlga kiritish va saqlab qolish bilan mashhur edi. Bu Tao Yuanminning tug'ilishidan oldin, Sima Yan Cao Vey sulolasining monarxal hukmdori taxtini egallab, uning shtab-kvartirasini g'arbiy poytaxt Chang'anda o'rnatgan va qirollik nomini Jin deb o'zgartirganida boshlangan. Keyinchalik sulola tarixi qarindoshchilik, buzuq siyosat, fuqarolar tartibsizliklari va zo'ravonlik bilan ajralib turdi. Boshqa turli klanlar ham hokimiyat uchun kurashdilar. Sima bularga ham, bir-biriga qarshi ham kurashdi. Tizimga xos bo'lgan zaif tomonlar Sakkiz shahzodaning urushi (291 dan 306 gacha) bilan yakunlandi, sakkiz shahzoda hammasi Simas edi. Darhol keyingi voqealar ma'lum inqilobchilar va turli qo'shni kuchlarning mamlakatni bosib olishiga olib keldi. Shimol va g'arbdagi bu qo'shni kuchlar etnik xan xitoylari emas edi va shu sabablarga ko'ra Besh Xu yoki Vu Xu deb atalgan, ulardan biri Xiongnu imperiyasi edi - bu voqea shuning uchun qo'zg'olon deb nomlanadi. Besh Hu . Xiongnu Yangzi daryosining shimolida Sima knyazlari qoldiqlari va qaroqchilar rahbarlarini ag'darib tashladi, oxir-oqibat G'arbiy Jinning so'nggi ikki Sima hukmdorini qo'lga oldi va o'ldirdi va bu jarayonda poytaxt Chang'anni egallab oldi. Yangzi shimolidagi hududni qo'lga kiritgandan so'ng, Sima Rui ismli janubiy Tszyankanda poytaxti bo'lgan yangi Jin sulolasi davlatini tuzdi. Bu yangi Jin imperiyasi o'zidan oldingi zo'ravonlik va korruptsiya an'analarini davom ettirdi; va, Bu Jin bu namoyon bo'ldi, Sharqiy Jin sifatida tanilgan, Sharqiy Jinning nazorati turli klanlarning bir qator vorislari tomonidan tortib olindi, shuningdek, turli xil sarkardalar tomonidan muvaffaqiyatsiz isyonlarga duchor bo'ldi, shuningdek , Shimoliy Vey kabi boshqa davlatlar tomonidan tashqi tahdidlarga duch keldi, ularning sulolasi hukmdorlari Tuoba (Tabgach) edi. Syanbey urug'i . Oxir-oqibat, butun Jin davlati 419/420 yilda Liu Song bilan almashtirildi. Bu yangi sulola Song nomini oldi (keyinchalik kattaroq sulola singari) va Liu oilasi tomonidan boshqarilgan va qisqa umr ko'rgan. Tao Yuan minning tarjimai holining Xitoy manba materialidagi versiyalari Sharqiy Jin va Liu Songning turli tarixiy voqealari paytida uning ismi va yoshiga qarab, boshqa manbalardan ma'lum. [9]

Tug'ilgan joy

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. Tian, Xiaofei. "From the Eastern Jin through the early Tang (317–649)" in The Cambridge History of Chinese Literature, Volume 1. Cambridge, U.K.: Cambridge University Press, 2013 — 221–2 bet. ISBN 978-1107643246. 
  2. Tian, Xiaofei. "From the Eastern Jin through the early Tang (317–649)" — 221–2 bet. 
  3. Chang, 24-25
  4. 4,0 4,1 4,2 Chang, 22
  5. Hinton, 111
  6. Hinton, 111-112
  7. Yeh Chia-ying, translation Josey Shun and Bhikshuni Heng Yin, "Vajra Bhodi Sea" No.343, accessed 5 FEB 2020
  8. Yeh Chia-ying, part of "陶淵明詩講錄" ("Lectures on Tao Yuan-ming's Poems"), translation Josey Shun and Bhikshuni Heng Yin, "Lectures on Tao Yuanming's Poems", a series of lectures at Gold Buddha Monastery, Canada (lecture tapes were transcribed by Tu Xiaoli, An Yi, and Yang Aidi) <"Vajra Bhodi Sea" No.338, July 1998> and/or subsequent issues at similar IP addresses.
  9. 9,0 9,1 Yeh Chia-ying, translation Josey Shun and Bhikshuni Heng Yin, "Lectures on Tao Yuanming's Poems", a series of lectures at Gold Buddha Monastery, Canada (lecture tapes were transcribed by Tu Xiaoli, An Yi, and Yang Aidi) <"Vajra Bhodi Sea" No.338, July 1998> and/or subsequent issues at similar IP addresses.