Taloqan (Afg'oniston)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Taloqan (fors, shuningdek, ko'chirilgan Taleqon yoki Taluqan) poytaxti Taxar viloyati, shimoli-Sharqda Afg'oniston. Taluqan tumanida joylashgan. 2006-yilda aholisi 196,400 ta deb taxmin qilingan.

2021-yilda Tolibon 2021-yilgi Tolibon hujumi paytida viloyat ustidan nazoratni qo'lga kiritdi.[1]

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

’Ala ed-Din Mohammad ibn Tekesh (1200–1220) davridagi tanga pullar

Daryo bo'yidagi g'arbda joylashgan eski shahar tomonidan tasvirlangan Marko Polo milodiy 1275-yilda:

"Taikhan deb nomlangan qal'a, buyuk makkajo'xori-bozori bor. Uning janubida joylashgan tepaliklar katta va balanddir. Ularning barchasi oq tuzdan iborat bo'lib, nihoyatda qattiq. Bu dunyoda topilgan eng pok hurmatga sazovor joy deb hisoblashadi."[2]

1603-yilda Taloqan ("Talxan") ga yana bir yevropalik kashfiyotchi Bento de Góis tashrif buyurib, u karvon bilan Kobuldan Yarqand (keyin Qashqariya poytaxti) ga yo'l olgan.

Yaqin tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

Takhar Hukumot binosi (Taloqan)

Ahmad Shah Massoudning mujohidlar shtab-kvartirasi Taloqonda Sovet armiyasi va Tolibonga qarshi kampaniyasi paytida joylashgan edi. Taloqan 5-sentyabr 2000-da yuzlab tinch aholining hayotiga Zomin bo'lgan qamaldan so'ng Tolibonga tushgan so'nggi yirik shahar edi. Tolibon tomonidan qonli qo'lga olinishi, shuningdek, tinch aholi Imom Sohib va Panjshir vodiysi tomon qochib, aholining ommaviy chiqishiga sabab bo'ldi. Northern Alliance askarlari Tolibonning shaharning shimoliga va sharqiga o'tishini to'xtatishga muvaffaq bo'lishdi, ammo uni qaytarib ololmadilar. Taloqan 2001-yil noyabr oyida Shimoliy Ittifoq askarlari tomonidan ozod qilingan.

Shaharga 2021-yilgi Taliban offensive davrida hujum uyushtirilgan. (Amerika qo'shma Shtatlari qo'shinlarini olib chiqish bilan bir vaqtga to'g'ri keldi).

2021-yil 2-May kuni Takharda Tolibonga qarshi eng nufuzli arbob Piram Qul Ziayi Rustaq tumanida o'ldirildi.

Iqlimi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Taloqan O'rta yer dengizi iqlimiga ega. Qishda yozga qaraganda ko'proq yog'ingarchilik bo'ladi. Taloqanda o'rtacha yillik harorat 15,4 s (59,7 S) ni tashkil qiladi. Har yili taxminan 434 millimetr (17,09 dyuym) yog'ingarchilik tushadi.

Qo'shimcha havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „"Tāloqān". World Gazetteer. Archived from the original on 5 January 2013. Retrieved 19 December 2007.“.
  2. „Dupree, Nancy Hatch (1977) [1st Edition: 1970. An Historical Guide to Afghanistan (2nd Edition, Revised and Enlarged ed.). Afghan Tourist Organization.“].