Sultonmaxmut Toraygʻirov
| Sultanmahmut Toraygʻirov | |
|---|---|
| qozoqcha: Sultonmaxmut Torayğyrov | |
| Tavalludi |
29-oktyabr 1893-yil Kiziltu tumani (hozirgi Oqmoʻla viloyati |
| Vafoti | 21-may 1920-yil |
| Fuqaroligi | Rossiya imperiyasi |
| Kasbi | shoir, faylasuf |
Sultonmaxmut Toraygʻirov (qozoqcha: Sultonmaxmut Torayğyrov, Sūltanmahmūt Toraiğyrov; 29-oktabr 1893 — 21-may 1920) mashhur qozoq yozuvchisi va shoiri edi. U Qiziltuda (Kokshetav shahari yaqinida) tugʻilgan, ammo toʻrt yoshida Pavlodar viloyatidagi Bayanavulga koʻchib oʻtgan. Toraygʻirov oʻzining birinchi sheʼrlarini atigi 13 yoshida yozgan. 1913-yildan boshlab u birinchi qozoq jurnali Aikapning muovini boʻlib ishlagan. 1914 va 1915-yillarda u Bayanavulda oʻqituvchi boʻlib ishlagan. 1916-yilda Toraygʻirov Rossiyadagi Tomsk shahriga koʻchib oʻtdi, biroq keyingi yili Fevral inqilobi uni Qozogʻistondagi Semeyga qaytishga majbur qildi. Shu davrda u oʻz uslubini shakllantirdi va juda samarali ijod qildi.
Toraygʻirov bir necha sheʼrlar toʻplamini nashr qildi va uning 1933-yilda vafotidan keyin chop etilgan Guljamol Qamar romani ilk qozoq tilidagi romanlardan biri boʻldi. U siyosiy jihatdan juda faol boʻlib, ham qozoq milliy manfaatlarini, ham yangi sovet gʻoyalarini qoʻllab-quvvatlagan.
Toraygʻirov 1920-yilda, 26 yoshida vafot etgan.
Pavlodardagi davlat universiteti va Toraygʻir koʻli Toraygʻirov nomi bilan ataladi.
Tanlangan asarlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]Sheʼrlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Oʻqishdan maqsad nima? (ruscha: Что за цель в учении?)
- Din (ruscha: Религия)
- Taʼlim (ruscha: Учение)
- Koʻr rohib (ruscha: Слепой монах)
- Sarybas (qozoqcha: Сарыбас) (1913–1914)
- Taqdir (ruscha: Судьба)
- Ayt (qozoqcha: Айт)
- Yozgi qoʻnalgʻa (ruscha: На кочевку)
- qashshoqlik (ruscha: Бедность)
- Xudoga ishonch (ruscha: Вера в бога)
- Xollar Xoʻja (ruscha: Рябой ходжа)
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Sultonmaxmut Toraygʻirovning tarjimai holi (rus tilida) (Wayback Machine saytida 2016-03-03 sanasida arxivlangan)
