Sufetula jangi

Sanalar	647
Urush yeri	Subaytila, Shimoliy Afrika; 35°13′47″N 9°7′46″E / 35.22972°N 9.12944°E
Natija	Roshidun xalifaligining gʻalabasi

Sufetula jangi
	Musulmonlarning Magʻribga istilosi va Arab–Vizantiya urushlarining bir qismi
Sanalar	647
Urush yeri	Subaytila, Shimoliy Afrika; 35°13′47″N 9°7′46″E / 35.22972°N 9.12944°E
Natija	Roshidun xalifaligining gʻalabasi
Qoʻmondonlar
Roshidun xalifaligi Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarh; Abdulloh ibn az-Zubayr; Uqba ibn Nafiy;	Vizantiya imperiyasi Gregory †;
Kuchlar
20,000 nafar erkak	120,000 nafar erkak

Subaytila jangi (arabcha: معركة سبيطلة‎‎) – 647-yilda Roshidun xalifaligining arab musulmon kuchlari va Afrikaning Vizantiya eksarxati oʻrtasida boʻlib oʻtgan jang^[2].

Tarixi

Afrika eksarxati ichki nizolar girdobida edi. Bunga, asosan, pravoslav xalkidonlik aholining koʻpchiligi bilan monofelitizm tarafdorlari oʻrtasidagi qarama-qarshilik sabab boʻlgan. Monofelitizm – bu imperator Herakleios tomonidan 638-yilda ishlab chiqilgan va ilgari surilgan, xalkidonlik aqidasi bilan monofizitlik oʻrtasida murosaga erishishga boʻlgan urinish edi.

Jang

647-yilda xalifa Umarning vorisi Usmon Abdulloh ibn Saʼd ibn Abu Sarhga 20,000 askardan iborat qoʻshin bilan Afrika eksarxatiga yurish qilishni buyurdi. Musulmonlar Gʻarbiy Tripolitaniyaga bostirib kirib, Vizantiya provinsiyasi Bizaçena shimoliy chegarasigacha yetib bordilar. Arab qoʻshini yurishni tugatib, ortga Misr tomon qaytayotganida, ularni Sufetula yaqinida Gregory boshchiligidagi Vizantiya qoʻshini toʻxtatib qolishga urindi. Ammo jang paytida Gregoriy Abdulloh ibn az-Zubayr tomonidan oʻldirildi va uning qoʻshini magʻlubiyatga uchradi^[3]^[4]. „Al-Bidoya vaʼn-Nihoya“ asarida aytilishicha, Gregoryning askarlari Abdullohning qoʻshinini toʻliq qurshovga olgan. Shu paytda Abdulloh ibn Zubayr Gregoryni aravasida koʻrib qolgan va Abdulloh ibn Saʼdga uni tutib olish uchun kichik guruh yuborishni taklif qilgan. Bu reja muvaffaqiyatli amalga oshirilgan va Zubayrning toʻsatdan uyushtirilgan hujumi natijasida Gregory halok boʻlgan. Bu voqeadan soʻng Vizantiya qoʻshinining ruhiyati butunlay pasayib ketgan va qoʻshin tor-mor etilgan^[5].

Manbalar

1 2 معركة سبيطلة سنة 27هـ، مقال لمحمد منير الجنباز، شبكة الألوكة (Wayback Machine saytida 12 June 2018^{[Date mismatch]} sanasida arxivlangan)
↑ Kaegi, Walter E.. Muslim Expansion and Byzantine Collapse in North Africa. Cambridge University Press, 2010. ISBN 978-0-521-19677-2.
↑ UNESCO. The different aspects of islamic culture: The Spread of Islam throughout the World (en). UNESCO Publishing, 2011-12-31. ISBN 978-92-3-104153-2.
↑ Pringle (1981), p. 47
↑ Johnston, Harry H.. A History of the Colonization of Africa by Alien Races (en). Cambridge University Press, 2011-06-09. ISBN 978-0-521-23128-2.

[ألوكة-1] 1 2 معركة سبيطلة سنة 27هـ، مقال لمحمد منير الجنباز، شبكة الألوكة (Wayback Machine saytida 12 June 2018^{[Date mismatch]} sanasida arxivlangan)

[2] Kaegi, Walter E.. Muslim Expansion and Byzantine Collapse in North Africa. Cambridge University Press, 2010. ISBN 978-0-521-19677-2.

[3] UNESCO. The different aspects of islamic culture: The Spread of Islam throughout the World (en). UNESCO Publishing, 2011-12-31. ISBN 978-92-3-104153-2.

[4] Pringle (1981), p. 47

[5] Johnston, Harry H.. A History of the Colonization of Africa by Alien Races (en). Cambridge University Press, 2011-06-09. ISBN 978-0-521-23128-2.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]