Soz (sheʼriyat)
Soaz yoki soz (forscha va urducha: سوز) Karbalo jangida Husayn ibn Ali, uning oilasi va safdoshlarini sharafilash uchun yozilgan marsiya sheʼridir. Shakl jihatidan soaz, salom va marsiyaga oʻxshash boʻlib, har biri qofiyadosh toʻrtlik va qofiyali baytdan tashkil topadi[1]. Bu sheʼriy shakl Lakhnau (Shimoliy Hindistondagi shahar)da alohida eʼtiborga sazovor boʻlgan, chunki bu yer shia musulmonlarining markazi edi. Ular Karbalo jangida shahid boʻlganlarni madh etish va ular uchun motam tutishni taqvodorlik va diniy burch deb bilishardi. Bu sheʼriy shakl Mir Bobar Ali Anis ijodida oʻzining choʻqqisiga yetgan. Soaz Ahl al-Bayt, Imom Husayn va Karbalo jangini sharaflash uchun yoziladi[2]. Marsiyaning qismlari noha va soz deb atalishi mumkin, bular mos ravishda yigʻi-sigʻi va qalb iztiroblarini anglatadi[3].
Soaz oʻqiydiganlar soazxavon deb nomlanadi.
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Rizwiya, Mahmooda. Soz-o-Saaz (ur). Anjuman Taraqqi Urdu, Pakistan, 1942 — 5–7-bet.
- ↑ „A tribute to“ (en). Rekhta. Qaraldi: 2024-yil 29-iyun.
- ↑ „Story of Karbala“ (en-US). Hast o Neest. Qaraldi: 2024-yil 29-iyun.
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Soazxoniy professor Sibte Jafar Zaydiy tomonidan
- Sibte Jaffer tomonidan soaz (Wayback Machine saytida 2018-06-04 sanasida arxivlangan)
- Soazxoniy, Sayid Ali Ausat Zaydiy
- Azimul Mohsinning Soazxoni (Wayback Machine saytida 2024-02-04 sanasida arxivlangan)
- Soazxoniy, Sayid Hasan Abid Jafri (Wayback Machine saytida 2025-01-26 sanasida arxivlangan)
- Soazxoniy – Sayid Abid Husayn (Hatif Alvari) (Wayback Machine saytida 2024-11-27 sanasida arxivlangan)
- Soazxoniy Muhammad Ali Naqviy