Shauarma

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Shauarma
Al-Naser Restaurant.jpg
shauarma
Turi Go'shtli taom
Asosiy komponentlari

Go'sht:mol,qo'y, tovuq

Sendvich: Shauarma go'shti, pita yoki o'ralgan non, tug'ralgan yoki maydalangan sabzavotlar, tuzlangan bodring va turli xil ziravorlar

Shauarma (/ʃəˈwɑːrmə/ ; arabcha: شاورما) — Usmonlilar imperiyasida paydo boʻlgan mashhur Yaqin Sharq taomidir [1] [2] [3] [4] yupqa boʻlaklarga boʻlingan, konussimon shaklda qoʻyilgan va asta-sekin aylanadigan vertikalda qovurilgan goʻshtdan iborat. Anʼanaviy ravishda qoʻzichoq yoki qoʻy goʻshti bilan tayyorlanadi, u tovuq, kurka, mol goʻshti yoki buzoq goʻshti bilan ham tayyorlanishi mumkin. [5] [6] [1] Pishirilgan yuzadan yupqa boʻlaklar kesiladi, chunki u doimiy ravishda aylanib pishadi. [7] [8] Shauarma Misr, Iroq, Shom va Kavkaz, Hindiston va Rossiyani oʻz ichiga olgan katta Yaqin Sharqda mashhur koʻcha taomidir . [9] [10]

Etimologiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shauarma turkcha tarjima soʻzining arabcha tarjimasi [tʃeviɾˈme] 'burilish', burish rotisseriega ishora qiladi. [10]

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Livandagi Shauarma, 1950 yil

Goʻshtni gorizontal boʻlaklarga boʻlib qovurish qadimgi tarixga ega boʻlsa-da, shauarma texnikasi — vertikal goʻsht boʻlaklarini panjara ilib qoʻyish va pishirish paytida uni kesish — birinchi marta 19-asrda Usmonli imperiyasida, hozirgi Turkiyada paydo boʻlgan.Hozirda doner kabob shakli. [1] [11] [12] Yunon giroslari ham, shawarma ham shundan olingan. [1] [2] [13] Shauarma, oʻz navbatida, 20-asrning boshlarida livanlik muhojirlar tomonidan olib kelingan zamonaviy Meksika taomlari tacos al pastorning rivojlanishiga olib keldi. [2] [14]

Tayyorlanishi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Shauarma pishirilgan va marinadlangan qoʻzichoq, qoʻy goʻshti, buzoq, mol goʻshti, tovuq yoki kurkaning yupqa boʻlaklaridan tayyorlanadi. Boʻlaklar 60sm balandlikda terib chiqiladi. Yog 'boʻlaklari qoʻshimcha shiralilik va lazzat berish uchun stackga qoʻshilishi mumkin. Dvigatel goʻsht toʻplamini elektr yoki gaz bilan ishlaydigan isitish elementi oldida asta-sekin aylantirib, tashqi qatlamni doimiy ravishda qovuradi.Odatda, pishgan goʻsht uzun tekis pichoq bilan aylanadigan stackdan kesiladi. [1]

Ziravorlar orasida zira, kardamon, doljin va qizil qalampir, baʼzi joylarda esa bahorat boʻlishi mumkin. [14] [3] Shauarma odatda sendvich yoki oʻram sifatida, pita yoki laffa kabi yassi non bilan tortiladi. [1] [15] Yaqin Sharqda tovuq shauarma odatda sarimsoq sousi, kartoshka va tuzlangan bodring bilan tanovvul qilinadi. Sendvich bilan birga beriladigan sarimsoq sousi goʻshtga bogʻliq. Toum yoki Tumi sousi sarimsoq, oʻsimlik moyi, limon va tuxum oqi yoki kraxmaldan tayyorlanadi va odatda tovuq shauarma bilan tortiladi. Tarator sousi sarimsoq, tahini sousi, limon va suvdan tayyorlanadi va mol goʻshti shauarma bilan xizmat qiladi.

Isroilda shauarma koʻpincha kurka goʻshtidan tayyorlanadi va odatda tahina sousi bilan xizmat qiladi, chunki yogurt sousini goʻsht bilan birga berish yahudiylarning sut va goʻshtni birga isteʼmol qilmaslik haqidagi parhez cheklovlarini buzadi. [14] U koʻpincha toʻgʻralgan pomidor, bodring va piyoz, tuzlangan sabzavotlar, gumus, tahina sousi yoki amba mango sousi bilan bezatilgan. [1] Baʼzi restoranlarda qovurilgan qalampir, baqlajon yoki kartoshka fri kabi qoʻshimcha taomlar taklif qilinishi mumkin. [16]

Galereya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 Marks, Gil. Encyclopedia of Jewish Food. Hoboken, N.J.: Wiley, 2010. ISBN 9780544186316. OCLC 849738985.  Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "Marks 2010" defined multiple times with different content Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "Marks 2010" defined multiple times with different content Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "Marks 2010" defined multiple times with different content Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "Marks 2010" defined multiple times with different content
  2. 2,0 2,1 2,2 Prichep. „Thank the Ottoman Empire for the taco al pastor“. PRI (7-may 2015-yil). Qaraldi: 19-mart 2017-yil. Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "Prichep 2015" defined multiple times with different content
  3. 3,0 3,1 Salloum, Habeeb. The Arabian Nights Cookbook: From Lamb Kebabs to Baba Ghanouj, Delicious Homestyle Arabian Cooking. Tokyo: Tuttle Pub, 2010 — 66 bet. ISBN 9781462905249. OCLC 782879761.  Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "Salloum 2012" defined multiple times with different content
  4. Philip Mattar. Encyclopedia of the Modern Middle East & North Africa: D-K. Macmillan Reference USA, 2004 — 840 bet. ISBN 978-0-02-865771-4. 
  5. Food Cultures of the World Encyclopedia Albala: . ABC-CLIO, 2011 — 197, 225, 250, 260–261, 269 bet. ISBN 9780313376269. 
  6. Davidson, Alan. The Oxford Companion to Food, Oxford Companions Jaine: . Oxford: Oxford University Press, 2014 — 259 bet. ISBN 9780191040726. OCLC 1119636257. 
  7. Mattar, Philip. Encyclopedia of the Modern Middle East & North Africa: D-K, Hardcover, Encyclopedia of the Modern Middle East & North Africa, Macmillan Library Reference, 2004 — 840 bet. ISBN 9780028657714. OCLC 469317304. „Shawarma is a popular Levantine Arab specialty. 
  8. La Boone, III, John A.. Around the World of Food: Adventures in Culinary History, Paperback, iUniverse, Inc, 2006 — 115 bet. ISBN 0595389686. OCLC 70144831. „Shawarma - An Arab sandwich similar to the gyro. 
  9. Kraig, Bruce. Street Food Around the World: An Encyclopedia of Food and Culture. Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2013 — xxv, 18–19, 127–129, 339 bet. ISBN 978-1598849554. OCLC 864676073. 
  10. 10,0 10,1 Al Khan. „Shawarma: the Arabic fast food“. Gulf News (31-iyul 2009-yil). Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  11. Eberhard Seidel-Pielen. „Döner-Fieber sogar in Hoyerswerda“ (de). ZEIT ONLINE (10-may 1996-yil). — „Neither in the written recipes of the medieval Arab cuisine nor in the Turkish cookbooks from the first half of the 19th century are there any indications. According to research carried out by the Turkish master chef Rennan Yaman, who lives in Berlin, the doner kebab is an amazingly young creation of Ottoman cuisine. (Quote translated from the German)“. Qaraldi: 6-may 2016-yil.
  12. The Cambridge World History of Food, Volume 2 Kiple: . Cambridge University Press, 2000 — 1147 bet. ISBN 9780521402156. „Bursa is the town that gave birth to the world-famous doner kebab, meat roasted on a vertical revolving spit.“ 
  13. Kremezi, AglaiaWhat's in the Name of a Dish?“,. Food and Language: Proceedings of the Oxford Symposium on Food and Cooking 2009 Hosking: . Totnes: Prospect Books, 2010 — 203–204 bet. ISBN 9781903018798. OCLC 624419365. 
  14. 14,0 14,1 14,2 Guttman, Vered. „How to Make Shawarma Like an Israeli“. Haaretz (1-may 2017-yil). Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "haaretz2017" defined multiple times with different content Manba xatosi: Invalid <ref> tag; name "haaretz2017" defined multiple times with different content
  15. Al-Masri, Mohammad. Colloquial Arabic (Levantine): The Complete Course for Beginners. Routledge. 
  16. Laor, Eran. „Shawarma, the Iconic Israeli Street Food, Is Slowly Making a Comeback in Tel Aviv“. Haaretz (10-yanvar 2019-yil).