Sharqiy Timor milliy futbol terma jamoasi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Sharqiy Timor futbol terma jamoasi
Shirt badge/Association crest
Laqabi The Crocodiles (Timsohlar)
Assotsiatsiya Sharqiy Timor Futbol Federatsiyasi (FFTL)
Sub-konfederatsiya AFF (Janubiy Osiyo)
Konfederatsiya AFC (OSIYO)
Bosh murabbiy  BRA Fábio Magrão
Sardor Armindo de Almeida
Eng koʻp oʻynagan futbolchi Anggisu Barbosa (30)
Toʻpurar Rufino Gama (7)
Uy stadioni National Stadium
FIFA reytingi 199 ↓ 1 Iyun 2022,
Eng yuqori FIFA reytingi 146 (Iyun 2015,)
Eng past FIFA reytingi 206 (Oktabr 2012,)
Elo reytingi 227
Eng yuqori Elo reytingi 214 (2015 Noyabr,)
Eng past Elo reytingi 230 (Noyabr 2016)
forma
Asosiy libosi
forma
Zaxira libosi
Ilk xalqaro oʻyini
 SRI 3-2  TLS
(Kolombo, Shri Lanka; 21 Mart 2003)[1]
Yirik gʻalabasi
 CAM 1-5  TLS
(Yangon, Myanma; 5 Oktabr 2012)
Yirik magʻlubiyati
 TLS 0-10  KSA
(Dili, Sharqiy Timor; 17 Noyabr 2015)
OFK Birdamlik Kubogi
Ishtiroki 1 (Ilk marta 2016-yili)
Eng yaxshi natijasi Guruh bosqichi (2016)
AFF chempionati
Ishtiroki 3 (Ilk marta 2004-yili)
Eng yaxshi natijasi Guruh bosqichi (2004, 2018, 2020)
Vebsayt fftl.tl

Sharqiy Timor milliy futbol jamoasi (portugalcha: Timor-Leste) Sharqiy Timor davlatining milliy terma jamoasi boʻlib, xalqaro maydonda Sharqiy Timor sharafini futbolda himoya qiladi Sharqiy Timor federasiyasi tomonidan boshqariladi. Ular FIFAga 2005-yil 12-sentabrda aʼzo boʻlishdi.[2]

Sharqiy Timor terma jamoasining xalqaro debyuti 2003-yil mart oyida 2004-yilgi Osiyo kubogi saralash bosqichida Shri Lankaga 3:2 va Xitoy Taypeyiga 3:0 hisobida yutqazgandi.[3] Ular 2004-yilgi AFF chempionatida ham ishtirok etishgan. 2004-yilda Sharqiy Timorning Janubi-Sharqiy Osiyodagi asosiy xalqaro futbol tadbirida ishtirok etishi Petaling Jayadagi Osiyo Futbol Konfederatsiyasi kengashi yigʻilishidan soʻng eʼlon qilindi. Garchi hali OFK aʼzosi boʻlmagan boʻlsa-da, Sharqiy Timor futbol assotsiatsiyasi yigʻilishga taklif qilindi, yigʻilishga Sharqiy Timordan vakil sifatida FA prezidenti Francia Kalbuadi ishtirok etdi. Sharqiy Timor 2012-yil 5-oktabrda Kambodjaga qarshi birinchi xalqaro oʻyinda 5-1 hisobida gʻalaba qozondi.[4]

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Sharqiy Timorda futbol Portugaliya mustamlakachilik davrida, koʻplab mahalliy aholi va portugal amaldorlari havaskor futbol oʻynagan paytda tashkil etilgan. Portugaliya mustamlakachilik hukmronligini tugagandan soʻng, Indoneziya orolga bostirib kirdi va egalladi. Sharqiy Timor oxir-oqibat 2000-yilda Indoneziyadan mustaqillikka erishdi va bu Jakarta boshchiligidagi kuchlarga qarshi uzoq davom etgan jangga olib keldi.

Sharqiy Timor futbol assotsiatsiyasi 2002-yilda OFKning 20-kongressida OFKning assotsiatsiyalangan aʼzoligiga qabul qilingan. Terma jamoa xalqaro debyuti bilan 2003-yil mart oyida Xitoyda boʻlib oʻtgan 2004-yilgi Osiyo Kubogi saralash bosqichida ishtirok etgan. Sharqiy Timor terma jamoasi tarixini hisobga olsak, Shri-Lanka va Xitoy Taypeyi kabi terma jamoalarga qarshi magʻlubiyatga uchraganlari ajablanarli emas. Ular mintaqaviy musobaqaga birinchi marta aʼzo sifatida 2004-yilda taklif etilgan ASEAN futbol federatsiyasi chempionatida (ilgari Tiger kubogi sifatida tanilgan) oʻynashgan. Ular hatto guruh bosqichida ham ishtirok etishlari uchun hali koʻp yoʻl bosib oʻtishlari kerakligini koʻrsatib, oxirgi oʻrinni egalladi.

Ular yana 2007-yilgi AFF chempionatining saralash bosqichida muvaffaqiyat qozona olishmadi. Toʻrtta ogʻir magʻlubiyat, jumladan [[Filippin milliy futbol terma jamoasi |Filippin]]ga 7:0 hisobida magʻlub boʻlishdi. 2008-yilgi AFF chempionatining uchinchi saralash bosqichida ular Kambodjaga qarshi durang oʻynashdi. Bu oʻyin xalqaro yangiliklarda keng yoritildi.

Toʻqqizinchi AFF Suzuki Cup musobaqasida mamlakat futbol federatsiyasi (FFTL) Braziliya, Portugaliya, Avstraliya va boshqa mamlakatlarda oʻynagan chet ellik futbolchilarni 2011-yilgi dengiz oʻyinlarida boʻlgani kabi jamoani kuchaytirish uchun tanlagani xabar qilindi. Bu orqali terma jamoa tarkibini kuchaytirishga harakat qildi.[5]

2012-yil 5-oktabr kuni Sharqiy Timor Kambodjaga qarshi birinchi xalqaro oʻyinda gʻalaba qozondi (5:1).[6] 2012-yil 9-oktabr kuni AFF Suzuki Kubogi saralashida Laosga qarshi oʻyinda jamoa iroda koʻrsatib yana bir bor gʻalaba qozondi. Uchrashuvning birinchi boʻlimining 43-daqiqasida Murilo de Almeida penaltini aniq amalga oshirdi. Keyinchalik, Adelino Trindade ikkinchi boʻlim boshida boshi bilan urilgan gol bilan Timor ustunligini kengaytirdi, keyin esa 83-daqiqada Alan Leandro uchinchi golni kiritdi.[7] Laosga qarshi ikkinchi oʻyinda gʻalaba qozongan Emerson Alcântara intervyularidan birida shunday degan edi. „ Bu Sharqiy Timor xalqi uchun tarixiy gʻalaba. Ular jamoamiz ushbu musobaqadagi birinchi oʻyinida gʻalaba qozonishini uzoq kutishlariga toʻgʻri keldi, ammo hozir bizda ikkita gʻalaba bor va bu Sharqiy Timor uchun muhim gʻalaba boʻldi. Menimcha Sharqiy Timor aholisining qariyb 70 foizi kambagʻal, shuning uchun ular uchun bu natijaga erishish juda muhim, chunki ular futbolni yaxshi koʻradilar va odamlar bu natijadan ishonch hosil qilishlari va fahrlanishlari mumkin. Xalqimizni ragʻbatlantirish va ularning hayotini oʻzgartirishga yordam berish biz uchun juda muhim“.[8]

Naturalizatsiya qilingan futbolchilar[tahrir | manbasini tahrirlash]

2012-yildan beri Sharqiy Timordan boʻlmagan va Sharqiy Timor ligasida oʻynamagan bir qancha braziliyalik futbolchilar „Sol Nassente“ darajasini oshirish uchun tabiiy ravishda qabul qilindi.[9]

Mamlakatning xorijlik oʻyinchilarni, xususan, Murilo de Almeida, Fellipe Bertoldo va Diogo Santos Rangel kabi braziliyalik futbolchilarni fuqarolikka qabul qilish boʻyicha qilingan qaror, Sharqiy Timorlik oʻyinchilar va muxlislar tomonidan tanqid qilindi.[10][11]

2015-yilning 8-oktabr kuni Falastinga qarshi oʻyinda Timor tarkibidagi boshlangʻich oʻn birlikdan yetti nafari braziliyaliklar boʻlgan.[12] Oʻyindan soʻng Falastin futbol assotsiatsiyasi FIFAga ariza bilan murojaat qilib, fuqarolikka qabul qilingan timorlik futbolchilar FIFA qoidalariga koʻra Sharqiy Timor vakili boʻlish huquqiga ega emasligini taʼkidladi.Bu esa ortiqcha muammolarni keltirib chiqardi.[13][14]

Bosh vazirga, bosh prokurorga va adliya vaziriga fuqarolikka qabul qilish dasturi yuzasidan shikoyat qilgan baʼzi timorliklarning eʼtirozlaridan soʻng, Sharqiy Timor Futbol Federatsiyasi (FFTL) xorijda tugʻilgan va terma jamoa safida harakat qilayotgan legionerlarni jamoani tark etishi boʻyicha qaror qildi. Bu shuni anglatadiki, Sharqiy Timor tarkibidagi xorijlik futbolchilar 2018-yilgi Jahon chempionati va 2019-yilgi Osiyo kubogi qoʻshma saralash bosqichi doirasida Birlashgan Arab Amirliklariga qarshi oʻyinda ishtirok eta olmaydi.[15] Bu esa tajribasi yoʻq futbolchilarni jamoada qolishini bildirar edi. Yigirma yoshga toʻlmagan olti nafar, shu jumladan Ervino Soares hali 16 yoshda edi. Sharqiy Timor oʻyinda 8:0 hisobida magʻlub boʻldi. Alkantara magʻlubiyat uchun mas'uliyatni oʻz zimmasiga oldi, lekin u FFTL tomonidan bunday tajribasiz tarkibda oʻynashga majbur boʻlganini ham qoʻshimcha qildi.[16]

Keyingi oʻyinda Sharqiy Timor bundan ham yomon natija koʻrsatdi va oʻz maydonida kuchli Saudiya Arabistoni jamoasiga 0:10 hisobida magʻlub boʻldi va natijada 2018-yilda Rossiyada boʻlib oʻtadigan futbol boʻyicha Jahon chempionatiga yoʻllanmadan quruq qoldi.

Avstraliya-Timor futbolchisi Jesse Pinto jurnalistlarga Sharqiy Timor futbol federtasiyasi braziliyalik futbolchilarga „osiyolik“ futbolchilar sifatida roʻyxatdan oʻtishlari va jamoalar kvotalarini bajarishlari uchun Timor pasportlarini berishini aytdi. Jesse Pinto shuningdek, FFTL koʻpincha kuchsiz oʻyinchilardan foydalanishini qoʻshimcha qildi, lekin federtasiya koʻpincha oʻyinchilarga oilalari bilan uchrashish uchun Braziliyaga qaytib borishga ruxsat berish vaʼdalarini bajarmagan.[17]

2016-yilning dekabr oyida Sharqiy Timor futbol federtasiyasi soxta hujjatlardan foydalanganlik, nomaqbul oʻyinchilarni maydonga tushirish va oʻyinni obroʻsizlantirishda ayblangan.[18]

2017-yilning 20-yanvarida Sharqiy Timor 2019-yilgi Osiyo Kubogi saralash oʻyinlarida va boshqa musobaqalarda jami oʻn ikki nafar nomuvofiq oʻyinchini maydonga tushirgani uchun 2023-yilgi Osiyo Kubogi saralash turnirida ishtirok etishdan chetlashtirildi.[19]

Jamoa imiji[tahrir | manbasini tahrirlash]

Toʻplam homiysi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Davr Ishlab chiqaruvchi
2008-2010  JPN Tiger
2012  USA Nike
2013-14  GBR Mitre
2015-2017  SIN Kubba Sportswear
2018-  Indoneziya Narrow

2014-yil iyunidan 2017-yil fevraligacha " Kubba Sportswear " jamoasining toʻplami ishlab chiqaruvchisi boʻlgan.[20]

2018-yildan buyon toʻplamlar Indoneziyaning „Narrow“ kompaniyasi tomonidan ishlab chiqariladi. Uy toʻplami - qizil koʻylaklar, qora shortilar va qizil paypoqlar, ikkinchi darajali rang sifatida qora. Mehmon toʻplami oq rangda.[21] 2008-yildan 2010-yilgacha ularning safar liboslari sariq rangda ega edi, ammo 2010-yilgi AFF Suzuki kubogi saralashida mehmon liboslari yana oq rangga almashtirildi.[22] Ularning toʻplamlari Nike tomonidan 2012-yilda ishlab chiqarilgan. Oldingi toʻplam ishlab chiqaruvchilari orasida Mitre, Joma, Nike va Tiger bor.

Uy stadioni[tahrir | manbasini tahrirlash]

Timor Lestening uy stadioni Dilidagi Sharqiy Timor milliy stadionidir. Stadion sigʻimi 5000. Stadionda oʻtkazilgan birinchi rasmiy oʻyin 2015-yilning 12-martida Moʻgʻulistonga qarshi JCh-2018 saralash oʻyini boʻldi. Stadion mos ravishda 2011 va 2016-yillarda boshlangan ikkita alohida loyihada taʼmirlandi. 2011-yilgi taʼmirlash ishlari 2012-yil aprel oyida Sharqiy Timorning oʻsha paytdagi Bosh vaziri Xanana Gusmão tomonidan ochilgan edi. 2016-yilgi taʼmirlash ishlari 1,64 million AQSH dollariga baholangan boʻlib, tribunani taʼmirlash, hammom, elektr xonalari va yoritish ustunlarini qurish hamda tribunaga oʻrindiqlar qoʻshishni oʻz ichiga olgan. 2019-yilning oʻrtalariga kelib, bu taʼmirlash ishlari hali tugallanmagan edi. 2021-yil fevral oyida Infratuzilma jamgʻarmasi direktorlar kengashi (CAFI)) taʼmirlash ishlarini yakunlash uchun 300 000 AQSh dollaridan ortiq qoʻshimcha byudjetni tasdiqladi.[23] Stadion infratuzilmasi bilan bogʻliq muammolar tufayli milliy futbol terma jamoasi ba’zan uy oʻyinlarini boshqa mamlakatlarda oʻtkazishga majbur.


Timor Leste national football team home stadiums
Tasvir Stadion Sigʻim Lokatsiya Oxirgi uchrashuv
Timor Leste Nacional Stadion.jpg East Timor National Stadium 13,000 Dili v   KSA
(17 Noyabr 2015; 2018 FIFA Jahon chempionati saralashi)

Natijalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oxirgi 12 oydagi oʻyinlar va kelajakda rejalashtirilgan oʻyinlar

  G'alaba   Durang   Mag'lubiyat

2021[tahrir | manbasini tahrirlash]

2022[tahrir | manbasini tahrirlash]

Murabbiylar shtabi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Lavozim Ism-sharif
Menejer  TLS Juvenal Cardoso Leôncio
Yordamchi menejer  TLS Euclides Carneiro da Silva
Bosh murabbiy  BRA Fábio Magrão
Yordamchi murabbiy  TLS Weverton Mosca
Darvozabonlar murabbiyi  TLS Lucas Régis
Fizioterapevt  TLS Christopher Vieira
OAV xodimi  TLS João Baptista Júnior
Adminstrator  TLS Fábio Gadelha
Rasmiy vakil  TLS Domingos Calazans
Toʻplam ishlab chiqaruvchisi  TLS Romualdo Sales

Futbolchilar[tahrir | manbasini tahrirlash]

0#0 pos. Futbolchi Tugʻulgan sanasi (yosh) Ishtiroki Gollari Klubi
1 1DA Junildo Pereira 4-iyun 2003-yil (2003-06-04) (19 yosh) 6 0 biriktirilmagan
12 1DA Filonito Nogueira 16-noyabr 2004-yil (2004-11-16) (18 yosh) 0 0  TLS Assalam FC
20 1DA Georgino Mendonça 16-mart 2002-yil (2002-03-16) (20 yosh) 1 0  TLS SLB Laulara
2 2HM Olagar Xavier 18-may 2003-yil (2003-05-18) (19 yosh) 1 0 biriktirilmagan
3 2HM Orcelio 30-aprel 2001-yil (2001-04-30) (21 yosh) 4 0  TLS Karketu Dili
4 2HM Jaimito Soares 10-iyun 2003-yil (2003-06-10) (19 yosh) 6 0  TLS Karketu Dili
5 2HM Tomas Sarmento 24-avgust 2000-yil (2000-08-24) (22 yosh) 1 0  TLS Ponta Leste
13 2HM Gumario 8-oktabr 2001-yil (2001-10-08) (21 yosh) 12 0  TLS Lalenok United
16 2HM João Halle 2-mart 2003-yil (2003-03-02) (19 yosh) 1 0  TLS SLB Laulara
18 2HM Filomeno Junior 5-avgust 2000-yil (2000-08-05) (22 yosh) 14 0  TLS SLB Laulara
19 2HM Mário Quintão 0 0 biriktirilmagan
22 2HM Nelson Viegas 24-dekabr 1999-yil (1999-12-24) (23 yosh) 21 1  TLS Boavista Timor Leste
24 2HM Yohanes Gusmão 10-yanvar 2000-yil (2000-01-10) (23 yosh) 6 0  TLS Lalenok United
29 2HM João Panji 29-oktabr 2000-yil (2000-10-29) (22 yosh) 11 0  TLS Assalam FC
6 3YH Jhon Firth 17-iyul 2002-yil (2002-07-17) (20 yosh) 5 0  TLS SLB Laulara
7 3YH Elias Mesquita 27-mart 2002-yil (2002-03-27) (20 yosh) 7 0  TLS Lalenok United
8 3YH Dom Lucas Braz 14-mart 2001-yil (2001-03-14) (21 yosh) 4 0  TLS Assalam FC
11 3YH Kornelis Portela 12-yanvar 2001-yil (2001-01-12) (22 yosh) 2 0  TLS SLB Laulara
14 3YH Santiago da Costa 13-aprel 1999-yil (1999-04-13) (23 yosh) 1 0  TLS Lalenok United
15 3YH Armindo de Almeida (captain) 18-aprel 1998-yil (1998-04-18) (24 yosh) 7 0  TLS Lalenok United
23 3YH Cristevão 16-yanvar 2004-yil (2004-01-16) (19 yosh) 4 0  TLS SLB Laulara
27 3YH Natalino da Costa 3-avgust 2003-yil (2003-08-03) (19 yosh) 1 0 biriktirilmagan
9 4HJ Anizo Correia 23-may 2003-yil (2003-05-23) (19 yosh) 3 0  TLS Ponta Leste
10 4HJ Mouzinho 26-fevral 2002-yil (2002-02-26) (20 yosh) 7 0 Andoza:Country data KHM Angkor Tiger
17 4HJ Zenivio 22-aprel 2005-yil (2005-04-22) (17 yosh) 4 0  TLS SLB Laulara
21 4HJ Paulo Gali 31-dekabr 2004-yil (2004-12-31) (18 yosh) 9 1  TLS Lalenok United
26 4HJ Alexandro Kefii 20-dekabr 2004-yil (2004-12-20) (18 yosh) 0 0 biriktirilmagan

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „East Timor matches, ratings and points exchanged“. World Football Elo Ratings: East Timor. Qaraldi: 24-noyabr 2016-yil.
  2. „Member Association – Timor-Leste“ (inglizcha). FIFA.com. 6-iyun 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-sentabr 2018-yil.
  3. „Timor-Leste – Timor-Leste – Results, fixtures, squad, statistics, photos, videos and news – Soccerway“ (inglizcha). us.soccerway.com. Qaraldi: 4-sentabr 2018-yil.
  4. „Timor Leste cause upset; Myanmar win“. ESPNStar.com (5-oktabr 2012-yil). 12-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-iyul 2022-yil.
  5. „KIMURA FOR LAOS' AFF SUZUKI CUP 2012 QUALIFYING CAMPAIGN“. ASEAN Football (23-may 2012-yil).
  6. „Cambodia 1-5 Timor Leste“ (5-oktabr 2012-yil). 21-avgust 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 21-may 2020-yil.
  7. „Timor Leste 3 Laos 1“. 11-oktabr 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 11-oktabr 2012-yil.
  8. „Win dedicated to Timorese people“ (10-oktabr 2012-yil).
  9. „How Timor-Leste, like others, (probably) flouted FIFA's eligibility rules“ (inglizcha). These Football Times (29-noyabr 2016-yil). Qaraldi: 4-sentabr 2018-yil.
  10. „Timor Leste naturalisation of Brazilian footballers criticized“. Football Channel Asia (3-oktabr 2015-yil). 3-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-oktabr 2015-yil.
  11. Jack Kerr. „Success Is No Longer Foreign to East Timor, but the Players Are“. The New York Times (1-oktabr 2015-yil).
  12. Jack Kerr. „East Timor Fields Seven Ex-Brazilians in Tie With Palestine“. The New York Times (8-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 13-noyabr 2015-yil.
  13. Jack Kerr. „Palestinians Protest East Timor’s Use of Brazilian Players“. The New York Times (16-oktabr 2015-yil). Qaraldi: 13-noyabr 2015-yil.
  14. „Is East Timor Illegally Putting Together a National Soccer Team With Brazilian Players?“ (en-au). Sports (13-iyul 2015-yil). Qaraldi: 4-sentabr 2018-yil.
  15. „Timor Leste set to be without seven naturalised Brazilians for UAE clash“. Football Channel Asia (12-noyabr 2015-yil). 17-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 12-noyabr 2015-yil.
  16. Amith Passela. „Coach Mahdi Ali cautions his players that tougher challenges await as UAE thrash East Timor to get World Cup qualification back on track“. The National (12-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 16-noyabr 2015-yil.
  17. Jack Kerr. „Darwin soccer player who captained Timor-Leste opens up on team's FIFA controversy“. ABC (7-noyabr 2015-yil). Qaraldi: 13-sentabr 2016-yil.
  18. Jack Kerr. „East Timor Is Accused of Using Ineligible Players for Its Soccer Team“. The New York Times (9-dekabr 2016-yil). Qaraldi: 9-dekabr 2016-yil.
  19. „Federacao Futebol Timor-Leste expelled from AFC Asian Cup 2023“. The-AFC.com. 20-yanvar 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-yanvar 2017-yil.
  20. „Timor Leste Football Federation sign Kubba sportswear contract“.
  21. „2017-18 Timor-Leste Away Shirt *BNIB*“ (inglizcha). Сlassic Football Shirts. 30-iyul 2020-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-may 2020-yil.
  22. „Timor-Leste national team“. www.colours-of-football.com. Qaraldi: 4-sentabr 2018-yil.
  23. „CAFI aprova mais de 300 mil dólares para dar continuidade à construção do estádio de Díli“ (portugalcha). Tatoli (11-fevral 2021-yil). Qaraldi: 27-mart 2022-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]