Sep

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Sep — qiz uzatishda unga ota-onasi, qarindoshurugʻlari tomonidan tortiq etiladigan molmulk. S. tayyorlash oilaning tarixiy taraqqiyotida patrilokal nikox. va monogam oila vujudga kelgandan soʻng shakllangan. Har bir tarixiy davrning turmush sharoitlari, tirikchilik tarzi S.ning tarkibiga taʼsir koʻrsatgan va ota-onaning moddiy imkoniyatlari bilan belgilangan. S. jahondagi koʻp xalqlarda, jumladan, oʻzbeklarda uchraydi. Qiz uchun S. tayyorlash juda erta boshlangan va taomilga koʻra, u to balogʻatga yetguncha tayyor bulishi lozim. S, asosan, koʻrpa, koʻrpacha, gilam, roʻmol, doʻppi, kiyimkechaklar, taqinchoklar, uyroʻzgʻor anjomlari va boshqalardan iborat boʻlgan. S. solish uchun maxsus boʻgʻjoma yoki sandiq tayyorlangan. Tabiiyki, S. nikoxda muhim oʻrin egallagan. Chunki kelin kuyov xonadoniga tushirib kelinganidan soʻng utkaziladigan sep yeyish marosimida uning molbisotini ayollar birmabir sinchiklab koʻrishgan. Shu bois qiz oʻz S.idagi belbogʻ, dastroʻmol, doʻppi va boshqalarni koʻpincha oʻz qoʻli bilan tikishga harakat qilgan. S. kelinning shaxsiy mulki hisoblangan va yangi roʻzgʻorni oyoqqa turib olishiga va iqtisodiy jihatdan rivojlanishida muhim vosita rolini oʻynagan.

Hozirgi davrdagi oʻzbek kelinlarining S.lari zamonaviy kiyimkechaklar, uyroʻzgʻor buyumlari va boshqa turli jihozlardan iboratdir. Tabiiyki, xalqimiz udumiga koʻra, kelinning Siga emas, balki uning insoniylik fazilatlariga va maʼnaviyatiga asosiy eʼtibor qaratiladi.

Adabiyot[tahrir]

  • Boʻriyev O. va boshqa, Oʻzbek oilasi tarixidan, T., 1995.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil