Rossiya — Turkmaniston munosabatlari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Rossiya — Turkmaniston munosabatlari
Russia Turkmenistan Locator.svg

Rossiya

Turkmaniston

Rossiya — Turkmaniston munosabatlari (ruscha: Российско-туркменские отношения) — Rossiya va Turkmaniston oʻrtasidagi ikki tomonlama munosabatlar. Rossiyaning Ashxobodda elchixonasi va Turkmanboshida bosh konsulligi bor. Moskvada Turkmanistonning elchixonasi bor.

1869-yilda hozirgi Turkmaniston Rossiya imperiyasiga qoʻshib olingan. 1924-yildan keyin Sovet Ittifoqi tarkibida Sovet Sotsialistik Respublikasi sifatida to 1991-yilda mustaqilligini eʼlon qilguniga mavjud boʻlgan. Oʻtgan asrlar davomida ikki xalq oʻzaro doʻst boʻlib kelgan.

Gaz bilan bogʻliq boʻlgan aloqalar[tahrir]

Soʻnggi paytlarda Rossiya-Turkmaniston munosabatlari Rossiyaning Turkmanistondan tabiiy gaz eksport qilish boʻyicha bitimlariga aloqador. Rossiya Xitoy, Yevropa Ittifoqi va AQSh bilan raqobatdosh boʻlib, Turkmanistonning boy uglevodorod taʼminotidan foydalanish imkoniyatiga ega[1]. Ikki mamlakat Rossiyaga gaz eksport qilish narxlari boʻyicha muzokaralar olib borishda koʻpincha ziddiyatlar keltirib chiqaradi[2][3].

Turkmaniston prezidenti Gurbanguli Berdimuhamedov Rossiya tomonidan olgʻa surilgan „Markaziy osiyo-Markaz“ quvurini yetkazib berish va kengaytirishga yordam berishga rozi boʻldi, ammo bu maqsadga erishish uchun hali hech qanday choralar amalga oshirilmadi[4].

Turkmanistonning Rossiyadagi elchixonasi[tahrir]

Turkmanistonning Rossiya Federatsiyasidagi elchixonasi (Moskva) 1992-yil 8-aprelda ochilib, Turkmaniston SSRning Moskvadagi doimiy vakolatxonasining vorisiga aylandi. Elchixona joylashgan manzil: Moskva, Filippovskiy koʻchasi, 22-uy.

Elchixona binosi 1908-yilda meʼmor Georgi Yevlanov tomonidan qurilgan va uy sifatida xizmat qilgan.

2016-yil oktabr oyidan boshlab elchixonani Turkmanistonning Rossiya Federatsiyasidagi Favqulodda va muxtor elchisi Botir Niyozliev boshqarmoqda.

Elchilar[tahrir]

  1. Niyozklych Nurklychey (1992-1996)
  2. Nury Orazmuhammedov (1996-2000)
  3. Xalnazar Agaxanov (2000-2012)
  4. Berdimurad Rejepovich Rejepov (2012-2016)
  5. Botir Niyozliev (2016 - hozirgacha)

Rossiyaning Turkmanistondagi elchixonasi[tahrir]

Rossiya Federatsiyasining Turkmanistondagi elchixonasi (Ashxobod) 1992-yilda ochilgan. Elchixona joylashgan manzil: Ashxobod, 1941 (Qipchoq) koʻchasi, 43-uy.

2011-yil may oyidan boshlab elchixonani Rossiya Federatsiyasining Turkmanistondagi Favqulodda va muxtor elchisi Aleksandr Bloxin boshqaradi.

Elchilar[tahrir]

  1. Vadim Cherepov (1992-yil 27-mart - 1997-yil 31-dekabr)
  2. Anatoliy Shchelkunov (1997-yil 31-dekabr - 2002-yil-13 may)
  3. Andrey Molochkov (2003-yil 7-iyul - 2005)
  4. Igor Blatov (2006-yil 16-yanvar - 2011-yil 5-may)
  5. Aleksandr Bloxin (2011-yil 5-may - hozirgacha)

Manbalar[tahrir]

  1. Associated Press. „Russian president in Turkmenistan to consolidate Kremlin's grip on Central Asian energy“, International Herald Tribune (4-Iyul 2008-yil).
  2. Blagov, Sergei. „Russia faces a collapse of its economic and political clout“, Eurasianet (30-Dekabr 2008-yil).
  3. Trilling, David. „Pipeline spat with the Kremlin turns into a political test of strength“, Eurasianet (15-Aprel 2009-yil).
  4. Blank, Stephen. „Russian president strives for a breakthrough moment in Caspian basin energy game“, Eurasianet (2-Iyul 2008-yil). 12-avgust 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 2-Aprel 2021-yil.