Kontent qismiga oʻtish

Rao Rao masjidi

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Masjid
Rao Rao masjidi
Masjid Rao Rao
MAsjidning 2008-yildagi tasviri
Mamlakat  Indoneziya
Hudud G‘arbiy Sumatra
Yoʻnalishi sunniy
Masjid turi Jomeʼ-Masjid
Meʼmoriy uslub Minangkabau va fors meʼmorchiligi
Binokorlik tashabbuschisi Abdurrahman Datuk Majo Indo
Homiylar H. Muhammad Thaib Caniago
Binokorlik 19081918
Holati amaldagi
Tarovih
Saharlik va iftorlik

Rao Rao masjidi Indoneziyada joylashgan eng qadimgi masjidlardan biri boʻlib, G‘arbiy Sumatra provinsiyasida, Tanah Datar regensiyasining Tarab daryosi boʻyidagi Nagari Rao Rao hududida joylashgan[1]. U Batusangkardan Bukittinggiga boradigan yoʻl boʻyida, aniqrogʻi Rao Raoda joylashgan. Minangkabau va fors me’morchiligi uslubidagi ushbu masjid 1908-yilda tolalardan yasalgan tom bilan qurilgan boʻlib, keyinchalik u ruxga almashtirilgan[2].

Poydevori qoʻyilganidan beri masjid zilzilalar sababli, xususan 1926 va 2009-yillarda jiddiy zarar koʻrgan[3][4]. Biroq qurilganidan buyon masjid hech qachon keng koʻlamda restavratsiya qilinmagan. Qilingan taʼmirlar faqat 1975-yilda minoraning ogʻishini tuzatish va 1990-yillar atrofida eski keramikalarning barchasini yangisiga almashtirish bilan cheklangan[5][6].

Hozirda bu bir qavatli masjid islomiy ibodat faoliyatlari uchun foydalanilishidan tashqari, diniy taʼlim maskani sifatida ham xizmat qiladi. Ilgari masjid Indoneziya mustaqillik urushi davrida golland mustamlaka hukmronligiga qarshi strategiya markazi sifatida ham ishlatilgan[3][1].

Masjid 1908-yilda[7] Rao Raodagi Atap Ijuk masjidining oʻrniga qurilgan; u bino holatining yaroqsizligi sabab buzib tashlangan edi[8]. Shundan soʻng H. Muhammad Thaib Caniago tomonidan vaqf (ehson) qilingan yerda masjid Abdurrahman Datuk Majo Indo tashabbusi bilan Nagari Rao Rao jamoasi tomonidan birgalikda qurilgan[9]. Qurilish 1918-yil oxiriga kelib yakunlangan[3].

Meʼmorchilik

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Rao Rao masjidi, 1924-yil

Masjidning meʼmoriy uslubi turli unsurlar, asosan minangkabau va fors elementlari uygʻunlashmasidan iborat. Boshqa minangkabau masjidlariga oʻxshash tarzda masjid tomi biroz egilgan toʻrt qatlamdan tashkil topgan; tomning yuqori qismida esa shamolning toʻrt burchagi tomonga yoʻnaltirilgan toʻrt tomchali kvadrat xonacha bor, minorada esa gumbazli katta boʻshliq mavjud[3][8].

Namozgoh ichida betondan yasalgan toʻrtta asosiy ustun turadi. Masjidning 1930-yillarda qurilgan, singan shisha bezaklar bilan bezatilgan yangiroq qismi ham bor. Minbarning maydoni 3 × 1.38 metrni tashkil qiladi[3].

2008-yil oktyabrda Rao Rao masjidining 100 yilligi munosabati bilan, oʻsha paytdagi Tanah Datar regenti Shodiq Pasadigoe Gʻarbiy Sumatra boʻylab ushbu masjidga oʻxshash yana ikki masjid borligini, chunki ularni aynan shunga oʻxshatib qurish soʻralganini aytgan[5][1]. Bular Tarab daryosi boʻyidagi Saada masjidi (Tanah Datar regensiyasi) va Pagu daryosi boʻyidagi Koto Baru katta masjidi (Janubiy Solok regensiyasi)[10].

Masjid yonidagi binolar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Masjidning chap tomonida 7 x 10 m oʻlchamdagi ikki qavatli bino turadi. „Markaz“ deb ataladigan bu bino 2001-yilda qurib bitkazilgan. Shuningdek, masjidning oʻng tomonida diniy maktab sifatida foydalaniladigan bino ham bor boʻlib, u 1982-yildan beri (ilgari Madrasah Islamiyah) „Darul Huda“ deb ataladi[5].

  1. 1,0 1,1 1,2 Arief 2008.
  2. Kementerian Agama, ss. 1.
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 Akbar 2012.
  4. Kubontubuh & Hadiwinoto 2008.
  5. 5,0 5,1 5,2 Kementerian Agama, ss. 2.
  6. Ajisman & Almaizon 2004, ss. 47.
  7. Kompas.com.
  8. 8,0 8,1 Ajisman & Almaizon 2004, ss. 46.
  9. Mahyuddin, H. Suardi; Rahman, Rustam. Hukum adat Minangkabau dalam sejarah perkembangan nagari Rao-Rao ranah katitiran di ujuang tunjuak (id). Citatama Mandiri, 2002 — 167–168-bet. 
  10. Nugroho 2009.