Qarqiyan
Qarqiyan (arabcha: قرقيعان), baʼzan Qarqiyon (arabcha: قرقاعون) tarzida ham yoziladi, yiliga ikki marta oʻtkaziladigan[1] bayram boʻlib, asosan Sharqiy Arabistonda nishonlanadi. U islomiy oy Ramazonning 13-, 14- yoki 15-kechalarida boʻlib oʻtadi. Bayramni bolalar ham, kattalar ham anʼanaviy kiyimlarda nishonlab, eshikma-eshik yurib qoʻshnilardan shirinliklar va yong‘oqlar olishadi hamda anʼanaviy qoʻshiqlar kuylashadi. Ushbu anʼanaviy bayramni sunniylar ham, shialar ham nishonlaydi. Anʼana yuzlab yillardan beri mavjud boʻlib, Fors koʻrfazi madaniyatining ayrim hududlarida chuqur ildiz otgan[2], ayniqsa (Qatif va Al-Ahso (Saudiya Arabistoni)), Iroq, Quvayt, Bahrayn va Qatarda keng nishonlanadi[3].
Etimologiya va muqobil nomlari
[tahrir | manbasini tahrirlash]Qarqīān soʻzining aniq kelib chiqishi nomaʼlum, biroq bir nechta nazariyalar mavjud. Ulardan biriga koʻra, u Qarqaʼah (arabcha: قرقعة „qirsillash“, „taqillash“) soʻzidan kelib chiqqan boʻlib, shirinliklar tarqatilayotganda shirinlik solingan temir idishlarning bir-biriga urilib chiqargan ovoziga ishora qiladi[2].
Arab olamida bu bayram boshqa nomlar bilan ham tanilgan: Iroqda Majina yoki Garangao deb ataladi[4][5].
Diniy ahamiyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]
Qarqiyanni (قرنقعو (قرقيعان)) nishonlash Fors koʻrfazi, Iroq va Eronning janubida madaniy anʼanadir. Shia musulmonlari uni Ramazon oʻrtalarida tugʻilgan Imom Hasan ibn Alining tugʻilishi bilan bogʻlaydilar.
Anʼana
[tahrir | manbasini tahrirlash]Bolalar uy oldida kichik xor guruhlari boʻlib toʻplanib kuylashadi. Qoʻshiqning maqsadi oiladagi eng kichik farzandga Xudodan sogʻliq berilishini, onaning esa baxtli boʻlib qolishini tilashdir. Ular qancha koʻp kuylasa, shuncha koʻp yongʻoq va shirinlik olishadi. Qarqiyan anʼanasi kattalar va bolalar oʻrtasida muhabbat, quvonch va mehr-oqibatni tarqatishga qaratilgan.
Zamonaviy davrda supermarketlar, korporatsiyalar va savdo markazlari bu paytda reklama orqali bolalarni jalb etish, maxsus aksiyalar taklif qilish hamda oʻzlarini targʻib qilish uchun alohida Qarqiyan tadbirlarini uyushtirishda raqobatlashadilar[6].
Yana qarang
[tahrir | manbasini tahrirlash]Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ Sometimes the holiday is only celebrated annually, during the month of Ramadan.
- 1 2 „القرقاعون من أهم الاحتفالات الرمضانية الشعبية في مملكة البحرين“ (2012-yil 2-avgust). 2018-yil 15-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 3-fevral.
- ↑ „بوليفارد رياض سيتي تستضيف فعالية القرقيعان الرمضانية | مجلة سيدتي“ (ar). www.sayidaty.net. Qaraldi: 2022-yil 10-sentyabr.
- ↑ „Coronavirus forces Basra children to celebrate Garangao festival indoors“. Reuters (2020-yil 10-may).
- ↑ „"قرقيعان" عيد الأطفال في منتصف رمضان... واحتفالات الأهواز“. Raseef22 (2019-yil 20-may).
- ↑ „"البحرين سيتي سنتر" يحتفل بليلة القرقاعون مساء اليوم“ (2012-yil 31-iyul). Qaraldi: 2013-yil 3-fevral.
| Fon |  | |
|---|---|---|
| Taomlanish | ||
| Ibodatlar va marosimlar | ||
| Ramazon madaniyati | ||