Predator (film, 1987)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

"Yirtqich" (inglizcha: Predator)—Jon MakTyernanning aka-uka Tomaslar tomonidan yozilgan ssenariysi asosidagi 1987-yil 12-iyunda[1][2] chiqqan AQSHning ilmiy-fantastik jangari filmi.Bosh rollarda Arnold Shvartsenegger[3][4],Karl Uezers,Elpidiya Karrilo,Jessi Ventura[5].Suratga olish ishlari Palenke va Puerto-Valyart yaqinidagi Meksika janubidagi changalzorlarda[6] boʻlib oʻtdi.

Syujet Markaziy Amerika oʻrmonlarida bir guruh amerikalik yollanma askarlarning oʻzga sayyoralik mavjudot bilan jangi haqida hikoya qiladi.Bu kurash paytida askarlar yoʻqotishlarga duchor boʻlishadi va oʻzlarining tirik qolishlari uchun ibtidoiy ovchilar tajribasiga murojaat qilib, tamaddunning texnologik yutuqlaridan voz kechishga majbur boʻlishadi[7].

Film Empire jurnalining 500 ta eng yaxshi filmlari roʻyxatida 366-oʻrinni egalladi[8].Sten Uinston 1988-yilda film uchun eng yaxshi vizual effektlar nominatsiyasida Oskar mukofotiga nomzod boʻlgan[9].Alan Silvestri eng yaxshi musiqa uchun Saturn kino mukofotini oldi.Film kassada 98 million daromad keltirdi[10].

1990-yilda film „Yirtqich 2“ [11] deb nomlangan filmning davomi chiqdi va 2004-yilda „O'zga sayyoraliklar yirtqichlarga qarshi“ film seriyasi namoyish etildi.2010-yilda „Yirtqichlar“ning uchinchi davomi [12] chiqdi.2018-yilda „Yirtqch“ toʻrtinchi davomi chiqdi.Film asosida kompyuter oʻyinlari, komikslar va oʻyinlar yaratilgan[10].Bolalar uchun oʻyinchoqlar va kattalar uchun kostyumlar bor edi[10].

Arnold Shvartsenegger qahramonining mashhurligi tufayli uning taxallusi „Datch“ (Eng . Golland tili), kino distribyutorlari tomonidan tarjima qilinmagan, rus matbuoti tomonidan „Gollandiyalik“ deb tarjima qilingan[13][14][15].

Syujet[tahrir | manbasini tahrirlash]

Maʼlum bir kosmik kema Yerdan yonidan uchib oʻtadi, undan bir kapsula ajralib chiqadi va u sayyora yuzasiga qoʻnadi.

Sobiq Amerika armiyasi mayori Alan „Datch“ („Gollandiyalik“) Sheffer (Arnold Shvartsenegger) qoʻmondonligi ostidagi yollanma askarlar boʻlinmasi harbiy bazaga keladi, u yerda guruh komandirini bir vaqtlar uning bevosita rahbari boʻlgan general (Robert Golden Armstrong) kutib oladi.General oʻrmon ustida vertolyot qulagani va Lotin Amerikasi vaziri va ekipaj halok boʻlganini xabar qiladi.Datchning eski tanishi Markaziy razvedka boshqarmasi xodimi Jorj Dillon (Karl Uezers) suhbatga aralashib, u bilan birga bir guruh vertolyotlar Markaziy Amerikaning oʻrmonzorlariga (Gvatemala) qutqaruv missiyasiga joʻnab ketadi.Ular isyonchilar qoʻliga tushib qolgan ittifoqchilarni ozod qilish uchun joʻnab ketadilar. Yo‘qolgan vertolyot topilgach, uchuvchilar halok bo‘lgani, barcha josuslik uskunalari olib tashlanganligi maʼlum bo‘ldi. Boʻlinma qoʻzgʻolonchilarning izidan yurib, odamlarning osilgan, terisi shilingan jasadlarini topishadi.Datchga shaxsan tanish boʻlgan „yashil beret“ Jim Xopperning ichaklaridan shaxsni tasdiqlovchi jetonini topadilar.Otryad Sovet harbiy maslahatchilari boshchiligidagi isyonchilar josuslarni qiynoqqa solayotgan lagerni topadi, qisqa muddatli harbiy operatsiyadan soʻng uni butunlay yoʻq qiladi va Anna (Elpidiya Karillo) ismli qizni asirga oladi.Biroq garovga olinganlar „yashil beretlar“ni qidiruvga joʻnatgan Dilonning odamlari boʻlgan Markaziy razvedka boshqarmasi xodimlari boʻlib chiqdi.

Jangchilar oʻz izlarini yopgan holda lagerni tark etishadi, ammo kuzatuvchi Billi (Sonni Lendxem) ularni kimdir kuzatib borayotganini sezadi.Otryad oʻrmon boʻylab evakuatsiya joyiga qarab harakatlanayotganda,Billi daraxtda nimanidir payqab guruhni toʻxtatadi.Oʻsha paytda Anna qochishga urinib koʻradi va taʼqib paytida kutilmaganda kimdir radio operator Xokinsni (Sheyn Blek) oʻldiradi va uning jasadini olib ketadi.Datch uni topishni buyuradi, ammo jasad oʻrniga faqat ichki aʼzolar topiladi.Otryad aʼzolari qidirish uchun tarqalishga majbur boʻlishadi va kimdir vaziyatdan foydalanib Bleynni (Jessi Ventura) nomaʼlum qurol bilan oʻldiradi.Bleynning yonida boʻlgan Mak (Bill Dyuk) biror narsani koʻrib, unga oʻt ochadi, yordam chaqiradi, boshqalar unga qoʻshilishadi.Kuchli oʻt ochish natijasida oʻrmonda yalanglik hosil boʻladi.

Guruh tunda toʻxtab, perimetr boʻylab strelkalar va signal chiroqlarini oʻrnatadi, biroq tunda Bleynning jasadi gʻoyib boʻladi va Mak adashib yovvoyi choʻchqani oʻldiradi.Datch xulosasiga koʻra kimdir ularni „ovlamoqda“, ularni ovlab birma-bir oʻldiradi.Bu „ovchi“ faqat daraxtlar orasidan harakatlana olishini taxmin qilgan Datch daraxtlarga qopqonlar oʻrnatishni buyuradi va guruh bilan birgalikda yerga tuzoq tayyorlaydi.Hamma bilan pistirmada oʻtirgan Anna (ilgari Bleynni oʻldirgandan keyin barglarda gʻalati qonni koʻrganini tan olgan) kichikligida qishlogʻidagi kampirlardan eshitganlari haqida hikoya qiladi: juda issiq boʻlgan yillarda „iblis“ paydo boʻlib, odamlar jasadini mukofot tarzida yigʻadi.Issiq yozda ular terisi shilingan, baʼzan esa bundan ham battarroq erkaklarning jasadlarini topa boshladilar.Datch yashiringan joydan chiqib, atrofga nazar tashlaganida, tuzoq uning orqasidan „ovchi“ni havoga ko‘tarib ketadi.Biroq qahramonlar nima boʻlayotganini tushunishga ulgurmay qoʻlga olingan mavjudot tuzoqdan chiqib ketadi.Guruh ikkiga bo‘linib ketadi.Mak va Dillon „ovchi“ning ortidan quvadi, qolganlari esa yaralangan Ponchoni (Richard Chaves) olib, uchrashuv joyiga boradilar. Pistirmani oʻrnatgandan soʻng,Mak va Dillon qotilni tuzoqqa tushirishga qaror qilishadi, ammo ularni oʻzlari tuzoqqa tushishadi.Mak yaqinlashmoqchi boʻlganida oʻldiriladi.Dillon oʻzga sayyoralikni koʻrib, unga qarata oʻt ochadi, lekin u Dillonni qoʻliga otib uni qoʻlini uzib yuborad keyin esa uni oʻldiradi.

Changalzordan oʻtishda Billi endi yoʻlni davom ettirmaslikka qaror qiladi va qurolidan faqat pichoqni qoldirib, „ovchini“ kutishda qoladi.Koʻp oʻtmay qolgan qochqinlar uning baland ovozda qichqirigʻini eshitishadi, keyin Poncho oʻladi,Datch esa yaralandi.Biroq Datch Annaga vertolyot tomon ketishni buyurib, „ovchi“ni chalg‘itadi.Datch oʻrmon boʻylab qisqa yugurgandan soʻng, qoyadan suvga sakraydi.Datch qirgʻoqqa chiqqandan soʻng, taʼqibchisi uning orqasidan qanday sakraganini koʻradi.Yarador Datch qirgʻoq boʻylab sudralib yurib, loy bilan qoplanadi va oʻzi bilmagan holda „ovchi“ uchun koʻrinmas boʻlib qoladi, chunki u faqat infraqizil (termal) nurlanishni idrok eta olardi.Datch taʼqibchini oʻldirish uchun tuzoq va qurol tayyorlaydi.

Daryo qirgʻogʻida Datch oʻt yoqib yuboradi va u oʻzi daraxtga pistirma qoʻyadi, keyin oʻz pozitsiyasini oʻzgartiradi va deyarli „ovchi“ bilan toʻqnashadi.U jonzotga oʻq uzadi va uning niqobini yoʻq qiladi."Ovchi" oʻz navbatida Datchni koʻrmasdan oʻrmonga oʻq uzadi.Datch qochishga majbur boʻladi.Datchning navbatdagi hujumi natija beradi-u „ovchi“ni jarohatlaydi va uni oʻldirish niyatida boʻladi, lekin uni kutilmaganda oʻldirishga urinishda muvaffaqiyatsizlikka uchraydi.Datch ketishga harakat qiladi, ammo „ovchi“ uni quvib yuradi.Datchga yetib olgan „ovchi“ niqobini yechadi, golland esa uning yuzini ko‘radi.Ular oʻrtasida duel boshlanadi.Datch deyarli oʻladi, lekin u dushmanni oldindan tayyorlangan tuzoqqa tortadi va uni oʻlimga olib keladi. Datch yiqilgan „ovchi“ga yaqinlashganda u qoʻliga biriktirilgan oʻzini yoʻq qilish moslamasini ishga tushiradi. Datch portlashda oʻlimdan arang qutulib qoldi va tez orada Anna va bortida general boʻlgan qutqaruv vertolyoti tomonidan olib ketiladi.

Rollarda[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ishlab chiqarish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Ssenariy[tahrir | manbasini tahrirlash]

Joel Silver
Jon Maktirnan

„Rokki 4“ chiqqandan keyingi oylarda Gollivud atrofida hazil tarqaldi.Rokki Yerdagi barcha raqiblarini magʻlub etdi va filmning goʻyoki beshinchi qismida u Stiven Spilbergning „Oʻzga sayyoralik“ filmidagi musofirni magʻlub etish qoldi[16][17].Ssenariy mualliflari Jim va Jon Tomaslar hazilga jiddiy yondashib, uning asosida ssenariy yozadilar, deb hisoblar edi [16].Biroq ular 1983-yilda oʻz ssenariylarini yozishni boshladilar va ular hazilni reallikka aylantirish uchun[18] 1980-yilgi „Diqqat“ filmi gʻoyasini asos qilib oldilar[19].Ssenariyning birinchi versiyasi oʻz vakillarini ovlash uchun turli olamlarga uchayotgan oʻzga sayyoralik ovchilar poygasi haqida hikoya qiladi[18]. Ammo qahramonlar hamdardlik keltirmasligiga ishonib, bu variantdan voz kechildi[18]. Aka-uka Tomaslar prodyuserlarga yuborgan skript versiyasida atrof-muhit bilan aralashish uchun otishma qurollari va kamuflyajdan foydalangan holda, shaffof teriga ega boʻlgan odamga oʻxshash begona odam bor edi[18].Bosh qahramondan tashqari barcha qahramonlar vafot etdi va oʻzga sayyoralik kosmik kemada portlatib yuborildi[18].Filmning asl nomi „Ovchi“ edi[16] (inglizcha: Hunter)[17][20].Ssenariyning bir versiyasi qahramon Arnold Shvartsenegger va oʻzga sayyoraliklarning yakkama-yakka jangini taklif qilgan, ammo Shvartseneggerning oʻzi bilan ssenariyni muhokama qilganda,Stallone filmi bilan oʻxshab qolishi sababli bu fikrdan voz kechilgan[16].Filmning aksariyat qismi shu nom ostida suratga olingan."Ovchi"-nomli film tez orada allaqachon borligi maʼlum boʻldi va shuning uchun nomni „Yirtqich“ deb oʻzgartirish kerak edi. „Yirtqich“ filmini suratga olish haqidagi syujetlarda siz asl nomini koʻrishingiz mumkin."Yirtqich" Jon MakTyernanning birinchi kinostudiya filmi edi[17],shuning uchun studiya ssenariy muallifi Sheyn Blekdan MakTyernanni kuzatib turishini xohladi[20].

Kasting[tahrir | manbasini tahrirlash]

1986-yilda Denis Glover Chikagodagi teatrda oʻynaganida, u ssenariyni qoʻliga oldi va rad etishga majbur boʻldi.Buning sababi ayolni kaltaklashi kerak boʻlgan birinchi sahnalardan biri edi."Binafsha gullari dalasi" dramatik filmida suratga olinganidan soʻng, u erkak ayolga qoʻlini koʻtaradigan filmda yana oʻynay olmadi[21].Arnold Shvartsenegger bosh rolga Silver va Gordon tomonidan tayinlangan.

Denis Glover

Elita maxsus kuchlar boʻlinmasi qahramonlari rollari uchun Silver va Gordon prodyuser Devis bilan birgalikda muskulli baquvvat boʻlgan katta, baland boʻyli aktyorlarni izlashdi. „Rokki“ serialida bokschi Appolo Krid rolini oʻynagan Karl Uezers Dillon roli uchun birinchi tanlov boʻldi va professional kurashchi Jessi Ventura oʻzining feʼl-atvori tufayli Bleyn rolini oʻynashga taklif qilindi."Komando" filmida Shvartsenegger bilan oʻynagan aktyor Bill Dyuk bilan birga tubjoy amerikaliklar Sonni Lendxem va Richard Chaves etnik muvozanatga taklif qilindi[17].Yaqinda Silver rejissyorligidagi „O'ldiruvchi qurol“ filmi uchun oʻzining birinchi ssenariysini yozgan Sheyn Blek Xokins[22][23] rolini oʻynadi.

Jan-Klod Van Damm[17] dastlab oʻzga sayyoralik ovchi rolini oʻynash uchun tayinlangan edi.Chunki Van Damm oʻzining jangovar mahoratidan foydalanib, oʻzga sayyoralikni chaqqon, tezkor,nindzyaga oʻxshash ovchiga aylantirgan boʻlar edi[17][20].Ammo ular Shvartseneggerni Van Damm bilan solishtirishni boshlaganlarida ikkinchisi ancha kaltaroq va kichikroq tanaga ega boʻlib chiqdi va oʻzga sayyoralikning qoʻrqinchli qiyofasini yaratish uchun ancha uzunroq aktyor kerakligi maʼlum boʻldi[20].Bundan tashqari Jessi Ventura oʻzining tarjimai holida yozganiga koʻra,Van Damm bir marta syomka guruxidagi kaskadyor bilan janjallashib qolgan[24]. Doimo kostyumda isiganidan shikoyat qilgan va umuman olganda, uning yuzi koʻrinmasligidan norozi boʻlgan. Van Damm suratga olish ishlari boshlanganidan 2 kun oʻtib loyihani tark etdi va Yirtqich roliga aktyor Kevin Piter Xoll maʼqullandi.U ham yakuniy rasmda vertolyot uchuvchisini oʻynadi [20] .

Suratga olish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Palenke „Quyosh ibodatxonasi“

Arnold Shvartseneggerning majburiyatlari suratga olish boshlanishini bir necha oyga kechiktirdi.Bu kechikish Silverga ssenariyni yakunlash uchun yetarlicha vaqt berdi. Suratga olish ishlari 1986-yilning 14-aprelida Meksikada Palenke[17] yaqinida boshlangan, biroq suratga olishning katta qismi Puerto-Valyartada[17] boʻlib oʻtgan.Oʻrmonda olingan koʻplab kadrlar bir necha hafta ichida suratga olindi. Silver ham Gordon ham MakTyernanning ishidan mamnun boʻlishdi.25-aprel kuni suratga olish ishlari to‘xtatildi, chunki Shvartsenegger o‘zining to‘yi uchun Silver buyurtma qilgan shaxsiy samolyotda uchishi kerak edi.1986-yil 26-aprelda u Mariya Shriverga uylandi.Asal oyi atigi uch kun davom etdi va 12-mayda suratga olish ishlari davom ettirildi.

DVD maxsus nashriga koʻra Jon Maktyernan va Arnold Shvartsenegger suratga olish paytida 11 kg (25 funt) vazn yoʻqotishdi[20].Shvartsenegger vazni yoʻqotganiga sabab u tez-tez oʻrmon boʻylab yugurdi, toqqa chiqdi, suzdi. MakTyernan esa yomon ovqatlandi chunki qandaydir kasallikka duchor boʻlishdan qoʻrqdi[17][20].Film guruhi aʼzolarining xotiralariga koʻra u Meksika mehmonxonasida yomon tozalangan suvdan ich ketishdan aziyat chekmagan yagona odam edi.Karl Uezers intervyuda aktyorlar suratga olishdan oldin mashq qilish uchun ertalab soat 3:00 atrofida uyg‘onganini aytdi.Shvartseneggerning so‘zlariga ko‘ra suratga olish juda mashaqqatli bo‘lgan, chunki u sovuq suvda suzishga va bir necha hafta loyda o‘zga sayyoralik bilan jang qilishga majbur bo‘lgan.Bundan tashqari barcha aktyorlar sovuq oʻrmonda koʻp vaqt oʻtkazdilar va shuning uchun ular doimo isitgichlarga muhtoj edi. [[Файл:Unmasked_Predator.jpg|left|thumb| Kevin Xoll rasmning soʻnggi sahnalaridan birida toʻplamdagi kostyumda]] right|thumb| Guruhda chapdan oʻngga: Bleyn,Haukins,Datch,Mak, Dillon,Billy,Poncho Aktyorlarning soʻzlariga koʻra suratga olish tepalikli joyda olib borilgan.Yer hech qachon tekis bo‘lmagan, u doim bir oyogʻi tepada ikkinchisi esa jarda bo‘lgan.U hamma kabi bundan norozi edi.Suratga olish jarayonida yuzaga kelgan muammolardan biri Kevin Xoll o‘zga sayyoralik kostyumida hech narsani ko‘ra olmagani edi.Keyin Xoll koʻrmagani uchun Shvartseneggerning boshiga zarba berdi.Xoll intervyuda ushbu filmni suratga olish butun suratga olish guruhining omon qolishi haqidagi hikoya ekanligini aytdi. Misol uchun Yirtqich Shvartseneggerni taʼqib qilayotgan sahnada suv achchiq va zuluklarga toʻla edi.Xoll kostyumni kiyishi qiyin, qoʻpol va juda ogʻir edi.Niqob kiyganda Xoll koʻra olmagani uchun u nima va qayerda ekanligini oldindan yodlab olishi.Keyin niqobni kiyib, xotirasiga koʻra koʻr-koʻrona harakatlanishi kerak edi.

Sheyn Blekning soʻzlariga koʻra, aka-uka Tomaslarning asl ssenariysi juda kam dialogga ega edi.Aktyorlar bundan hayajonlanishmadi, shuning uchun tomoshabinlar eshitgan narsalarning baʼzilari Venturaning soʻzlari kabi improvizatsiya qilingan: „Menda qon ketishga vaqt yoʻq“[25].

Maxsus effektlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Jan-Klod Van Damm oʻzga sayyoralik ovchi kostyumini kiygan birinchi aktyor edi[17][26].Bu uning kadrda qanday koʻrinishini, normal harakat qila oladimi yoki yoʻqligini koʻrish uchun qilingan[17].Kostyumni kiyish uchun taxminan 20 daqiqa vaqt ketardi[17].Unda sakrash yoki yugurish mumkin emas edi, hatto muvozanatni saqlash qiyin edi[17].Aktyorga rol taklif qilinganda, u tanib boʻlmaydigan kostyum kiyish kerakligini bilmas edi[17].Yomon tajribadan soʻng yangi kostyum yaratish va uzunroq aktyorni tanlashga qaror qilindi [17][27].

Yirtqichning haykali suratga olish joyida Puerto Vallartada oʻrnatilgan

Aktyor kiygan kostyum uzun boʻyinli va itga oʻxshash boshli ikki oyoqli jonzotga oʻxshardi[17][27].Oʻrmonda suratga olish qiyin boʻlishi aniq boʻlgach[17],ijodkorlar kostyumni yanada odamga oʻxshatishga qaror qilishdi[17].Intervyuda maxsus effektlar boʻyicha mutaxassis Sten Uinston[17] yirtqichning jagʻlari haqidagi gʻoyani „ Terminator“, „Oʻzga sayyoraliklar“, „Tubsizlik“ ilmiy-fantastik filmlari bilan mashhur boʻlgan rejissyor Jeyms Kemeron [27] taqdim etganini taʼkidladi[28]. Oʻzga sayyoralikning tashqi koʻrinishi bilan Rastaman jangchisi tasviridan ilhomlangan[27].

Filmdagi maxsus effektlar R/Greenberg Associates[29] tomonidan yaratilgan.Yirtqichning koʻrinmasligi yorqin qizil kostyum[17] yordamida yaratilgan (chunki qizil rang oʻrmonning yashil rangi va koʻk osmonga keskin qarama-qarshi edi).Keyinchalik xromakey texnologiyasidan foydalanib qizil rang olib tashlandi, natijada boʻsh joy qoldi. Shundan soʻng yana suratga olish boshlandi, lekin aktyorlarsiz va ikkinchi suratdagi oʻrmon Yirtqichning konturini toʻldirdi.Yirtqich yashirin rejimda porlashi uchun aktyorlarsiz suratga olishda kengroq ob’ektiv ishlatilgan[29]. Yirtqichning termal koʻrish qobiliyatini taqlid qilish uchun termal tasvirdan foydalanilgan, chunki infraqizil plyonka inson tanasining haroratini qayd etmagan[29].Yirtqichning qoni malham bilan aralashtirilgan porlash tayoqlaridan lyuminestsent modda yordamida yaratilgan[29].Film maxsus effektlari uchun Oskarga nomzod boʻlgan[30].

Mukofotlar va nominatsiyalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • 1988-yilda Oskar-eng yaxshi vizual effektlar uchun nominatsiya (Sten Uinston)[9].
  • "Saturn" kinomukofotiga-eng yaxshi musiqa, eng yaxshi aktyor (Arnold Shvarsenegger), eng yaxshi ilmiy-fantastik film, eng yaxshi maxsus effektlar nominatsiyalari boʻyicha ega chiqdi.

Ommaviy madaniyatda aks ettirish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Film asosida konsollar uchun ham, 8 bitli va shaxsiy kompyuterlar uchun ham koʻplab kompyuter oʻyinlari yaratilgan.Ushbu filmning ikki aktyori keyinchalik Kaliforniya va Minnesota gubernatorlari boʻlishdi, ular Arnold Shvartsenegger va Jessi Ventura edi[27].Sonni Lendxem Kentukki gubernatori lavozimiga Respublikachilar nomzodi bilan daʼvogarlik qildi[31].Ko‘rinmas qahramon obrazidan 2 Unlimited guruhi „Hech kim“ qo‘shig‘i klipida foydalanilgan.

Romanlashtirish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Romanni Pol Monet yozgan va 1987-yil 1-iyunda (film premerasidan deyarli ikki hafta oldin) „Jove-Books“ tomonidan nashr etilgan.Aksiya xayoliy Valverdedan haqiqiy Gvatemalaga oʻtadi, syujetda Datch va Anna qandaydir munosabatlarni boshlaganiga ishoralar mavjud.

Yirtqich qiyofasidagi roman filmdan bir qator juda muhim farqlarga ega.Yirtqich odamlarni faqat ilmiy qiziqish uchun oʻldiradi (filmda uning yer yuzida boʻlishi ularning irqining odatiy ovining bir qismi edi).Yirtqichning qon rangi yashil emas, yirtqichning koʻrinmaslik tizimi yoʻq uning oʻrniga u buqalamunlar kabi atrof-muhit bilan birlashishi yoki hatto butunlay koʻrinmaslik uchun tarqalib ketishi mumkin.Yirtqich har qanday organik mavjudotga taqlid qila oladi (agar uning DNK zarralari boʻlsa).Odamlardan tashqari bu uning ularga boʻlgan ilmiy qiziqishini tushuntiradi.Nihoyat Datch sharsharadan yiqilishdan omon qolib, suvda barcha kiyimlarini yoʻqotadi va shunga mos ravishda maydonning qolgan qismida butunlay yalangʻoch qoladi.

Oxiri ham juda boshqacha.Datch yirtqichlardan ustunlikni qoʻlga kirita boshlagandan soʻng, oʻzga sayyoralik kemasiga yuguradi,Datch esa uning orqasidan ergashadi.Kemada Datch u yerda oʻttizga yaqin murdani topadi.Bu Yirtqichning tadqiqotlari natijasidir.Keyingi soʻnggi jangda Datch oʻzining qoʻlda yasalgan nayzasini Yirtqichning boshiga sanchadi.Bu esa oʻzga sayyoralikni oʻldiradi va shu bilan birga kemaning baʼzi muhim tizimlariga zarar etkazadi shu bilan kemaning portlashiga olib keladi.

1993-yilda Danil Koreskiy Dan Kordeyl taxallusi bilan filmning norasmiy romanini, shuningdek syujetga zid boʻlgan „Tulbitservis“ nashriyotida nashr etdi.2012-yilda Koreskiy kitobni AST nashriyotida, hozirda oʻzining haqiqiy nomi bilan, "Ovchi uchun ov" romanining birinchi qismi sifatida qayta nashr etdi.Yangi asarda mualliflik huquqi bilan bogʻliq aniq muammolar tufayli asl nashrdagi koʻplab nomlar boshqalar bilan almashtirildi.

Koʻrib chiqilishi va tanqid[tahrir | manbasini tahrirlash]

Rojer Ebert oʻz sharhida Yirtqichni „yuqori energiyali film“ deb atadi.Uning eng katta kuchi uning yaxshi tanlangan joylashuvidir.Tanqidchi filmda tasvirlangan oʻrmonni juda chiroyli va ishonchli deb hisobladi.Filmning harakati shu qadar tezki, syujet jarayonida yuzaga keladigan mantiqiy savollar (masalan,Yirtqichning harakatlari motivlari haqida) maʼnosiz boʻlib qoladi.Ebert shuningdek, maxsus effektlarni maqtab, ularni hayratlanarli deb atadi va Yirtqich oʻz niqobini olib tashlagan sahna Uinstonning vizual effektlarini yana bir bor namoyish qilish uchun maxsus amalga oshirilganligini taʼkidladi[32].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Pride and Predator to give Jane Austen an extreme makeover.
  2. Die Hard director John McTiernan heading to prison.
  3. Predator returns, again, as Robert Rodriguez plans a franchise reboot.
  4. Arnold Schwarzenegger, left, and other cast members in Predator (1987).
  5. V Gollivude snimayut novogo „Xiщnika“.
  6. SCHWARZENEGGER IN 'PREDATOR'.
  7. „Xiщnika“ i „Nechto“ pokajut v Moskve na bolshom ekrane.
  8. 500 luchshix filmov po versii jurnala Empire.
  9. 9,0 9,1 „The 60th Academy Awards“ (en). «Академия кинематографических искусств и наук» (11-aprel 1988-yil). Qaraldi: 27-dekabr 2014-yil.
  10. 10,0 10,1 10,2 Predator screenplay writers Jim and John Thomas sue Disney over rights to lucrative sci-fi franchise
  11. Arnold Schwarzenegger: they 'screwed up' Predator franchise .
  12. Predator 4 Is a Big Budget Event Movie, Schwarzenegger Still in Talks.
  13. Velikolepnaya semerka Arnolda Shvarseneggera.
  14. Xiщnik, chelovek-muxa i drugie kinomonstri 80-x — v kinoteatrax Rossii.
  15. Omskie umelsi za 650 tisyach prodali „Xiщnika“, sobrannogo iz avtozapchastey.
  16. 16,0 16,1 16,2 16,3 Obʼyavlena data reliza „netipichnogo prodoljeniya“ „Xiщnika“
  17. 17,00 17,01 17,02 17,03 17,04 17,05 17,06 17,07 17,08 17,09 17,10 17,11 17,12 17,13 17,14 17,15 17,16 17,17 17,18 17,19 When Jean-Claude Van Damme played Predator
  18. 18,0 18,1 18,2 18,3 18,4 „Xiщnik“: istoriya kultovogo boevika. Kak Van Damm ne stal prishelsem
  19. „Xiщnik“ — istoriya sozdaniya
  20. 20,0 20,1 20,2 20,3 20,4 20,5 20,6 Хаунфрект, Ян Т. If It Bleeds, We Can Kill It. 20th Century Fox (2001).
  21. Calvin Sneed Interviews Actor Danny Glover.
  22. Shane Black’s New Predator Movie Wonʼt Be A Reboot „Screen“.
  23. Shane Black says new Predator movie will have 'an event feel'.
  24. Вентура, Джесс. I Ain't Got Time to Bleed: Reworking the Body Politic from the Bottom Up. Signet (12 июня 2002 года).
  25. Exclusive: Shane Black talks to us about screenwriting and The Predator!
  26. Jean-Claude Van Damme: the unlikely success of Hollywood’s self-made action hero
  27. 27,0 27,1 27,2 27,3 27,4 Get to the Choppa! 10 Totally Killer 'Predator' Facts For The Movieʼs 30th Anniversary
  28. „Спецназ против монстра. Спецэффекты фильма «Хищник»“. 15-yanvar 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-aprel 2012-yil.
  29. 29,0 29,1 29,2 29,3 Robley, Les Paul. Predator: Special Visual Effects. Cinefantastique (dekabr 1987).
  30. Predator: Award Wins and Nominations“. IMDb.com. 5-fevral 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 20-dekabr 2011-yil.
  31. Sonny Landham dead: Predator star dies age 76
  32. Ebert, Roger. „Predator Movie Review & Film Summary (1987)“ (en). RogerEbert.com. Qaraldi: 27-dekabr 2014-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]