Kontent qismiga oʻtish

Pomidor sharbati

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Bir boʻlak pomidor va bir selderey novdasi bilan bir stakan pomidor sharbati

Pomidor sharbati — pomidordan olingan sharbat boʻlib, ichimlik sifatida isteʼmol qilinadi. Shuningdek, Bloody Mary, Sangrita va Michelada kabi baʼzi kokteyllarning tarkibiy qismidir.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Amerika Qoʻshma Shtatlarida pomidor sharbatini birinchi marta 1917-yilda Indiana janubidagi "Fransuz Lick Springs" mehmonxonasi egasi Lui Perrin apelsin sharbati tugab, uni zudlik bilan almashtirishga muhtoj boʻlganida sotgan deb taxmin qilinadi. Perrin tomonidan ixtiro qilingan pomidor, shakar va maxsus sousni oʻz ichiga olgan sharbat retsepti tezda ommalashdi. Bir vaqtning oʻzida Chikagoda pomidor sharbati bilan birinchi kokteyl paydo boʻldi[1][2]. Amerikada pomidor sharbatini ommaviy ishlab chiqarish va sotish 1920-yillarning oʻrtalarida boshlangan va bir necha yil oʻtgach, u ommabop nonushta ichimlikiga aylandi[3].

1937-yilda oziq-ovqat sanoati xalq komissari Anastas Mikoyanning Amerikaga ikki oylik safaridan soʻng SSSRda pomidor sharbatining birinchi partiyasi ishlab chiqarildi. Moskvada, Manejnaya maydonida bepul degustatsiya tashkil etildi. Sharbatni tatib koʻrganlarning koʻpchiligi unga salbiy baho berishdi. Biroq, ommaviy reklama kompaniyasi tufayli pomidor sharbati universal eʼtirofga sazovor boʻldi[4]. Pomidor sharbati Sovet Ittifoqining hamma joyida bor edi: oziq-ovqat doʻkonlarida, bolalar bogʻchalarida, oʻquv muassasalarining oshxonalarida, teatr va kino bufetlarida, kafeteryalarda va fabrika oshxonalarida. Sovet oziq-ovqat doʻkonlarida, ichimlik va sabzavot-meva doʻkonlarida har doim uch litrli bankalarda pomidor sharbatini sotib olish mumkin edi. Doʻkonda 10 tiyinga bir stakan pomidor sharbati sotib olishingiz mumkin edi, xaridorlar oʻz ichimliklariga tuz qoʻshishlari ham mumkin edi[5].

Pomidor sharbati koʻpincha samolyot yoʻlovchilariga ichimlik sifatida xizmat qiladi va ular orasida juda mashhur. Masalan, Lufthansa 2008-yilda 1,7 million litrdan ortiq pomidor sharbati sotgan; Baʼzi taxminlarga koʻra, uning ommalashganining sababi parvoz paytida bosimning pasayishi bilan bogʻliq[6].

Pomidor sharbati xuddi pomidor kabi antioksidant likopenni oʻz ichiga oladi[7], baʼzi tadqiqotlarga koʻra, bir qator kasalliklardan himoya qilishi mumkin. 2000-yilda oʻtkazilgan kichik miqyosdagi tadqiqot shuni koʻrsatdiki, pomidor sharbatida trombotsitlarning bir-biriga yopishib qolishiga va qon pıhtılarının shakllanishiga toʻsqinlik qiluvchi omil mavjud[8][9]. Tadqiqot mualliflari mahsulot diabetga chalinganlar uchun foydali boʻlishi mumkinligini taʼkidlamoqda. Biroq, diabet bilan ogʻrigan bemorlar tomonidan pomidor sharbatini koʻpaytirishning haqiqiy taʼsiri haqiqatan ham oʻrganilmagan.

Pomidor sharbatini sanoatda ishlab chiqarish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Pomidor sharbatini sanoat ishlab chiqarish

Pomidor sharbatini sanoatda ishlab chiqarish bir necha bosqichlardan iborat:

  • ishlab chiqarish xomashyosini saralash, tozalash va yuvish;
  • pomidorlarni maydalash;
  • pomidor massasini qizdirish va undan keyin olish jarayoni;
  • tayyor pomidor massasini santrifüjlash va ishqalash;
  • tayyor sharbatni qadoqlash, sterilizatsiya qilish yoki pasterizatsiya qilish .



Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Tomatniy sok // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1960. — T. VIII. — Stb. 883

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Anne Hattes. „Tomato Juice“. Relish, Aug. 2009.
  2. „History | French Lick Springs Hotel | French Lick Resort“. 2016-yil 22-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 30-iyun.
  3. „Nineteen Twenties — Kathleen Morgan Drowne, Patrick Huber — Google Books“. 2016-yil 11-mayda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 3-oktyabr.
  4. Ax, vot ono chto: pochemu v SSSR bil tak populyaren tomatniy sok // 5 marta 2023
  5. „Томатный сок в Советском Союзе“. 2020-yil 15-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2017-yil 7-iyun.
  6. A question of taste: Popularity of in-flight tomato juice explained Research in Germany, kopiya iz Arxiva Interneta
  7. „Health Benefits of raw tomato juice“. Health Care. 2012-yil 19-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2012-yil 16-may.
  8. „JAMA — Tomato Juice and Platelet Aggregation in Type 2 Diabetes, August 18, 2004, Lazarus et al. 292 (7): 805“. 2010-yil 23-noyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 30-iyun.
  9. „Tomatoes cut risk of heart disease and stroke, [[Rowett Research Institute]], Aberdeen, Scotland, 2000“. 2012-yil 17-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 30-iyun.