Phineas Gage

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Phineas Gage
Tugʻilishi 9-iyul 1823-yil(1823-07-09)
Grafton okrugi, New Hampshire, AQSh
Vafoti 21-may 1860-yil(1860-05-21)
(36 yoshda)
San Francisco boʻgʻozi, Kaliforniya, AQSh
Fuqaroligi AQSH bayrogʻi AQSh
Turmush oʻrtogʻi Yoʻq
Bolalari Yoʻq[M](p39,319,327)

Phineas P. Gage (talaffuzi: Fineas Geyj; 18231860) — baxtsiz hodisa tufayli miyasiga katta zarar yetishiga qaramay omon qolgan[B1](p19) amerikalik temir yoʻl inshooti ustasi boʻlgan. Miyasining chap manglay qismini temir chiviq yorib oʻtgan. Bu shikastlanishdan soʻng, u 12 yil umr koʻrdi. Oʻtgan 12 yil ichida, uning orttirgan bu jarohati uning shaxsiyatiga yetarli darajada keskin taʼsir etdi, hatto doʻstlari uni „endi Gage emas“ deb hisoblashdi. [H](p14)

Uzoq vaqtlardan buyon „Amerikadagi lom hodisasi“ nomi bilan mashhur boʻlgan ushbu hodisa „boshqa hodisalardan koʻra koʻproq hayratda qoldirgan, prognozlarni larzaga solgan va hatto fiziologik tamoyillarni chetlab oʻtgan hodisadir“,[1] deb ifodalandi. Phineas Gage 19-asrning oʻrtalarida muhokama qilinmish miyaga oid munozaralarga taʼsir koʻrsatib, birinchilar qatorida miyaning ayrim qismlarining shikastlanishi shaxs va uning feʼl-atvoriga taʼsir etishi, hatto ruhiy oʻzgarishlarni keltirib chiqarishi mumkinligini koʻrsatdi.

Phineas Gage injury - animation (frontal lobe).gif

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

B1.
Bigelow, Henry Jacob „Dr. Harlow's Case of Recovery from the Passage of an Iron Bar through the Head“. New series, 1850-yil iyul. — s. 13–22. 
H.
Harlow, John Martyn „Recovery from the Passage of an Iron Bar through the Head“, 1868. — s. 327–47.  Reprinted: David Clapp & Son (1869) [scan]
M.
Macmillan, Malcolm B. An Odd Kind of Fame: Stories of Phineas Gage. MIT Press, 2000.. (hbk, 2000) (pbk, 2002). ISBN 978-0-262-13363-0. 
*Shuningdek qarang "An Odd Kind of Fame § Corrections".
  1. Campbell, H. F. Injuries of the Cranium – Trepanning, 1851. — s. 20–4.  (Southern Medical & Surgical Journal, nomaʼlum sana).

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]