Phineas Gage
| Phineas Gage | |
|---|---|
|
| |
| Tavalludi |
9-iyul 1823-yil Grafton okrugi, New Hampshire, AQSh |
| Vafoti |
21-may 1860-yil (36 yoshda) San Francisco boʻgʻozi, Kaliforniya, AQSh |
| Fuqaroligi |
|
| Turmush oʻrtogʻi | Yoʻq |
| Bolalari | Yoʻq[M](p39,319,327) |
Phineas P. Gage (talaffuzi: Fineas Geyj; 1823 — 1860) — baxtsiz hodisa tufayli miyasiga katta zarar yetishiga qaramay omon qolgan[B1](p19) amerikalik temir yoʻl inshooti ustasi boʻlgan. Miyasining chap manglay qismini temir chiviq yorib oʻtgan. Bu shikastlanishdan soʻng, u 12 yil umr koʻrdi. Oʻtgan 12 yil ichida, uning orttirgan bu jarohati uning shaxsiyatiga yetarli darajada keskin taʼsir etdi, hatto doʻstlari uni „endi Gage emas“ deb hisoblashdi. [H](p14)
Uzoq vaqtlardan buyon „Amerikadagi lom hodisasi“ nomi bilan mashhur boʻlgan ushbu hodisa „boshqa hodisalardan koʻra koʻproq hayratda qoldirgan, prognozlarni larzaga solgan va hatto fiziologik tamoyillarni chetlab oʻtgan hodisadir“,[1] deb ifodalandi. Phineas Gage [[XIX asr]]ning oʻrtalarida muhokama qilinmish miyaga oid munozaralarga taʼsir koʻrsatib, birinchilar qatorida miyaning ayrim qismlarining shikastlanishi shaxs va uning feʼl-atvoriga taʼsir etishi, hatto ruhiy oʻzgarishlarni keltirib chiqarishi mumkinligini koʻrsatdi.

Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]| B1. | Bigelow, Henry Jacob (1850-yil iyul). „Dr. Harlow's Case of Recovery from the Passage of an Iron Bar through the Head“. American Journal of the Medical Sciences. New series. 20-jild, № 39. 13–22-bet. {{cite magazine}}: sana kiritilishi kerak boʻlgan parametrga berilgan qiymatni tekshirish lozim: |date= (yordam) |
| H. | Harlow, John Martyn (1868). „Recovery from the Passage of an Iron Bar through the Head“. Publications of the Massachusetts Medical Society. 2-jild, № 3. 327–47-bet. Reprinted: David Clapp & Son (1869) [scan] |
| M. | Macmillan, Malcolm B.. An Odd Kind of Fame: Stories of Phineas Gage. MIT Press, 2000. (hbk, 2000) (pbk, 2002). ISBN 978-0-262-13363-0. *Shuningdek qarang "An Odd Kind of Fame § Corrections". |
- ↑ Campbell, H. F. (1851). „Injuries of the Cranium – Trepanning“. Ohio Medical & Surgical Journal. 4-jild, № 1. 20–4-bet. (Southern Medical & Surgical Journal, nomaʼlum sana).
Havolalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Phineas Gage haqida maʼlumpt — Akron universiteti (ingl.)
- Phineas Gage hodisasi (ingl.)
- (Wayback Machine saytida 2021-12-05 sanasida arxivlangan) Phineas Gagening bosh suyagi (Wayback Machine saytida 2021-12-05 sanasida arxivlangan) — Harvard tibbiyot maktabi (ingl.)
- (Wayback Machine saytida 2021-12-05 sanasida arxivlangan) Phineas Gagening bosh suyagi (3D) (ingl.)
| Shaxsiyat haqidagi ushbu maqola chaladir. Siz uni boyitib, Vikipediyaga yordam berishingiz mumkin. |