Pashtet

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Pashtet (nemischa: Pastete — „pashtet, pirogcha“, „qiymalangan goʻsht, ilvasin yoki baliqli nordon ragu uchun moʻljallangan xamirli silindrsimon qobiq, xamir qobigʻida pishirilgan yoki terrinda dasturxonga tortiladigan taom“[1]) — bir hil koʻrinishdagi yopishqoq xamirsimon massa, qaynatilgan yoki qovurilgan, keyin esa maydalangan goʻsht, baliq, ilvasin yoki sukatlar qoʻshilgan oʻziga xos gazak taom. Forshmak ham pashtetning bir turi hisoblanadi[2]. Yevropa oshxonasida aynan shunga, pashtet va ilviraga oʻxshash taom — terrin deb ataladi[3]. SSSRdagi eng mashhur pashtet taomi — tansiq va parhezbop jigar hamda mol goʻshti jigari boʻlgan, goʻsht (ilvasin, kalla-pocha aralashtirilgan jigar, oʻpka-jigar) va baliq (losos, qovurilgan baliq, treska jigari, shprot pashteti) dan turli xil konservalangan pashtetlarni sanoat ishlab chiqarish yoʻlga qoʻyilgan.

Sovuq pashtet odatda buzoq, uy parrandasi va kalla-pochadan tayyorlanadi; yogʻsiz goʻshtga choʻchqa goʻshti va choʻchqa yogʻi qoʻshiladi. Yegulikning taʼmini yaxshilash uchun pashtetdagi goʻsht sabzavot va ziravorlar bilan qaynatiladi. Qaynatilgan mahsulotlar goʻshtmaydalagichdan oʻtkaziladi, hosil boʻlgan massaga sharbat yoki bulyonda namlangan bugʻdoyli non qoʻshiladi. Tayyor massa moylangan qolip ichiga solinadi. Sovigan pashtetlar salat va qayla, ularni surtish uchun non yoki buterbrod pastasi sifatida qovurilgan non bilan dasturxonga tortiladi[4]. Bayramlarda sovuq pashtet ustidan yupqa qilib lanspik quyiladi.

Issiq taom sifatida isteʼmol qilinadigan pashtet — ichiga pashtet solib, pechda pishirilgan pirog hisoblanadi, buning uchun maxsus qolip ichiga birinchi navbatda qat-qat yoki yarim qatli xamir solinadi. Issiq pashtetlarni toʻldirish uchun koʻp hollarda qaynatilgan baliqdan tayyorlangan qiyma ishlatiladi[3]. Baʼzi nashrlarda xamir ichidagi kichik pashtetlar — „pashtetik“ deb ham ataladi[2]. 19-asr rus adabiyotida maʼlum va mashhur boʻlgan Strasburg pirogi ham xamirli pashtetning bir turi hisoblanadi. Pashtetni xamir ichida pishirishning gastronomik madaniyati fransuz oshxonasida oʻta rivojlangan, Fransiyada ushbu yoʻnalishga oid jahon chempionatlari oʻtkaziladi[5][6].

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Duden: Pastete(olm.)
  2. 2,0 2,1 Кульзова-Гавличек/Котович 1968.
  3. 3,0 3,1 В. В. Усов 2017.
  4. В. В. Похлёбкин 2015.
  5. Geliya Pevzner. Mejdunarodnoe fransuzskoe radio: Strasburga pirog netlenniy i pastet iz dichini
  6. Sayt chempionata mira po pashtetam v teste(frans.)

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Pashtet rakoviy — Pashteti ribnie // Tovarniy slovar / I. A. Pugachyov (glavniy redaktor). — M.: Gosudarstvennoe izdatelstvo torgovoy literaturi, 1959. — T. VI. — Stb. 750—760 — 581 s.
  • Poxlyobkin V. V. Pashteti // Kulinarniy slovar. — M.: Izdatelstvo „E“, 2015. — S. 280—281. — 456 s. — 4000 ekz. — ISBN 978-5-699-75127-3.
  • Poxlyobkin V. V. Pashteti // O kulinarii ot A do Ya: Slovar-spravochnik. — Mn.: Polimya, 1988. — S. 137. — 224 s. — 200 000 ekz. — ISBN 5-345-00218-5.
  • Безуглова А. В., Касьянов Г. И., Палагина И. А. Технология производства паштетов и фаршей: Учебно-практическое пособие. — 2-е. — M.: ИКЦ «МарТ», 2004. — 304 с. — («Технологии пищевых производств»). — 3 000 экз. — ISBN 5-241-00421-1
  • Ратушный А. С. Паштет // Всё о еде от А до Я: Энциклопедия. — M.: Издательско-торговая корпорация «Дашков и К°», 2016. — С. 257. — 440 с. — 300 экз. — ISBN 978-5-394-02484-9
  • Усов В. В. Паштеты // Основы кулинарного мастерства: искусство приготовления закусок и основных блюд / Владимир Усов, Лидия Усова. — M.: Эксмо, 2017. — С. 27—36. — 384 с. — (Кулинарное искусство. От профессионалов). — ISBN 978-5-699-80934-9
  • Е. Кульзова-Гавличек, С. Котович Паштеты и бутерброды / Пер. с польск. Т. С. Клоссовского. — M.: Пищевая промышленность, 1968. — 95 с. — 150 000 экз.