Kontent qismiga oʻtish

Paluta Badunova

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Paluta Badunova

Badunova, 1923-yil
Tavalludi 1885-yil 7-sentyabr
Vafoti 1938-yil 29-noyabr
Minsk, Belorussiya SSR, SSRI (hozirgi Belarus)
Fuqaroligi Rossiya Imperiyasi, Belarusian People's Republic va SSSR
Kasbi siyosatchi
Partiyasi Belorus Sotsialistik Assambleyasi
Sovet Revolutsion partiyasi

Paluta Aliaksandraŭna Badunova (belaruscha: Палу́та Алякса́ндраўна Бадуно́ва; ruscha: Полу́та Алекса́ндровна Бодуно́ва; 1885-yil 7-sentyabrda tugʻilgan – 1938-yil 29-noyabrda vafot etgan) – XX asrning boshlarida Belarus mustaqillik harakatida muhim rol oʻynagan siyosiy arbob. Belarus milliy harakati faoli, Belarus Xalq Respublikasining vaziri, Belarus sotsialisti partiyasining markaziy qoʻmitasi kotibi. 1938-yil 25-mayda „Antisovet yer osti birlashmasidagi faoliyati“ uchun oʻlim jazosiga hukm qilingan. 1938-yil 29-noyabrda Minskda otib oʻldirilgan. 1989-yilda reabilitatsiya qilingan[1].

Pelageya Bodunova 1885-yil 7-sentyabrda Mogilyov guberniyasining Gomel okrugidagi Novobelytsa qishlogʻida (hozirda Gomel shahrining tarkibida) oʻrtahol oilada dunyoga kelgan. 20 yoshida Buinichsko oʻqituvchilik maktabini tamomlagan va rus tili va geografiya fanlari boʻyicha uy oʻqituvchisi diplomini olgan. 1905–1912-yillarda Gomeley okrugining qishloq maktablarida oʻqituvchilik qilgan, soʻngra Ut qishlogʻidagi zemstvo maktabida ishlagan[1].

1917-yilda Bodunova Petrogradda Oliy tarixiy-adabiy kurslarda oʻqigan. U, shuningdek, Belarus Sotsialistik Gromadasiga aʼzo boʻlgan va Fevral inqilobidan soʻng Petrosovetga saylangan. 1917-yilning yozida Bodunova vataniga qaytib, Belarus milliy ozodlik harakatining gʻoyalarini targʻib qilishga kirishgan. 1917-yil kuzida Buyuk Belarus Radasi tashkil etilib, uning rahbariyati tarkibiga Bodunova ham kiritilgan.

Repressiya va oʻlimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

1930-yilda boshlangan Belarus ziyolilariga qarshi birinchi repressiyalar Badunovaning salomatligi yomonlashganligi bois ham ehtimol unga taʼsir qilmagan. 1930-yilda Badunova Gomeleyga qaytib kelgan. Novobelitsadagi maktabda oʻqituvchi sifatida ishlagan va Gomeleyda Belarusshunoslik kurslarini oʻqitgan. Oilaviy sharoiti ogʻir boʻlgan Badunova ukasining koʻmagida kun kechirgan. Qiyin vaziyatda boʻlganligi bois 1932-yilda SSSRni tark etishni xohlagan, ammo buning uchun unga ruxsat berilmagan.

1937-yil yozida yangi repressiya toʻlqini boshlangan. 1937-yil 3-sentyabrda Badunova hibsga olingan. 1937-yil 30-noyabrda BSSR NKU „maxsus troykasi“ uni oʻn yilga mehnat lagerlariga hukm qilgan. Badunova boshqa sobiq SRlar bilan birga BPSRning yer osti Markaziy Qoʻmitasini boshqarganlikda ayblangan. 1938-yil 25-mayda NKVDning maxsus yigʻilishida unga oʻlim jazosi tayinlangan. 1938-yil 29-noyabrda Minskda otib oʻldirilgan. Uning qabri qayerda joylashganligi nomaʼlum.

  1. 1 2 Лебедева В. Полута Бодунова // Деды: дайджест публикаций о беларуской истории. — Минск, 2014. — Вып. 13. — С. 156—166.