Ozarbayjon — Gruziya munosabatlari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Ozarbayjon — Gruziya munosabatlari
Azerbaijan Georgia Locator.png

Ozarbayjon

Gurjiston

Ozarbayjon — Gruziya munosabatlari — Ozarbayjon va Gruziya oʻrtasidagi tashqi aloqalarga ishora qiladi. Ozarbayjonning Tbilisida, Gruziyaning Bokuda elchixonasi bor. Ikkala mamlakat ham Sovet Ittifoqining sobiq respublikalari boʻlgan va Yevropa Kengashi, Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti va Qora Dengiz Iqtisodiy Hamkorlik Tashkilotining toʻliq aʼzolari. Ikkala mamlakat ham GUAM tashkilotining asoschilaridandir.

Gruziyaning sobiq prezidenti Mixail Saakashvili oʻzaro munosabatlarni „kimki Ozarbayjonga yoki Gruziyaga qarshi boʻlsa, u ikkala davlatimizning dushmani“ deb taʼriflagan[1].

Qiyosiy tavsif[tahrir]

 Ozarbayjon  Gruziya
Gerb Emblem of Azerbaijan.svg Greater coat of arms of Georgia.svg
Aholisi 10,027,874 3,723,464
Hududi 86,600 km2 (33,400sq mi) 69,700 km2 (26,900sq mi)
Aholi zichligi 115/km2 (297.8/sq mi) 57/km2 (53.5/sq mi)
Poytaxti Boku Tbilisi
Yirik shahari Boku – 2,277,500 (4,670,740 Metro) Tbilisi – 1,171,100 (1,485,293 Metro)
Hukumat Unitar

semi-presidential prezidentlik respublika

Unitar Parlamentar respublika
Rasmiy tili Ozarbayjon Gruzin
Amaldagi rahbar Prezident Ilhom Aliyev
Bosh vazir Ali Asadov
Prezident Salome Zourabichvili
Bosh vazir Giorgi Gakharia
Asosiy din 96.9% Islom,
3% Xristian,
0.1% Boshqa
83.4% Sharqiy pravoslav,
Gruzin pravoslav cherkovi,
10.7% Islom,
3.9% Sharq pravoslavligi,
0.8% Rim katolik cherkovi,
1.2% Yoʻq/Boshqa
Etnik guruhlar 91.60% Ozarbayjonlar, 2.02% Lezginlar,

1.35% Armanlar, 1.34% Ruslar, 1.26% Tolishlar, 2.43% boshqa

86.8% Gruzinlar, 6.2% Ozarbayjonlar, 4.5% Armanlar, 0.7% Ruslar, 2.1% boshqa
YIM (nominal) US$45.284 milliard ($4,498) US$17.83 milliard ($4,285)
YIM (PPP) $189.050 milliard ($18,793) $46.05 milliard ($12,409)

Tarix[tahrir]

Gruziya va Ozarbayjon 1918-yilda mustaqil davlatchiliklari birinchi barpo etilganidan beri samimiy munosabatlarni davom ettirmoqdalar. 1919-yil 16-iyunda Ozarbayjon Demokratik Respublikasi va Gruziya Demokratik Respublikasi o'z chegaralarida hujum boshlash bilan tahdid qilayotgan general Anton Denikinning koʻngilli armiyasining oq qoʻshinlariga qarshi birinchi mudofaa shartnomasini imzolaganlar. Zaqatala okrugi boʻyicha hududiy mojaro va Gruziyaning Ozarbayjonning qisqa muddatli Janubiy Gʻarbiy Kavkaz Respublikasini qoʻllab-quvvatlashidan xavotirlanishiga qaramay, Rossiya fuqarolik urushi boshlangan yillarda ikki mamlakat tinch munosabatlarni saqlab qolishdi. 1920-yil aprel oyida Ozarbayjon bolshevik kuchlari tomonidan ishgʻol qilinganda, Ozarbayjon siyosiy elitasining bir nechta aʼzolari Gruziyaga koʻchib oʻtdilar va ular 1921-yil boshida kuchayib borayotgan Sovetlar qoʻliga oʻtdilar. Ikkala davlat ham 1922-yilda SSSRning ittifoq respublikalariga aylandi va yaxshi munosabatlarni davom ettirdilar.

1991-yilda Ozarbayjon ham, Gruziya ham oʻz mustaqilligini tikladilar va ular oʻrtasida 1992-yil 18-noyabrda diplomatik aloqalar oʻrnatildi. Mintaqaviy manfaatlarni muvozanatlash maqsadida 1997-yil 10-oktabrda Ozarbayjon va Gruziya GUAM Demokratiya va Iqtisodiy Rivojlanish Tashkilotining asoschilaridan biriga aylandilar. Mamlakatlar mintaqaviy energetikani rivojlantirish, transport va iqtisodiy sheriklik loyihalari, masalan, Boku-Tbilisi-Jayhon quvur liniyasi, Kars-Tbilisi-Boku temir yoʻli, TRACECA, BDEC kabi sohalarda keng hamkorlik qilmoqdalar. Gruziya va Ozarbayjonning mintaqaviy harbiy va xavfsizlik ittifoqi NATOning „Tinchlik uchun sheriklik“ dasturi va Turkiya bilan Boku-Tbilisi-Jayhon quvurining umumiy himoyasi asosida rivojlanib bormoqda.

Savdo[tahrir]

Gruziyaning Ozarbayjonga eksporti tarkibiga sement, lokomotivlar va boshqa temir yoʻl transport vositalari, mineral va kimyoviy oʻgʻitlar, mineral suvlar, kuchli ichimliklar, shisha va shisha buyumlar va farmatsevtika kiradi. Ozarbayjonning Gruziyaga eksporti tarkibiga neft va neft mahsulotlari, tabiiy gaz, plastik buyumlar, oziq-ovqat chiqindilari, mebel va qurilish inshootlari kiradi[2].

Diplomatiya[tahrir]

Ozarbayjon Respublikasi

Gruziya Respublikasi

Manbalar[tahrir]