Oudenaarde

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Oudenaarde
Skyline of Oudenaarde
50°51′0″N 3°36′0″E / 50.85000°N 3.60000°E / 50.85000; 3.60000 G OKoordinatalari: 50°51′0″N 3°36′0″E / 50.85000°N 3.60000°E / 50.85000; 3.60000 G O
Mamlakat Belgiya
Oudenaarde xaritada
Oudenaarde
Oudenaarde

Oudenaarde — Belgiyaning Sharqiy Flandriyadagi Flamand provinsiyasidagi munitsipalitet . Munitsipalitet tarkibiga Oudenaarde shahri va Bevere, Edelare, Eine, Ename, Heurne, Leupegem, Mater, Melden, Mullem, Nederename, Volkegem, Welden shaharlari va Ooikening bir qismi kiradi.

15-18-asrlarda, lekin ayniqsa 16-asrda Oudenaarde gobelen ishlab chiqarishning dunyoga mashhur markazi edi. „Eski dala“ degan maʼnoni anglatuvchi shahar nomi hali ham „outnal“ soʻzida saqlanib qolgan.

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oudenaarde Deventer xaritasida (taxminan 1558-yil)
Oudenaardening Aleksandr Farnese tomonidan qoʻlga olinishi, 1582-yil

Enamening ulugʻvorligi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Hozirgi Oudenaarde munitsipalitetining tarixi 974-yilda , Muqaddas Rim imperatori va Germaniya qiroli Otto II oʻz qirolligini Fransiyaning mumkin boʻlgan hujumlaridan (boshqa chegara yonida) himoya qilish uchun Enamedagi Sheldtda uchta istehkomdan birini qurgan paytdan boshlanadi. Valensiyada, keyinroq Antverpenda). Ename juda tez oʻsdi. 1005-yilga kelib, shaharda bir nechta cherkovlar mavjud edi va Lotaringiya gersogligidagi eng katta shaharga aylandi. 1034-yilda Ename tartibsiz qoʻshin tomonidan yoʻq qilindi, u shaharni Bolduin IV hisobiga taslim qildi. 1047-yilda Bolduin V ning oʻgʻli (tinchlik bilan) Germaniya imperatoridan imperator fifini oldi. Ammo 1047 yilda Bolduins Germaniya imperiyasiga qarshi qoʻzgʻolon koʻtarganida, fief musodara qilindi. 1062-yilda Bolduin V rafiqasi bilan birgalikda Benedikt Abbey Avliyo Salvatorga asos solgan. Bu vaqtga kelib, Enamening sobiq savdogarlari va gildiya hunarmandlari Sheldt orqali yaqinda tashkil etilgan Oudenaarde shahriga osongina etib borishdi[1].

Rad etish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Oudenaardedagi yodgorlik 1918-yil 30-oktyabr — 11-noyabr, AQShning 37 va 91-diviziyalarining 40 000 aʼzolariga bagʻishlangan.

Islohot davrida Oudenaarde xalqi protestantizmni tanladi va Charlz V ga qarshi Gent bilan ittifoq tuzdi. 1582-yilda, Margaretning oʻgʻli Aleksandr Farnese tomonidan uzoq davom etgan qamaldan soʻng, shahar nihoyat taslim boʻldi va koʻpchilik savdogarlar, ishchilar va hatto zodagonlarning qochib ketishiga sabab boʻldi. Oudenaarde qisqa vaqt ichida gobelen savdosini jonlantirgan aksil -islohotga tushib qoldi. Biroq shonli kunlar qaytib kelmadi. Fransuzlar bir asrdan kamroq vaqt ichida shaharga uch marta hujum qilib, egallab olishdi. 16-17-asrlarda istehkomlar qayta-qayta takomillashtirildi, shu jumladan Vauban tomonidan qoʻshimchalar[2]. 1708-yilda Oudenaarde jangi deb nomlanuvchi Ispaniya vorisligi urushidagi asosiy janglardan biri shahar yaqinida boʻlib oʻtdi. Oudenaarde Habsburg rejimi ostida provinsiya shaharchasi sifatida uxlab qoldi. Qoʻshnilari singari, 1790-yillarda u Frantsiya inqilobi tomonidan oʻrnatilgan diniy cheklovlarga duch keldi.

Ijtimoiy hayoti[tahrir | manbasini tahrirlash]

Liefmans Oud Bruin

Oudenaarde Oud bruin pivosini tayyorlash bilan mashhur boʻlib, uni baʼzan Oudenaarde Oud bruin deb atashadi, ayniqsa shahardagi Liefmans pivo zavodi juda mashxur hisoblanadi[3][4].

Gazetalari[tahrir | manbasini tahrirlash]

1855-yildagi Oudenaarde gazetasidan parcha . Gent universiteti kutubxonasida saqlangan[5].

Taniqli shaxslari[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Audenaerde vikonti .
  • Arnold of Soissons, avliyo (1040-1087)
  • Parmalik Margaret, Charlz V ning qizi va Niderlandiya regenti (1522-1586)
  • Henri-Charlz Lambrecht, episkop, Welden shahrida tugʻilgan.
  • Johannes van den Driesche, sharqshunos va tafsirchi (1550-1616)
  • Adriaen Brouwer, rassom (1605-1638)
  • Charlz Liedts, siyosatchi (1802-1878)
  • Gentil Teodor Antheunis, shoir (1840-1907)
  • Reymond Stijns, yozuvchi (1850-1905)
  • Robert Herberigs, rassom, yozuvchi va musiqachi (1886-1974)
  • Artur Dekabuter, velosipedchi, Uelden shahrida tugʻilgan (1936-2012)
  • André Dierickx, yoʻlda poygachi (1946 yilda tugʻilgan)
  • Joti TʼXoft, shoir (1956-1977)
  • Bart Kael, qoʻshiqchi va teleboshlovchi (1960 yilda tugʻilgan)
  • Erik Van Lanker, velosipedchi (1961 yilda tugʻilgan)
  • Mario De Klerk, velosipedchi, velosport boʻyicha uch karra jahon chempioni (1966 yilda tugʻilgan)
  • Frank de Blekker, futbol hakami (1966 yilda tugʻilgan)
  • Jonatan Peyj, velosipedchi, velosport boʻyicha Amerika chempioni (1976 y. tugʻilgan)
  • Brigitta Kallens, Belgiya goʻzali 1999 (1980 yilda tugʻilgan)
  • Sharlotta Vandermeersch, aktrisa (1983 yilda tugʻilgan)
  • Stijn Vandenberg, velosipedchi (1984 yilda tugʻilgan)
  • Kenni De Ketele, velosipedchi, Medison jahon chempioni (1985 yilda tugʻilgan)
  • Yan Bakelants, velosipedchi (1986 yilda tugʻilgan)
  • Jan Dequeker, professor, gumanitar va xayriyachi (1997 y. t.) [6]

Xalqaro munosabatlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Van Droogenbroeck, F. J., „De markenruil Ename — Valenciennes en de investituur van de graaf van Vlaanderen in de mark Ename“, Handelingen van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Oudenaarde 55 (2018) 47-127
  2. „Fortified Places > Relief Maps > Audenarde“. 9-dekabr 2007-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 4-yanvar 2007-yil.
  3. The Ale Trail, 1995, Roger Protz, quote: „The Old Brown [Oud Bruin] ales of Oudenaarde, a waterside city steeped in Flemish culture and history, are highly complex beers“.
  4. Oxford Companion to Beer, 2011, quote: „Liefmans Brewery is a Belgian specialty brewery in Oudenaarde, in the province of East Flanders.“
  5. „Gazette van Audenaerde.“. lib.ugent.be. Qaraldi: 28-sentabr 2020-yil.
  6. „KU Leuven who's who - Jan Dequeker“.