Kontent qismiga oʻtish

Olimpiya stadioni (Boku)

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Boku Olimpiya stadioni
Bakı Olimpiya Stadionu

UEFA 4-toifadagi stadion

Stadionning tunda tashqaridan koʻrinishi
Manzili Boku, Ozarbayjon
Operator Ozarbayjon futbol federatsiyalari assotsiatsiyasi
Sigʻimi 69,870[1]
Rekord muxlislar tashrifi 67 200 (Qarabağ-Roma 1-2, 2017-yil 27-sentyabr)
Chim turi GrassMaster
Konstruksiya
Buzilgan joy 6-iyun, 2011-yil (15 yil avval) (2011-06-06)
Qurilgan 2011-2015
Ochilgan 6-mart, 2015-yil (11 yil avval) (2015-03-06)
Arxitektor TOCA (Concept Design), Heerim, ROSSETTI (Sport meʼmori)
Bosh pudratchi Tekfen Holding, Turkiya
Ijarachilar
Ozarbayjon milliy futbol terma jamoasi
Qarabağ FK (Yevropa musobaqalaridagi oʻyinlari)
Website
Official website

Boku Olimpiya stadioni (ozarbayjoncha: Bakı Olimpiya Stadionu) – Ozarbayjon milliy stadioni, Yevropa Futbol Assotsiatsiyalari Ittifoqi (UEFA), Xalqaro Futbol Assotsiatsiyalari Federatsiyasi (FIFA) va Xalqaro Yengil Atletika Federatsiyalari Assotsiatsiyasi (IAAF) tomonidan belgilangan stadionlar uchun xalqaro standartlarga javob beradigan tarzda loyihalashtirilgan va qurilgan stadion. 69 870 kishiga moʻljallangan oʻrindiqlarga ega boʻlgan bu stadion Ozarbayjondagi eng katta stadiondir. Nomiga qaramay, u hech qachon Olimpiya oʻyinlarining biron bir musobaqasini oʻtkazmagan.

500 000 kvadrat metr (5 380 000 kvadrat fut) maydonda joylashgan 205 000 kvadrat metr (2 210 000 kvadrat fut) maydonni egallagan stadionning qurilishi 2015-yil fevral oyida yakunlangan. Ozarbayjonning Boku shahridagi Buyuk shoʻr koʻli yaqinidagi olti qavatli, 60 metrli (197 fut) inshoot 2015-yil 6-martda ochildi[2]. Stadionning asosiy uy jamoasi Ozarbayjon milliy futbol jamoasi hisoblanadi. Terma jamoa avvalgi uy maydonlari, Tofiq Bahramov nomidagi Respublika stadionidan koʻchib oʻtishgan. 2015-yil iyun oyida stadion 2015-yilgi Yevropa oʻyinlarining asosiy maydoni boʻlib xizmat qilgan, ochilish va yopilish marosimlari hamda atletika oʻyinlariga mezbonlik qilgan. Ushbu maydonda 2016-yilda UEFA 17 yoshgacha boʻlganlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining ochilish oʻyini, 2018–19-yilgi UEFA Yevropa Ligasi final oʻyini, UEFA Yevro-2020ning uchta guruh oʻyini va chorak finali, Mercury World Tourning Bokudagi konserti va 2024-yilgi Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqlim oʻzgarishi boʻyicha konferensiyasi (COP29) boʻlib oʻtgan. Stadion atrofida jamoat transporti orqali kirish mumkin boʻlgan yashil maydon qurilmoqda.

Tarix

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Poydevor qoʻyish marosimi

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Boku Olimpiya stadionining poydevori 2011-yil 6-iyunda Ozarbayjon futbolining 100 yilligiga bagʻishlangan marosimda qoʻyilgan[3].

Marosimda Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyev[4] va uning rafiqasi Mehribon Aliyeva, FIFA prezidenti Sepp Blatter, UEFA prezidenti Michel Platini, jahon futbol hamjamiyatining taniqli aʼzolari, turli federatsiyalar rahbarlari, futbol faxriylari va boshqa mehmonlar ishtirok etishgan. Ozarbayjon Prezidenti Ilhom Aliyevga stadion qurilishining kelajakdagi rejalari haqida maʼlumot berildi. Marosimda soʻzga chiqqan Blatter shunday dedi:

"Bu chindan ham goʻzal, ulugʻvor bino va stadionga keladigan 60 mingdan ortiq futbol muxlislari futboldan zavqlanishlari mumkin."

Keyin Aliyev futbol toʻpi ichiga ramziy metall kapsula qoʻydi. Uning oʻgʻli Haydar ramziy darvozaga gol urib, toʻpni poydevorga tashladi. Prezidentlar Aliyev Blatter va Platini bilan birgalikda beton quyishni boshlash uchun tugmani bosishgan va futbol toʻpiga imzo chekishgan, bu toʻp marosim xotirasiga saqlanib qolgan[5].

Qurilish

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2011-yilda poydevor qoʻyish marosimi boʻlib oʻtganiga qaramay, stadion qurilishi faqat 2012-yil noyabr oyida stadion maydonini qazish va qayta toʻldirish bilan boshlandi.

Bokudagi stadion qurilishi

Stadion 2015-yil 28-fevralda qurib bitkazildi va ochilish 2015-yil 6-martda boʻlib oʻtdi. Prezident Aliyev ochilish marosimida ishtirok etdi.

Stadionning umumiy maydoni 617 000 kvadrat metrni (6 640 000 kvadrat fut) egallaydi va 68 700 kishiga sigʻadi[1]. U olti qavatli.

Boku 2015-yilda birinchi Yevropa oʻyinlarini oʻtkazishga tayyor edi.

Loyiha SOCAR tomonidan moliyalashtirilgan. Turkiyaning Tekfen Construction and Installation Co., Inc kompaniyasiga loyihalash va qurish shartnomasi berilgan[6][7].

Stadion bilan bir qatorda bir qator mehmonxonalar, 3617 ta toʻxtash joyiga ega avtoturargoh va 81 574 kvadrat metr (878 055 kvadrat fut) yashil maydon qurildi[8].

Tadbirlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Stadionda 2015-yilgi Yevropa oʻyinlari davomida yengil atletika musobaqalari hamda ochilish va yopilish marosimlari oʻtkazilgan.

Boku Olimpiya stadionida 2024-yil 11-noyabrdan 24-noyabrgacha Birlashgan Millatlar Tashkilotining Iqlim oʻzgarishi boʻyicha konferensiyasi (COP29) boʻlib oʻtgan.

2016-yilda UEFA 17 yoshgacha boʻlgan oʻsmirlar oʻrtasidagi Yevropa chempionatining ochilish oʻyini ham aynan shu yerda tashkil etilgan.

2017-yilda Boku Olimpiya stadioni „Qarabağ“ jamoasining uy maydonlaridan biriga aylangan. Natijada, „Qarabağ“ futbol klubi 2017-18-yilgi UEFA Chempionlar Ligasi guruh bosqichi oʻyinlarini, 2018-19-yilgi UEFA Yevropa Ligasi guruh bosqichi uchrashuvlarini hamda 2021-22-yilgi UEFA Yevropa Konferensiyalar Ligasi guruh bosqichining „Bazel“ klubiga qarshi birinchi oʻyinini aynan shu stadionda oʻtkazgan.

Stadion 2019-yil 29-mayda UEFA Yevropa Ligasi finaliga mezbonlik qilgan[9].

2023-yil 2-sentyabr kuni Imagine Dragons guruhi ilk bor Boku Olimpiya stadionida konsert bergan[10]. Konsert „Mercury“ jahon turnesi tarkibiga kirgan edi.

2024-yil 11-noyabrdan 24-noyabrgacha Boku Olimpiya stadionida Birlashgan Millatlar Tashkilotining 2024-yilgi iqlim oʻzgarishi boʻyicha konferensiyasi (COP29) oʻtkazildi[11].

UEFA Yevro 2020

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Stadion UEFA Yevro-2020 doirasida guruh bosqichining uchta oʻyini va chorak finalning bitta uchrashuviga mezbonlik qilgan. Mazkur chempionat Yevropadagi COVID-19 pandemiyasi sababli 2021-yilga koʻchirilgan edi.

Sana 1-jamoa Natija 2-jamoa Bosqich Tomoshabin
2021-yil 12-iyun Uels1–1  ShveysariyaA guruhi8,782[12]
2021-yil 16-iyun Turkiya0–2 Uels19,762[13]
2021-yil 20-iyun  Shveysariya3–1 Turkiya17,138[14]
2021-yil 3-iyul Chexiya1–2 DaniyaChorak final16,306[15]

Mashhur oʻyinlar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Qarabogʻ 2017-18 yilgi UEFA Chempionlar Ligasi doirasida Boku Olimpiya stadionida Rimga qarshi oʻynagan.
Sana Natija Musobaqa Tomoshabin
2015-yil 10-oktyabr Ozarbayjon1–3 Italiya2016-yilgi Yevropa chempionati saralashi48,000
2016-yil 8-oktyabr Ozarbayjon1–0 Norvegiya2016-yilgi Jahon chempionati saralashi35,000
2017-yil 27-sentyabrOzarbayjon Qarabağ1–2Italiya RomaUEFA Chempionlar ligasi guruh bosqichi67,200
2017-yil 18-oktyabr0–0Ispaniya Atlético Madrid47,923
2017-yil 22-noyabr0–4Angliya Chelsea67,100
2018-yil 4-oktyabrOzarbayjon Qarabağ0–3Angliya ArsenalUEFA Yevropa ligasi guruh bosqichi63,412
2019-yil 29-mayAngliya Chelsea4–1Angliya ArsenalUEFA Yevropa ligasi finali51,370
Boku Olimpiya stadionining ichki qismi, 2015-yil 10-oktyabr.

Yana qarang

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. 1 2 „First Division Clubs in Europe 2022/23“. UEFA. Qaraldi: 2023-yil 22-noyabr.
  2. ↑ „БАКИНСКИЙ ОЛИМПИЙСКИЙ СТАДИОН СДАН В ЭКСПЛУАТАЦИЮ“ (ru). rekord.az. 2015-yil 8-martda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 7-mart.
  3. ↑ „President Ilham Aliyev, his spouse attend opening of Baku Olympic Stadium (PHOTO)“ (en). Trend.Az (2015-yil 18-mart). Qaraldi: 2024-yil 19-iyul.
  4. ↑ „Ilham Aliyev attended a groundbreaking ceremony for the Baku Olympic Stadium » Official web-site of President of Azerbaijan Republic“ (en). president.az. Qaraldi: 2024-yil 19-iyul.
  5. ↑ Stadium, Baky Olympic „History • BOS“. Baky Olympic Stadium. 2021-yil 2-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2024-yil 19-iyul.
  6. ↑ Bakıda böyük stadion tikintisi planlaşdırılır (Wayback Machine saytida 2012-03-21 sanasida arxivlangan) (ozarbayjoncha)
  7. ↑ Ölkədə ən böyük stadionun tikintisinə başlanacaq (ozarbayjoncha)
  8. ↑ „Bakıdakı yeni stadionda 41 lift və 3617 avtomobil 7 dayanacaq olacaq“. Ayna.az. 2011-yil 8-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2011-yil 6-iyun.
  9. ↑ „2019 final: Baku Olympic Stadium“. 2018-yil 21-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2019-yil 29-mart.
  10. ↑ Stadium, Baky Olympic „İmagine Dragons' concert took part at BOS • BOS“. Baky Olympic Stadium.[sayt ishlamaydi]
  11. ↑ „In Solidarity for a Green World: The 29th session of the Conference of the Parties to the United Nations Framework Convention on Climate Change“. cop29.az. Government of Azerbaijan. Qaraldi: 2025-yil 12-iyun.
  12. ↑ „Full Time Summary – Wales v Switzer“. UEFA. Union of European Football Associations (2021-yil 12-iyun). 2021-yil 12-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 12-iyun.
  13. ↑ „Full Time Summary – Turkey v Wales“. UEFA. Union of European Football Associations (2021-yil 16-iyun). 2021-yil 16-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 16-iyun.
  14. ↑ „Full Time Summary – Switzerland v Turkey“. UEFA. Union of European Football Associations (2021-yil 20-iyun). 2021-yil 21-iyunda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 20-iyun.
  15. ↑ „Full Time Summary – Czech Republic v Denmark“. UEFA. Union of European Football Associations (2021-yil 3-iyul). 2021-yil 3-iyulda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2021-yil 3-iyul.

Havolalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Oʻtmishdoshi:
Parc Olympique Lyonnais
Lion		 UEFA Yevropa ligasi
Final oʻtkaziladigan joy
2019		 Vorisi:
RheinEnergie stadioni
Kyoln

40°25′47″N 49°55′11″E / 40.4298°N 49.9198°E / 40.4298; 49.9198

"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Olimpiya_stadioni_(Boku)&oldid=6079786" dan olindi