Olga Rubtsova

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Olga Rubtsova
Olga Nikolaevna Rubtsova
Olga Rubtsova.jpeg
Tugʻilgan sanasi: 20-avgust 1909-yil(1909-08-20)
Tugʻilgan joyi: Moskva, Rossiya
Vafot sanasi: 13-dekabr 1994-yil (85 yosh)
Vafot joyi: Moskva, Rossiya
Unvoni: Grossmeyster

Olga Rubtsova(ruscha: О́льга Никола́евна Рубцо́ва) — (20-avgust 1909-yil - 13-dekabr 1994-yil) Sovet shaxmatchisi va ayollar o'rtasida shaxmat bo'yicha to'rtinchi jahon chempioni.

Biografiya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Olga 1909-yil avgustda tug'ilgan. Bo'lajak jahon chempioni bolaligini ota-onasining Moskvadagi kvartirasida o'tkazdi. Qizning otasi mashhur kimyogar boʻlib, shaxmatni yaxshi oʻynagan. Nikolay qiziga shaxmat qoidalarini o'rgatdi va uning birinchi murabbiyi bo'ldi. Keyinchalik qiz Moskva kashshoflar saroyida shaxmat bo'limiga qatnasha boshladi.

1926yilda Olga "Komsomolskaya pravda" muharrirlari tomonidan o'tkazilgan tanlovda g'olib chiqishga muvaffaq bo'ldi. O'n sakkiz yoshida Rubtsova Sovet Ittifoqi ayollar chempionatida g'alaba qozonishga muvaffaq bo'ldi. Keyinchalik shaxmatchi yana uch marta - 1931, 1937 va 1949-yillarda mamlakat chempioni bo'ladi.

Olga ikki marta uylangan. Sportchining birinchi eri 1945-yilda vafot etdi. Ikki yil o'tgach, publitsist va shaxmat bo'yicha murabbiy Abram Polyak Rubtsovaga turmush qurishni taklif qildi. Olga uni qabul qildi - ikkinchi eri Sovet Ittifoqining to'rt karra chempioniga murabbiy bo'ldi. Rubtsova Butunittifoq va xalqaro turnirlardagi chiqishlarini po'lat zavodidagi ish bilan birlashtirdi. Shaxmatchi quyish muhandisligi diplomiga ega edi. Mavjud bilimlar Olga ishlab chiqarish jarayoniga kiritilgan ratsionalizatorlik takliflarini kiritishga imkon berdi. Rubtsovaning muhandislik yutuqlari bir necha bor SSSR Vazirlar Kengashining diplomlari bilan taqdirlangan.[1]

Shaxmatdagi faoliyati[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kira Zvorykina and Olga Rubtsova. 1957-yil


1949-yilda shaxmatchi ayollar o'rtasidagi jahon chempionatida ishtirok etdi. Olga Elisaveta Bykovadan keyin ikkinchi o'rinni egallab, musobaqada g'alaba qozona olmadi. Xalqaro shaxmat federatsiyasi Rubtsovaga ayollar oʻrtasida xalqaro sport ustasi unvonini berdi. 1952 va 1955-yillarda shaxmatchi nomzodlar o'yinlarida ishtirok etgan. 1955-yilgi turnirdagi g'alaba Olgaga jahon chempioni unvoni uchun o'yin turnirining ishtirokchisi bo'lishga imkon berdi. 1956-yilda Rubtsova Elisaveta Bykova va Lyudmila Rudenkoni mag'lub etib, ayollar shaxmatida eng yuqori unvon sohibiga aylandi. Bu muvaffaqiyat orqali Olga xalqaro sport ustasi unvoniga sazovor bo'ldi.

Sovet Ittifoqi ayollar jamoasi tarkibida shaxmatchi ayollar o'rtasidagi birinchi Olimpiya turniri g'olibi bo'ldi (1957). Rubtsova va Kira Zvorykina Vengriya, Gollandiya, Bolgariya, Ruminiya, Sharqiy Germaniya va Chexoslovakiyaning asosiy raqiblarini ishonchli tarzda magʻlub etishdi.[2]

Bir yil o'tgach, Rudenko yana jahon shaxmat toji uchun o'yin ishtirokchisiga aylandi. Moskvalik shaxmatchining raqibi eski do'sti - Elisaveta Bykova bo'lib chiqdi. Rubtsova unvonini himoya qila olmadi: uchrashuvning ikkinchi yarmida Olga ketma-ket oltita oʻyinda magʻlub boʻldi. Uchrashuvda Bykova 8,5:5,5 hisobida zafar quchdi.

Faoliyatini yakunlash[tahrir | manbasini tahrirlash]

Olga Rubtsova Yugoslaviya pochta markasida

1958-yil oxirida moskvalik xalqaro turnirlardagi chiqishlarini to'xtatganini e'lon qildi. Sobiq jahon chempioni Sovet Ittifoqining ayollar chempionatlarini o'tkazib yubormadi (1927–1967-yillarda shaxmatchi yigirmata Butunittifoq chempionatida qatnashgan). 1965-yilgi turnirda onasi va qizi Olga va Elena Rubtsovlar birinchi marta qatnashganligi bilan ajralib turadi. Kichik Rubtsova bir necha bor sovet va xalqaro musobaqalarda g'olib bo'lgan va 2000-yillarning boshida u Evropa va jahon faxriy chempionatlarida g'olib chiqqan.

Keyinchalik Sovet Ittifoqi chempionatlarining to'rt karra g'olibi sirtqi shaxmatga o'tdi. Olga ushbu intizom bo'yicha jahon chempionatida g'olib chiqishga muvaffaq bo'ldi (musobaqalar 1968-1972-yillarda o'tkazilgan). Muskovit ayollar shaxmati tarixida birinchi bo'lib ikkita chempionlik unvoniga ega bo'ldi - to'liq va yarim kunlik.

1976-yilda FIDE Rubtsovaga ayollar grossmeysteri unvonini berdi. Keyinchalik Olga sirtqi turnirlarda qatnashishni to'xtatdi. Shaxmatchi ko'plab nevaralarni tarbiyalashga e'tibor qaratgan. Isaak Mazel va Abram Polyak bilan nikohda Rubtsova besh farzandning onasi bo'ldi.[3]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Биография шахматистки“. chess-boom.online. Qaraldi: 10-iyul 2022-yil.
  2. „Ольга Рубцова: биография, творчество, карьера, личная жизнь“. www.kakprosto.ru. Qaraldi: 10-iyul 2022-yil.
  3. „Olga Rubtsova“. chess-boom. Qaraldi: 10-iyul 2022-yil.