Obid Akramxoʻjayev

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Obid Murodovich Akramxoʻjayev (1920.12.10 – Toshkent – 1996.15.9) – geolog olim, Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi akademik (1966), Oʻzbekistonda (1964) va Qoraqalpogʻistonda (1964) xizmat koʻrsatgan fan arbobi, professor, geol.-mineralogiya fanlari doktori (1959). Oʻrta Osiyo industriya institutini tugatgan (1945). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Geologiya institutida katta ilmiy xodim, paleogeografiya laboratoriya mudiri (1950–57), Butunittifoq neft geologik-qidiruv institutining Oʻzbekiston filiali direktori (1957– 59). Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi Prezidiumi a’zosi, Yer haqidagi fanlar boʻlimi raisi (1964–76) va 1970-yilgacha Fanlar Akademiyasi Ishlab chiqaruvchi kuchlarni oʻrganuvchi kengash raisi. Oʻzbekiston Geogr. jamiyatining prezidenti (1976–90). 1959–88 yillarda Neft va gaz konlari geol. si va qidiruv ilmiy tadqiqot instituti direktori, 1988–89 yillarda shu institut ma’mu-riyati qoshida maslahatchi. Oʻzbekiston Fanlar Akademiyasi vitse-prezidenti, Fanlar Akademiyasi Yer haqidagi fanlar boʻlimi raisi (1990–92), 1992-yildan Fanlar akademiyasining Neft va gaz geologiyasi, geokimyosi markazi rahbari. A.ning asosiy ilmiy ishlari neftgaz konlari litologiyasi, neft geol.si va geokimyosi, neft va gaz zaxiralarini oldindan hisoblashning hajmiy-genetik metodini ishlab chiqishga oid. A. rahbarligida va faol ishtirokida 1967-yilda Ustyurt geol.si va uning neft hamda gaz sohasidagi istiqboli toʻgʻrisida 2 jildli monografiya nashr etildi. Oxirgi 20 yil ichida neft va gaz karbongidrogenlarining paydo boʻlishi, ularning migratsiyasi, konlarning hosil bulishi va joylanish qonuniyatlarini oʻrganishga salmokli hissa qoʻshdi. Uning "Nigut gʻorining siri" ilmiy sarguzasht qissasi shu nomdagi toʻla metrajli badiiy filmga asos boʻldi. "Hayot saboqlari" esdaliklari (1995) nashr etilgan. Geologlarning xalqaro miqyosdagi bir qancha kongresslari qatnashchisi. Toshkent shahridagi koʻchalardan biri A. nomiga qoʻyilgan.As: Paleozoy va mezozoy qatlamlarining petrografik tuzilishi, T., 1960; Qoraqalpogʻistonda geologiya va neftgaz mavjudligiga doir ba’zi bir masalalar, T., 1962; Genezis nefti i gaza, M., 1967; Geologiya i metodi izucheniya neftegazonosnosti drevnix delt, M., 1986.Ad: Shayxov H., Zamin shaydosi, T., 1990.

Adabiyotlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil