Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

Oʻzbekiston respublikasining orden va medallariOʻzbekiston Respublikasining davlat mukofotlari. Ular bilan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarolari mehnat va jangovar xizmatlari, samarali davlat, ijtimoiy va ijodiy faoliyatlari uchun taqdirlanishlari mumkin. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi uchun xizmat koʻrsatgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslar ham, ayrim hollarda korxonalar, muassasalar, tashkilotlar, jamoat birlashmalari, ijodiy jamoalar va harbiy boʻlinmalar, Oʻzbekiston Respublikasi maʼmuriy-hududiy birliklari ham mukofotlanishi mumkin. "Davlat mukofotlari toʻgʻrisida" Oʻzbekiston Respublikasining qonuni (1995-yil 22-dekabr)ga koʻra, orden va medallar Oliy Majlis tomonidan taʼsis etiladi, orden va medallar bilan Oʻzbekiston Respublikasining Prezidenti taqdirlaydi. Orden, medal bilan mukofotlashga taqdim etish, mukofotlash va orden, medalni topshirish qonunda nazarda tutilgan tartibda amalga oshiriladi. Orden, medallar bilan taqdirlash toʻgʻrisidagi farmonlar ommaviy axborot vositalarida eʼlon qilinadi. Bir shaxs ayni bir orden, medal bilan, qoida tariqasida, bir marta taqdirlanadi. Orden, medallar bilan taqdirlash shaxsning vafotidan keyin ham amalga oshirilishi mumkin. Fuqarolar navbatdagi mukofotga avval mukofot bilan taqdirlangan vaqtidan keyin kamida 3 yil oʻtgach taqdim etiladilar. Favqulodda hollarda avval taqdirlangan vaqtidan qatʼi nazar taqdim etilishlari mumkin. Har bir orden va medal Oʻzbekiston Respublikasi Qonuni bilan tasdiqlangan oʻz Nizom va tavsifiga ega. Orden va medallar, orden va medallarga oid tegishli hujjat tantanali vaziyatda topshiriladi. Orden va medal bilan mukofotlangan shaxslar bir yoʻla toʻlanadigan pul mukofoti oladilar va qonun hujjatlarida belgilab qoʻyiladigan imtiyozlardan foydalanadilar. Orden, medal bilan vafotidan keyin mukofotlangan taqdirda, orden, medal, mukofotlash toʻgʻrisidagi hujjat va bir yoʻla toʻlanadigan pul mukofoti mukofotlanganning oilasiga topshiriladi. Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallari, mukofotlari, odatda, umumdavlat bayramlari hamda boshqa bayramlar va tantanali majlislar vaqtida taqib yuriladi. Boshqa hollarda esa nishondorlar yo orden, medallarini, yoxud ularning plankalardagi lentalarini taqib yurishlari mumkin. Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallarini, plankalardagi orden lentalari, medal lentalarini taqib yurish qoidalari hamda orden va medallar lentalarining tavsifi Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 1995-yil 6-apreldagi 1095-son farmoniga ilovada bayon qilingan. Oʻzbekiston Respublikasining orden va medallaridan shaxs ogʻir jinoyat sodir etgani uchun hukm qilinganida — sudning taqdimnomasiga binoan; shaxs oʻz shaʼnini badnom etuvchi xatti-harakatlar sodir etganida — taqdirlash toʻgʻrisida taqdimnoma kiritish huquqiga ega boʻlgan organning taqdimnomasiga binoan mahrum etiladi.

Ordenlar[tahrir]

Faxriy unvonlar[tahrir]

1996-yil 26-aprelda Oʻzbekiston Respublikasining quyidagi faxriy unvonlari taʼsis etilgan:[5]

  1. „Oʻzbekiston Respublikasi sanʼat arbobi“,
  2. „Oʻzbekiston Respublikasi fan arbobi“,
  3. „Oʻzbekiston iftixori“,
  4. „Oʻzbekiston xalq artisti“,
  5. „Oʻzbekiston Respublikasi xalq baxshisi“,
  6. „Oʻzbekiston xalq yozuvchisi“,
  7. „Oʻzbekiston Respublikasi xalq rassomi“,
  8. „Oʻzbekiston Respublikasi xalq ustasi“,
  9. „Oʻzbekiston Respublikasi xalq shoiri“,
  10. „Oʻzbekiston Respublikasi xalq oʻqituvchisi“,
  11. „Oʻzbekiston Respublikasi xalq hofizi“,
  12. „Oʻzbekiston Respublikasida kommunal, maishiy va savdo sohasida xizmat koʻrsatgan xodimi“,
  13. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan aloqa xodimi“,
  14. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan artist“,
  15. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yoshlar murabbiysi“,
  16. „Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan jurnalist“,
  17. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan irrigator“,
  18. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan ixtirochi va ratsionalizator“,
  19. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan iqtisodchi“,
  20. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan madaniyat xodimi“,
  21. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan meʼmor“,
  22. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan paxtakor“,
  23. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan pillachi“,
  24. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sanoat xodimi“,
  25. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sogʻliqni saqlash xodimi“,
  26. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sport ustozi“,
  27. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan sportchi“,
  28. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan transport xodimi“,
  29. Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan fuqaro aviatsiyasi xodimi",
  30. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan xalq taʼlimi xodimi“,
  31. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan chorvador“,
  32. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan yurist“,
  33. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan qishloq xoʻjalik xodimi“,
  34. „Oʻzbekiston Respublikasida xizmat koʻrsatgan quruvchi“.

Faxriy nishonlar[tahrir]

Medallar[tahrir]

Oʻzbekiston Respublikasining medallari:

  • "Oltin yulduz" medali — q. "Oʻzbekiston Qahramoni".
  • Jasorat medali — Oʻzbekiston Respublikasining 1994 yil 5 may Qonuni bilan taʼsis etilgan. Bu medal bilan Oʻzbekiston Respublikasi harbiy xizmatchilari, Milliy xavfsizlik xizmatining va ichki ishlar organlarining xodimlari respublikaning milliy xavfsizligini taʼminlash, jamoat tartibini saqlash va jinoyatchilikka qarshi kurashda, harbiy burchni yoki xizmat burchini ado etish vaqtida koʻrsatgan mardlik va jasoratlari uchun mukofotlanadilar. Shuningdek, Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari yoki Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan shaxslar tabiiy ofat, yongʻin va boshqalar favqulodda holatlar vaqtida jamoat tartibini saqlashda odamlar hayotini, davlat va jamoat mulkini saqlab qolishda koʻrsatgan jasoratlari uchun mukofotlanishlari mumkin. Medal dastlab 0,5 mikron qalinlikda nikel, keyin esa 0,25 mikron qalinliqda tilla qoplangan mis qotishmasidan tayyorlanadi va diametri 34 mm li doira shaklida boʻladi.
  • Shuhrat medali — Oʻzbekiston Respublikasining 1994 yil 5 may Qonuni bilan taʼsis etilgan. Bu medal bilan respublika iqtisodiyoti, fani va madaniyatini rivojlantirish, yosh avlodni vatanparvarlik hamda milliy istiqlol va ijtimoiy taraqqiyot gʻoyalariga sadoqat ruhida tarbiyalash ishida oʻzining halol mehnati bilan katta yutuqlarga erishgan Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari hamda Oʻzbekiston Respublikasi fuqarosi boʻlmagan shaxslar mukofotlanadilar. Medal dastlab 0,5 mikron qalinliqda nikel, keyin esa 0,25 mikron qalinlikda tilla qoplangan mis qotishmasidan tayyorlanadi va qisman turli rangdagi emal berilgan boʻladi. Medal diametri 34 mm li doira shaklida[8].

Manbalar[tahrir]