O'lik jonlar

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
MERTVIY DUSHI.jpg

"O'lik jonlar" (to'liq nomi "Chichikovning sarguzashtlari yoki o'lik jonlar" Nikolay Vasilyevich Gogolning asari bo'lib, muallifning o'zi poema sifatida janrini belgilagan. Dastlab uch jildlik sifatida yaratilgan. Birinchi jildi 1842 yilda nashr etilgan. Deyarli tugallangan ikkinchi jild yo'qolgan, biroq bir nechta bob qoralamalarda saqlanib qolgan. Uchinchi jild boshlanmadi, u haqida bir necha ma'lumot qoldi.

Asar " Jahon kutubxonasi " ga ("Norvegiya kitob klubi"ning jahon adabiyotining eng muhim asarlari ro'yxati) kiritilgan.

Yaratilish tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Poemaning syujetini Gogolga A. S. Pushkin taklif qilgan, ehtimol 1831 yil sentyabrda. Bu haqdagi ma'lumotlar 1847 yilda yozilgan va vafotidan keyin 1855 yilda nashr etilgan " Muallifning e'tirofi "ga borib taqaladi va bilvosita bo'lsa ham ishonchli dalillar bilan tasdiqlangan.

"O'lik jonlar" g'oyasini A. S. Pushkin bergan, poemani uKishinyovda surgun paytida o'qigan. Pushkinga, polkovnik Liprandi [1] guvohlik berishicha, Bender shahrida Rossiyaga qo'shilgan paytdan boshlab harbiylardan boshqa hech kim o'lmasligini aytishgan. Gap shundaki, 19-asrning boshlarida Rossiya imperiyasining markaziy viloyatlaridan Bessarabiyaga juda ko'p dehqonlar qochib ketishgan. Politsiya qochqinlarni aniqlashga majbur edi, lekin ko'pincha muvaffaqiyatsiz bo'ldi - ular o'liklarning ismlarini oldilar. Natijada, bir necha yil davomida Benderida birorta ham o'lim qayd etilmagan. Rasmiy tekshiruv boshlandi, natijada halok bo‘lganlarning ismlari hujjatlari bo‘lmagan qochoq dehqonlarga berilgani aniqlandi. Ko'p yillar o'tgach, Pushkin shunga o'xshash voqeani ijodiy ravishda o'zgartirib, Gogolga aytdi.

Asarning yaratilishining hujjatlashtirilgan tarixi 1835 yil 7 oktyabrda boshlanadi. Pushkinga yozgan maktubida Gogol birinchi marta "O'lik jonlar" ni eslatadi:

Adabiyot[tahrir | manbasini tahrirlash]

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Худяков В.В. Афера Чичикова и Остап Бендер // В цветущих акациях город… Бендеры: люди, события, факты / ред. В. Валавин. — Бендеры: Полиграфист, 1999. — С. 83—85. — 464 с. — 3 200 экз. — ISBN 5-88568-090-6