Nyu- York shаhаr politsiyа depаrtаminte

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Nyu-York shahar politsiya departamenti (NYPD), rasmiy ravishda Nyu-York politsiyasi boʻlimi, 1845-yil 23-mayda tashkil etilgan boʻlib, Nyu- York shahridagi asosiy munitsipal huquqni muhofaza qilish organi boʻlib, eng yirik va biri hisoblanadi.  Qoʻshma Shtatlardagi eng qadimgi[1]. NYPD shtab-kvartirasi shahar hokimiyati yaqinidagi Quyi Manxettendagi Park Row’da joylashgan 1 Police Plazaʼda joylashgan. NYPD qoidalari Nyu-York shahar qoidalarining 38-bandida jamlangan. NYC tranzit politsiyasi va NYC uy-joy maʼmuriyati politsiya departamenti 1995-yilda NYPDga toʻliq integratsiya qilingan[2]. NYPDning maxsus boʻlinmalariga Favqulodda xizmat koʻrsatish boʻlimi, K9, port patruli, havo yordami, bomba otryadi, terrorizmga qarshi kurash, jinoiy razvedka, uyushgan jinoyatchilikka qarshi kurash, narkotik moddalar, jamoat transporti va jamoat turar-joylari kiradi.

Qoʻshma Shtatlardagi eng yirik shahar va media markazida yuqori darajadagi joylashuvi tufayli NYPD va uning zobitlarining oʻylab topilgan versiyalari koʻpincha romanlar, radio, televidenie, kinofilmlar va video oʻyinlarda tasvirlangan.

Tarix[tahrir | manbasini tahrirlash]

Munitsipal politsiya 1845-yilda eski tungi kuzatuv tizimini almashtirgan holda tashkil etilgan. Mayor Uilyam Havemeyer NYPDni birgalikda boshqargan[3]. 1857-yilda uning oʻrniga metropoliten kuchlari tashkil etilgan.

NYPD oʻzining birinchi qora tanli zobitini 1911-yilda va birinchi ayol zobitlarni 1918-yilda tayinlangan[4].

1961-yilda Nyu-York politsiyasining yuqori martabali zobiti, keyinchalik AQSh Kongressi aʼzosi Mario Biaggi Nyu-York shtatida Milliy politsiya xodimlari shon-sharaf zaliga aʼzo boʻlgan birinchi politsiyachi boʻldi[5][6][7].

1980-yillarning oʻrtalarida NYPD koʻcha darajasidagi giyohvand moddalar bozorini faolroq politsiya qila boshladi, bu esa qamoqqa olishlarning keskin oʻsishiga olib kelgan[8].

1992-yilda shahar meri Devid Dinkins NYPD uchun mustaqil fuqarolik shikoyatlarini koʻrib chiqish kengashini tuzgan. Bunga javoban NYPDning baʼzi zobitlari zoʻravonlik bilan norozilik bildirishdi[9][10] va gʻalayon koʻtarishdi[11]. Ular Bruklin koʻprigida transport harakatini toʻsib qoʻyishdi, shahar meriyasida namoyish qilishdi va irqiy epithetlarni hayqirishdi[9][11]. Namoyishlar NYPD kasaba uyushmasi tomonidan homiylik qilingan[9].

2021-yilda NYPD mast holda haydashdan tashqari marixuana jinoyatlarini qoʻllashni toʻxtatgan[12].

Manbalar

  1. „Bureau of Justice Statistics - Appendix table 1“. United States Department of Justice. Qaraldi: 5-dekabr 2013-yil.
  2. Myers, Steven Lee. „Giuliani Wins Police Merger in M.T.A. Vote“. The New York Times (aprel 1995).
  3. The Wall Street Journal, May 13, 2017, p.
  4. Browne. „BOOK EXCERPT: First African-American to join NYPD suffered the silent hatred of his fellow officers“. nydailynews.com. Qaraldi: 3-avgust 2020-yil.
  5. "Hearing and Markup Before the Committee on Foreign Affairs and its Subcommittee on Europe and the Middle East, House of Representatives, Ninety-ninth Congress, Second Session, on H.R. 4329, March 5 and 6, 1986" (en), Foreign Assistance for Northern Ireland and the Republic of Ireland, U.S. Government Printing Office, United States Congress House Committee on Foreign Affairs, 1986, https://www.google.com/books/edition/Foreign_Assistance_for_Northern_Ireland/LbWVFCD-JksC?hl=en&gbpv=1&dq=%22mario+biaggi%22++%22high+school%22+haaren&pg=PA100&printsec=frontcover 
  6. "Biaggi, Mario (1917-2015)", Biographical Directory of the U.S. Congress, https://bioguideretro.congress.gov/Home/MemberDetails?memIndex=B000432 
  7. „Mario Biaggi, congressman under the gun“. UPI (3-iyun 1987-yil).
  8. Williams, Mason B. (2021). "How the Rockefeller Laws Hit the Streets: Drug Policing and the Politics of State Competence in New York City, 1973–1989" (en). Modern American History 4: 67–90. doi:10.1017/mah.2020.23. ISSN 2515-0456. 
  9. 9,0 9,1 9,2 „Shielded from Justice: New York: Civilian Complaint Review Board“. www.hrw.org. Qaraldi: 15-yanvar 2021-yil.
  10. „Police Unions Haven't Only Battled Bill de Blasio's City Hall“ (en-US). Observer (22-dekabr 2014-yil). Qaraldi: 15-yanvar 2021-yil.
  11. 11,0 11,1 Oliver. „When the NYPD Rioted – Race, Politics, Justice“ (en-US). Qaraldi: 15-yanvar 2021-yil.
  12. „Marijuana Enforcement“. New York Police Department. Qaraldi: 10-aprel 2021-yil.