Neda Hassaniy
| Nedā Hassaniy | |
|---|---|
| Tavalludi |
1977 |
| Vafoti |
23-iyun 2003-yil London, Angliya |
| Vafoti sababi | oʻzini yoqqan |
| Fuqaroligi | Eron |
| Taʼlimi | Carleton universiteti |
Neda Hassaniyy (forscha: ندا حسنی; 1977 — 23 iyun 2003-yil) eronlik muxolifatchi edi.
Tarixi
[tahrir | manbasini tahrirlash]Neda Hassaniy Ahmad va Forugʻ Hassaniylar oilasida tugʻilgan. U uch farzandli eronlik oilaning toʻngʻich farzandi edi. Oila 1980-yillarning boshlarida Erondan chiqib ketib, dastlab Yunonistonga boshpana topdi, soʻngra Kanadaning Ottava shahriga joylashdi[1][2]. Hassaniy Karleton universitetida oʻqib, u yerda kompyuter fanlari boʻyicha tahsil oldi[1].
1988-yilda Hassaniy Amrdagi Islom Respublikasi amakisi Mahmud Hassaniyni qatl etganidan keyin Eron Xalq Mujohidlari tarafdori boʻldi. Biroq, ota-onasining aytishicha, u tashkilot aʼzosi boʻlmagan. Mahmud Hassaniy otasining ukasi boʻlib, qatl etilishidan avval Eron zindonida yetti yil saqlangan edi[1]. Bolaligida Hassaniy amakisini qamoqda ziyorat qilgani borgan. Uning amakisi oʻsha paytda qatl etilgan taxminan 35 000 nafar muxolifatchi orasida edi. Hassaniyning Mujohidlarga boʻlgan yordami uni Parijga koʻchib oʻtishga undadi va u yerda u Eron qarshilik Kengashiga qoʻshildi[2].
2003-yil 17 iyunda, Hassaniy Londonda taʼtilda boʻlgan paytda, Fransiyadagi politsiya Eron Xalq Mujohidlarining shtab-kvartirasiga reyd uyushtirdi. Taxminan 160 nafar aʼzo, jumladan guruhning hamraisi Maryam Rajaviy va uning eri Massud Rajaviy soʻroq uchun ushlab turildi. Keyinchalik ularning barchasiga qoʻyilgan ayblovlar bekor qilindi[1][3][4].
Hassaniy Londondagi Fransiya elchixonasi oldida talabalar namoyishiga qoʻshilib, Fransiyada Rajaviy va boshqa Mujohidlar aʼzolarining hibsga olinishi va ularni Eronga deportatsiya qilish ehtimoliga qarshi norozilik bildirdi. Namoyishchilarning ayrimlari oʻzlarini yoqib norozilik qilish haqida muhokama qilishdi. Maryam Rajaviyning oʻzini oʻldirish yoʻli bilan norozilik bildirishga qarshi ekaniga qaramay[4], Hassaniyning „Biz hammamiz shunday qilish haqida oʻylayapmiz“[1], degan soʻzlari keltiriladi. 18-iyun kuni kechqurun soat taxminan 7:15 da Hassaniy Londondagi Fransiya elchixonasi oldiga yolgʻiz oʻzi qaytib kelib, ustidan benzin bilan toʻkib, oʻzini yoqib yubordi. Uni ikki soat oʻtgach topishdi va u 23-iyun kuni kasalxonada, onasining koʻz oʻngida[1][2] vafot etdi[5].
Hassaniy Fransiyada Mujohidlar aʼzolari hibsga olinganidan keyingi kunlarda Londondagi Fransiya elchixonasi oldida oʻzini yoqib yuborgan toʻrt kishidan biri edi. Ularning yana biri, 38 yoshli muhandislik talabasi Heshmat Zandiy ham vafot etdi[4]. Xuddi shu davrda Parijda ham uch kishi oʻzini yoqdi, ulardan biri, Sedighieh Mohageri, halok boʻldi, yana bir kishi esa Shveytsariyadagi Fransiya elchixonasi oldida oʻzi ustiga benzin toʻkib, oʻzini yoqishga uringan paytda toʻxtatib qolindi[3][5].
Hassaniyning jasadi dafn etish uchun Kanadaga qaytarildi. Uning janozasi 2003-yil 30-iyunda oʻtkazildi va unda Hassaniyning onasi qizining harakatlaridan faxrlanishini aytdi[2]. U qizining oʻlimidan keyin, Angliyada ham xuddi shunday fikrlarni bildirgan, biroq boshqalarga qizining oʻrnaklariga ergashmaslikni uqtirgan[5]. Hassaniy Ottavadagi Pinecrest qabristoniga dafn etilgan[2].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- 1 2 3 4 5 6 Jeevan Vasagar, Parents mourn 'brave girl' who set herself on fire in memory of uncle; The Guardian, 25 June 2003. Retrieved 2013-12-27.
- 1 2 3 4 5 Sarah Kennedy, 'I’ll send Nedaʼs message to the world,' mother vows. Ottawa Citizen, July 1, 2003, pp. D1, D4.
- 1 2 BBC News, Iranian fire protests at Paris arrests; June 18, 2003. Retrieved 2013-12-29.
- 1 2 3 BBC News, Appeal over fire protests; June 21, 2003. Retrieved 2013-12-29.
- 1 2 3 BBC News, Mother’s tribute to fire victim; June 26, 2003. Retrieved 2013-12-29.