Nasr ibn Habib al-Muhallabiy
Nasr ibn Habib al-Muhallabiy (arabcha: نصر بن حبيب المهلبي) – Muhallabiylar oilasining aʼzosi., 791—793-yillarda Abbosiylar xalifaligida Ifriqiya hokimi boʻlgan.
Faoliyati
[tahrir | manbasini tahrirlash]Nasr Yazid ibn Hatim al-Muhallabiy Misr noibi boʻlgan davrda (762—769) unga xizmat qilgani aytiladi. 767-yilda Saxadagi qoʻzgʻolonni bostirish uchun yuborilgan va jang paytida yaralangan[1]. Keyinchalik Nasr Ifriqiyaga yoʻl olgan, u yerda an-Nuvayriyning soʻzlariga koʻra, odamlar orasida hurmat qozonib, yaxshi xulq-atvor egasi sifatida tanilgan. Zaif Ravh ibn Xatim al-Muhallabiy noiblik qilgan davrda (788—791), mahalliy pochta boshligʻi Ravhning ahvoli haqida xabar berib, uning oʻrniga boshqa kishini oldindan tayinlashni soʻragach, xalifa Horun ar-Rashid Nasrni yashirincha Ravhning vorisi etib tayinlagan. 791-yil boshida Ravh vafot etgach, dastlab uning oʻgʻli Qabisa vorisi deb eʼlon qilingan, ammo pochta boshligʻi Horunning tayinlov xatini Nasrga topshirgach, Nasr hokimlikka tan olingan[2].
Nasrning hokimligi taxminan ikki yil davom etdi va bu muddat tinch oʻtganga oʻxshaydi. Biroq, Ravhning oʻgʻli al-Fadl Horun saroyiga borib, xalifani oʻzini Ifriqiyaga hokim qilib tayinlashga koʻndirgach, Nasrning boshqaruvi nihoyasiga yetdi[2]. Vazifasidan chetlashtirilganidan soʻng, Nasr al-Fadl vafot etguniga qadar Ifriqiyada qolganga oʻxshaydi. Shundan keyin u va boshqa muhallabiylar Abdulloh ibn al-Jarud tomonidan viloyatdan badargʻa qilingan[2].
Al-Yaʼqubiyning soʻzlariga koʻra, Nasr 790-yillarning oxirlarida qisqa muddatga Arminiya hokimi etib tayinlangan, ammo koʻp oʻtmay bu lavozimidan ham ozod etilgan[3].
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- Ibn al-Athir, 'Izz al-Din. Al-Kamil fi al-Tarikh, Vol. 5. (Arabic). Beirut: Dar al-'Ilmiyyah, 1987.
- Khalifah ibn Khayyat. Tarikh Khalifah ibn Khayyat, 3rd ed (Arabic). Al-Riyadh: Dar Taybah, 1985.
- Al-Kindi, Muhammad ibn Yusuf. The Governors and Judges of Egypt (Arabic). Leyden and London: E. J. Brill, 1912.
- Al-Nuwayri, Ahmad ibn 'Abd al-Wahhab. Nihayat al-arab fi funun al-adab (Arabic). Beirut: Dar al-Kutub al-'Ilmiyya, 2004.
- Talbi, M. (1995). "Rawh b. Hatim". The Encyclopedia of Islam, New Edition, Volume VIII: Ned–Sam. Leiden and New York: BRILL. 465–466 b. ISBN 90-04-09834-8. http://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-of-islam-2/rawh-b-hatim-SIM_6257.
- Al-Ya'qubi, Ahmad ibn Abu Ya'qub. Historiae, Vol. 2. (Arabic). Leiden: E. J. Brill, 1883.