Namoz

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Islom
Shahadah-1.svg
Islom tarixi

Din asoslari
Allohning birligiTavhid
FarishtalarKitoblar
PaygʻambarlarQiyomat
Qazo va Taqdir
Asosiy ibodatlar
Kalimai shahodat
NamozRoʻza
HajZakot
Muhim Shaxslar
Muhammad SAV •

Abu BakrUmarUsmonAliSahobalarAhli baytAshari mubashshara

Muqaddas matnlar
QurʼonHadisShariat
Islom huquqi Muhammadning hayoti
MakonlarIslom falsafasi
Islomdagi mazhablar
Siyosiy mazhablar
Eʼtiqodiy mazhablar
Fiqh mazhablariSoʻfizm
Jamoat
Islom taqvimi
JihodBayramlar
Muborak kechalar
Islom portali
Namoz vaqtlari
Namoz

Namoz (arabcha: صَلاة) — islom koʻrsatmalari boʻyicha bajariladigan maxsus ibodat turi; islomdagi besh rukndan biri. Namoz musulmonlarga meʼroj kechasi (qarang Isro va meʼroj) farz qilingan birinchi ibodatdir. Bir kecha-kunduzda 5 mahal (bomdod, peshin, asr, shom, xufton) namoz oʻqish farz hisoblanadi. Namoz oʻqish „Allohu akbar“ deb takbir aytish bilan boshlanib, sano, Qurʼon oyatlaridan tilovat qilishda duolar oʻqish, rukuʼ, sajda, tiz choʻkib oʻtirish, salom berishlarni oʻz ichiga oladi. Namozning bir necha turlari mavjud. Mas, farz, vojib, sunnat, nafl, ishroq, tahajjud, qazo, shukri vuzu, janoza va boshqa qoʻshimcha namozlar borki, ularni ado etish musulmon kishining ixtiyoriy ibodati sanaladi. Farz, vojib, sunnat namozlari esa ado etilishi sharʼan talab etiluvchi namozlar sirasiga kiradi.

Namoz oʻqish uchun namozxonning badan va kiyimlari hamda oʻqish joyi pok boʻlishi shart. Namoz qiblaga — Makkadagi Kaʼba ibodatxonasiga qarab oʻqiladi. Uni oʻqishda maxsus toʻshama — joynamozdan foydalanish odatga aylangan. Namozni kishi bir oʻzi yoki jamoa boʻlib oʻqishi mumkin, lekin juma kunidagi juma namozini masjidda jamoa bilan oʻqish tavsiya etiladi. Jamoa boʻlib namoz oʻqiganda namozxonlar qator turadi, ulardan biri (imom) imomlikka oʻtadi. Namoz paytida gapirish, yeyish, ichish, kulish, yoʻtalish (uzrsiz), turli harakatlar qilish va boshqa mumkin emas. Kasal va nogironlar namozni oʻzlariga qulay holatda oʻqiydilar.

Islomdagi mazhablar koʻrsatmalarida namoz oʻqish qoidalarining bir-biridan farq qiladigan jihatlari bor. Oʻzbekistonda namoz, asosan, hanafiylik mazhabiga muvofiq oʻqiladi.[1]

Jarayon[tahrir | manbasini tahrirlash]

Tahorat qilib boʻlgandan keyin namoz oʻqiladi.

1. Qiblaga yuzlanib, qoʻllarni koʻtarib"اَللهُ اَكْبَرُ" (Allohu akbar) deyiladi.

2. Sano duosi oʻqiladi.

3. Avval Fotiha surasini, soʻngra boshqa biror surani oʻqiladi.

4. „Allohu akbar“ deb rukuʻ qilinadi va rukuda 3 marotaba: „سُبْحَانَ رَبِّيَ الْعَظِيمِ“ „Subhana robbiyal-aʼziym“ (Ulugʻ Robbim pokdir!) deyiladi.

5. Rukuʼdan boshni koʻtarib:

„سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّناَ وَ لَكَ الْحَمْدُ“ „Sami’allohu liman hamidah, Robbana-a valakal hamd“ (Alloh Oʻziga hamd aytuvchini eshitdi. Ey Parvardigorimiz! Senga hamd(lar) boʻlsin) deyiladi.

6. „Allohu akbar“ deb sajda qilinadi va sajdada 3-marta „سُبْحَانَ رَبِّيَ الْأَعْلَى“ „Subhana robbiyal aʼla“ (Eng oliy zot boʻlmish Parvardigorim barcha aybu nuqsondan pokdir) deyiladi.

7. „Allohu akbar“ deb sajdadan boshni koʻtarib oʻtiriladi va: „رَبِّ اغْفِرْ لِي“ „Robbigʻ-firli“ deyiladi.

8. Biroz jalsada boʻlib, „Allohu akbar“ deb ikkinchi marta sajda qilinadi va sajdada „Subhana Robbiyal-aʼla“ deyiladi.

9. „Allohu akbar“ deb ikkinchi rakatga turiladi.

Namozni boshlashdan oldin ado etilishi lozim boʻlgan toʻqqizta shart bordir:

1. Islom.

2. Aql.

3. Tamyiz (esni tanishlik).

4. Tahoratli boʻlish.

5. Najosatlardan poklanish.

6. Avratni yopish.

7. Namoz vaqtining kirishi[2].

8. Qiblaga yuzlanish.

9. Niyat.

Namoz turlari[tahrir | manbasini tahrirlash]

Namoz turlari va vaqti haqida qisqacha tushuncha
Namoz nomi arabcha: Maʼnosi/
Tarjimasi
Namoz vaqti/
Qay holatda oʻqilishi
Masʼuliyati/
Rakatlar soni
Asr صلاة العصر Vaqt Oʻrta namoz Kechki mahal. Inson soyasi oʻzidan ikki barobar kattalashganda oʻqiladi. Farz 4
Asr namozini oʻz vaqtida oʻqish zarur.
Vitr وتر Sunnat/Vojib
.
Jumʼa صلاة الجمعة Jaʼmlanuvchu namoz Juma kuni Farz/Sunnat 4,2,4

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  2. https://namozvaqtlari.com

Oʻqish uchun[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • The Oxford Handbook of American Islam, 1st, Oxford: Oxford University Press, 1993. — s. 162–163.