Mutal Burhonov

Vikipediya, ochiq ensiklopediya

BURHONOV Mutal (Mutavakkil) Muzayyinovich (1916-yil 5-may, Buxoro — 2002-yil 15-iyun, Buxoro) — kompozitor, Oʻzbekistonda xizmat koʻrsatgan sanʼat arbobi (1964), Oʻzbekiston xalq artisti (1974). Oʻzbekistonda a kapella janri asoschilaridan. Samarqand musiqa va xoreografiya institutida (1928—32), Moskva konservatoriyasida (1939—41, 1946—49) taʼlim olgan. Oʻsha yillari "Alisher Navoiy" dramasi (Uygʻun va I. Sulton, 1943)ga musiqa, qator kamervokal va kamer cholgʻu asarlar yaratdi. 2-jahon urushida Moskva mudofaasi qatnashchisi (1941). Oʻzbekiston radiosida badiiy rahbar (1949—51), Oʻzbekiston Kompozitorlar uyushmasi boshqaruvining raisi (1955—60). Ijodida vokal musiqasi, ayniqsa, romans, joʻrsiz xor va vokalsimfonik janrlar asosiy oʻrin tutadi: "Tabassum qilmading", "Namedonam Chi nom dorad", "Ishqida" va boshqa romanslari, "Alisher Navoiyga qasida" (A. Oripov, 1968) va boshqa Sharq xalqlari qoʻshiqlarini joʻrsiz xor uchun mahorat bilan, milliy musiqaga xos nafislik va jozibalilikni toʻla saqlagan holda qayta ishlagan: qozoqcha "Dudaray", eroncha "Goʻle gandum", oʻzbekcha "Goʻzal qizga", afgʻoncha "Chashmi siyoh" va boshqa koʻpgina bolalar qoʻshiqlari, qator filmlar ("Surayyo", "Abu Ali Ibn Sino", "Maftuningman", "Orol baliqchilari", "Boy ila xizmatchi" kabi)ga musiqa bastalagan. "Alisher Navoiy" operasi (1986), "Abadiy xotira" rekviyemi (1996), "Koʻngil xazinasi (Burhonnoma)" kitobi (1998) muallifi. Oʻzbekiston Respublikasi Davlat madhiyasi musiqasini yozgan [1992; Oʻzbekistonning ilgarigi Davlat madhiyalari (1947, 1978) musiqasini ham B. yaratgan]. Berdaq nomidagi Qoraqalpogʻiston Davlat va Hamza nomidagi Oʻzbekiston Davlat mukofotlari laureati (1964, 1970). "El-yurt hurmati" ordeni bilan mukofotlangan (2001).

Adabiyotlar[tahrir]

  • OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil
  • Yanov-Yanovskaya N., Mutal Burxanov, T., 1999.