Muhammad ibn Ubaydulloh al-Xoqoniy
| Muhammad ibn Ubaydulloh al-Xoqoniy محمد بن عبيدالله الخاقاني | |
|---|---|
| Tavalludi | |
| Vafoti |
taxminan 924/5 Bagʻdod, Abbosiylar xalifaligi |
| Kasbi | Abbosiylar vaziri va saroy amaldori |
| Faoliyat yillari | 912-yil iyul – 913-yil avgust |
| Bolalari | Abdulloh ibn Muhammad al-Xoqoniy |
| Otasi | Ubaydulloh ibn Yahyo ibn Xoqoniy |
Abu Ali Muhammad ibn Ubaydulloh al-Xoqoniy (arabcha: محمد بن عبيدالله الخاقاني) – Abbosiylar xalifaligining yuqori martabali amaldori, 912—913-yillarda xalifalik vaziri lavozimida xizmat qilgan.
Muhammad ibn Ubaydulloh xalifa al-Mutavakkil va al-Mu’tamid hukmronligi davrida ikki marta vazir lavozimida xizmat qilgan taniqli Ubaydulloh ibn Yahyo ibn Xoqonning oʻgʻli boʻlgan[1]. Mashhur tarixchi at-Tabariy unga ustozlik qilgan boʻlib, aytilishicha, har oyda u oʻn tilla dinor maosh olgan[2]. Muhammad Ali ibn al-Furotning raqibi boʻlgan. 912-yil 23-iyulda xalifa al-Muqtadirning vaziri etib tayinlangan va 913-yil 16-avgustgacha shu lavozimda faoliyat yuritgan[1]. Uning vazirlik davri xalifalik moliyasini mustahkamlashga urinishlar bilan ajralib turadi. Xususan, oʻsha vaqtda Banu al-Furot guruhiga mansub lavozimdan chetlatilgan amaldorlarga ogʻir jarimalar solingan. U, shuningdek, hanbaliylik mazhabini qoʻllab-quvvatlagan va shuning ketidan shialarga qarshi choralar koʻrilgan[1]. Ishdan boʻshatilgandan soʻng, Ali ibn Iso al-Jarroh tomonidan hibsga olingan. Keyinchalik 917-yilda yana vazirlikka qaytgan raqibi Ibn al-Furot tomonidan qamoqqa olingan[1]. Muhammad ibn Ubaydulloh 924/925-yilda vafot etgan[1]. Shuningdek, uning oʻgʻli Abdulloh ham 924–925-yillarda qisqa muddat vazir lavozimida xizmat qilgan[1].
Manbalar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- ↑ 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 Sourdel 1971.
- ↑ Kraemer 1989.
Adabiyotlar
[tahrir | manbasini tahrirlash]- The History of al-Ṭabarī, Volume XXXIV: Incipient Decline: The Caliphates of al-Wāthiq, al-Mutawakkil and al-Muntaṣir, A.D. 841–863/A.H. 227–248, SUNY Series in Near Eastern Studies.. Albany, New York: State University of New York Press, 1989. ISBN 978-0-88706-874-4.
- Sourdel, D. (1971). "Ibn K̲h̲āḳān". in Lewis, B.. Encyclopaedia of Islam. Volume III: H–Iram (2nd nashri). Leiden: E. J. Brill. p. 824. doi:10.1163/1573-3912_islam_COM_0329. OCLC 495469525. https://referenceworks.brillonline.com/search?s.q=Ibn+K%CC%B2h%CC%B2%C4%81%E1%B8%B3%C4%81n&s.f.s2_parent=s.f.book.encyclopaedia-of-islam-2&search-go=Search.
- van Berkel, Maaike; El Cheikh, Nadia Maria; Kennedy, Hugh; Osti, Letizia. Crisis and Continuity at the Abbasid Court: Formal and Informal Politics in the Caliphate of al-Muqtadir (295-320/908-32). Leiden: BRILL, 2013. ISBN 978-90-04-25271-4.