Moldo Qilich

Moldo Qilich
	qirgʻizcha: Молдо Кылыч Шамыркан уулу
Tavalludi	1866-yil; Qoʻchqor soyligi
Vafoti	1917-yil
Fuqaroligi	Rossiya imperiyasi
Kasbi	yozuvchi, oqin
Dini	Islom
Mashhur ishlari	„Qissa-i-Zilzala“ (1911)
Imzosi

Moldo Qilich Shamikan (Shamirkan) oʻgʻli (qirgʻizcha: Молдо Кылыч Шамыркан уулу, tugʻilgan sanasi 1866-yil — vafot etgan sanasi 1917-yil) — qirgʻiz shoiri, improvizator, yozuvchi. Zamonaviy qirgʻiz adabiyotining asoschilaridan biri boʻlib, folklor ijodidan mualliflik asarlariga oʻtish davrini belgilab bergan.

Qirgʻiz shoirlarining birinchi nashr etilgan asari Moldo Qilichning 1911-yilda Ufada nashr etilgan „Qissa-i-Zilzala“ (Zilzila) dostoni boʻldi. Musulmon taʼlimini olgan Moldo qirg‘iz tilida arab harflari bilan yozgan. „Chu bayani“ dostonida oqin Qirgʻizistonda Rossiya tarkibiga kirish bilan bogʻliq oʻzgarishlarni optimistik ruhda tasvirlaydi, ammo uning dunyoqarashining asosi doimo islom dini boʻlib qoladi. Sovet davrida Moldo Qilich sheʼrlari birinchi marta 1925-yilda nashr etilgan, eng toʻliq nashr 1940-yilda amalga oshirilgan, ammo keyinchalik, urushdan keyin uning ijodiga rasmiy munosabat oʻzgargan va Moldo Qilich sheʼrlarini oʻrganish taqiqlangan.

Asarlari

„Chu bayoni“.
„Karma togʻ“.
„Qanotli“.
„Qoʻl gʻazali“.
„Qora Qoʻchqor“.
„Qiz-yigit“.
„Mol gʻazal“.
„Yotoqchilar“.
„Chuy qushlari.“

Satiralari

„Burgutning toʻyi“.
„Oʻn yetti raqs“.
„Kachanak Moldo Sulaymon“.
„Moʻldo Duysho.“

Turkumlari

„Zar-zamon“
„Fuqarolar“.
„Safar“.

Juftliklari

„Baytayloq“ va b.

Nashr etilgan kitoblari

„Qissa-i-Zilzala“ (yaʼni zilzila), Qozon: Tip-lit. T-go D-ma „V. Yeremeev i A. Shashabrin“, 1911.
„Tamsillar“ (تمسل — ’), Moskva: SSSR xalqlari markaziy nashriyoti, 1925-yil.
Qanatuular, Frunze: Qirgʻizmambas, 1939-yil.

Manbalar

Adabiyotlar

Davlat tili va ensiklopediya markazi. Qirgʻiz pedagogikasi (ensiklopedik oʻquv qoʻllanma). — B.: 2004.

Havolalar

Qirgʻiz adabiyoti