Miyacha chuqur yadrolari

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search
Miyacha o‘ng yarimsharining sagittal kesmasi. O‘ng oliva ham sagittal kesilgan. (Tishsimon yadro markazda ko‘rsatilgan)

Miyacha markazida oq modda ichida joylashgan to‘rtta miyacha chuqur yadrolari mavjud.

Kiruvchi impulslar[tahrir]

Bu yadrolar miyacha po‘stlog‘idagi Purkinye hujayralaridan ingibirlovchi (GAMKergik) impulslarni va moxsimon tola va ko‘tariluvchi tola yo‘llaridan qo‘zg‘atuvchi (glutamatergik) impulslarni qabul qiladi. Miyachadan chiquvchi ko‘p tolalar shu yadrolardan chiqadi. Yagona istisno flocculonodular bo‘lakdan chiquvchi tolalar miyacha chuqur yadrolarini chetlab o‘tib, to‘g‘ri vestibulyar yadrolarda sinaps hosil qiladi. Miya ustunidagi vestibulyar yadrolar miyacha chuqur yadrolari bilan analogik struktura bo‘lib, moxsimon tola va Purkinye hujayralaridan impuls qabul qiladi. [manba kerak]

Maxsus yadrolar[tahrir]

To‘rt miyacha chuqur yadrolari, lateraldan medialga qarab: (tishsimon, probkasimon, sharsimon va cho‘qqi yadrolari. Ba’zi hayvonlarda, shuningdek odamlarda ham, alohida probkasimon va sharsimon yadrolar yo‘q, ularning o‘rniga birlashib ketgan aralashgan yadro (ing. interposed nucleus) bor. Alohida probkasimon va sharsimon yadrolarga ega hayvonlarda, aralashgan yadro termini odatda shu ikki yadroni birgalikda atash uchun qo‘llaniladi.

Topografiyasi[tahrir]

Umuman olganda, har bir juft chuqur yadrolar miyacha yuza anatomiyasining mos sohalari bilan bog‘langan.

  • Tishsimon yadrolar lateral yarimsharlarda chuqur joylashgan,
  • aralashgan yadrolar paravermal (o‘rta) zonada joylashgan,
  • va cho‘qqi yadrolari chuvalchangsimon qismda joylashgan.

Tuzilishdagi bu aloqalar, umuman olganda yadrolar va assotsiatsiyalangan miyacha po‘stlog‘I orasidagi neyronal bog‘lanishlarni taminlaydi,

  • tishsimon yadro asosiy boglanishlari lateral yarimsharlar bilan,
  • aralashgan yadrolar asosiy impulslarni paravermisdan oladi,
  • va cho‘qqi yadrolari asosiy afferentlari chuvalchangsimon qismdan oladi.

Tashqi havolalar[tahrir]


Hujjat
Bu andozaning koʻrinishini qanday boshqarish
  • Qoʻlla {{Miyacha chuqur yadrolari |holat=yigʻilgan}}  bu andozani yigʻish (yashir) xolatida koʻrsatish.
  • Qoʻlla {{Miyacha chuqur yadrolari |holat=kengaytirilgan}}  bu andozani kengaytirish (toʻliq koʻrsatish) xolatida koʻrsatish.
  • Qoʻlla {{Miyacha chuqur yadrolari |holat=avtomatik yigʻish}}  bu andozani yigʻish (yashir) xolatida koʻrsatish faqat agar sahifada bir xil turdagi boshqa bir andoza boʻlsa.
  • Agar oʻrnatilmagan boʻlsa, unda (andoza kodidagi holat parametrini koʻring), avtomatik yigʻish bu majburiyatni bajarmaslik holati.