Mirzo Muhammad Rizo Kalhor

Mirzo Rizo Kalhor (forscha: محمدرضا کلهر‎‎; tax. 1829 – 1892) 19-asr eronlik xattoti boʻlib, nastaʼliq yozuvi texnikasini mukammal egallagani bilan tanilgan^[1].

Kermanshohdagi kurdlarning Kalhor qabilasiga mansub boʻlgan Kalhor dastlab qabila uchun odatiy yoʻlni tutib, ot minish va oʻq otishni oʻrgandi. U bolaligidan xattotlikka qiziqa boshladi va yanada chuqurroq taʼlim olish uchun qabilani tark etdi^[1]. Faoliyati davomida u nastaʼliq xattotligiga bir nechta yangiliklar kiritib, uslubning ham estetikasi, ham mexanikasini oʻzgartirdi^[1].

Kalhor nastaʼliqni bosma mashinalar va gazeta litografiyasida oson qoʻllash mumkin boʻlishi uchun oʻzgartirib, moslashtirdi; bu esa oʻz navbatida uning koʻchirmalarining keng tarqalishiga yordam berdi^[1]^[2]. Shuningdek, u nastaʼliqni oʻqitish usullarini ishlab chiqdi hamda koʻpchilik amal qila oladigan aniq mutanosiblik qoidalarini belgilab berdi^[1].

U 65 yoshida Tehronda vabodan vafot etdi; toʻqqiz nafar farzandning otasi boʻlgan va koʻplab xattotlik shogirdlarini tarbiyalagan, ularning bir nechtasi keyinchalik oʻzlari ham mashhur boʻlib ketgan^[1]. U Ḥasanābād qabristoniga dafn etilgan^[1].

Muhammad Rizo tomonidan yozilgan mashq sahifasi. 'Ali Jamasb kolleksiyasi, Tehron
Mashq sahifasi. Xususiy kolleksiya, Tehron
Mashq sahifasi. Eron xattotlar uyushmasi arxivi