Mintaqaviy mudofaa tizimi

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish

Mintaqaviy mudofaa tizimi (inglizcha: Regional Security System, RSS) — Karib dengizining bir nechta davlatlarini birlashtirgan harbiy-siyosiy blok. 1970-yillarning oxiri va 1980-yillarning boshlarida mintaqaviy barqarorlikka taʼsir koʻrsatgan xavfsizlik tahdidlariga birgalikda javob berish maqsadida 1982-yil oktabr oyida tashkil etilgan[1].

Tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

1982-yil oktabr oyida Antigua va Barbuda, Dominika, Sent-Lyusiya va Sent-Vinsent va Grenadinlar Barbados bilan „oʻzaro yordam“ koʻrsatish uchun anglashuv memorandumini imzoladilar. Sent-Kits va Nevis 1983-yilda, Grenada esa 1985-yilda AQSh va PCO bosqinidan ikki oʻtgach qoʻshildi.

Memorandum 1992-yilda yangilangan va tizim 1996-yil mart oyida Grenadaning Sent-Jorjes shahrida imzolangan kelishuvga binoan qonuniy boʻlgan. PCO dastlab AQShning Karib dengizida kommunizm tarqalishiga qarshi kurash vositasi sifatida boshlangan[2][3]. 2001-yilda PCO Jinoyat va xavfsizlik boʻyicha mintaqaviy guruh (CRTFCS) doirasida Karib dengizi hamjamiyati bilan keyingi hamkorlikni yoʻlga qoʻydi[4].

2010-yil iyun oyida Amerika Qoʻshma Shtatlari va Karib havzasi mamlakatlari Mintaqadagi farovonlik va xavfsizlik uchun hamkorlik doirasidagi hamkorlikni yangiladilar[5]. Qoʻshma kelishuv doirasida AQSh PCO davlatlarining Sharqiy Karib dengizi sohil qoʻriqlash xizmatini yaratishda yordam berishga vaʼda berdi[6].

Keyinchalik, Kanada Markaziy Amerika jinoiy toʻdalarining Angliya Karib dengiziga[7] kengayish tahdidiga qarshi kurashish uchun Mintaqaviy mudofaa tizimi[8] bilan ishlashga ham vaʼda berdi.

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. „Международные организации — Региональная система обороны“ (ru). 16-oktabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 15-dekabr 2018-yil.
  2. „Caribbean Islands - Controversial Security Issues“. 3-mart 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 8-dekabr 2021-yil.
  3. Lewis, PatsySurviving Small Size: Regional Integration in Caribbean Ministates. Kingston, Jamaica: University of West Indies Press, 2002.. ISBN 976-640-116-0. 
  4. Regional Task Force, The Caribbean Community (CARICOM) Implementation Agency for Crime and Security (IMPACS)
  5. Singh, Rickey. „A USA-CARIBBEAN 'RENEWAL'?“ (13-iyun 2010-yil). 12-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2010-yil.
  6. „CARIBBEAN SECURITY: United States to help upgrade Regional Security System“ (17-aprel 2010-yil). 12-avgust 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2010-yil.
  7. „Region warned of displaced criminal elements“. 11-mart 2012-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2010-yil.
  8. staff writer. „Security important to Canada“. 6-iyul 2011-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 17-sentabr 2010-yil.

Havolalar[tahrir | manbasini tahrirlash]