Trixofitiya

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
(Mikrosporiyadan yoʻnaltirildi)
Jump to navigation Jump to search

Trixofitiya (yun. trichos — qil, soch va phyton — oʻsimlik), qirma temiratki (moyxoʻrak) — zamburugʻlar qoʻzgʻatadigan yuqumli kasallik. T. ni parazit zamburugʻlarning bir necha turi qoʻzgʻatadi. Ulardan ayrimlari faqat odamda parazitlik qilib, T.ning yuzaki shaklini keltirib chiqaradi. Boshqalari, asosan, hayvonlar (sichqon, kalamush, sigir, ot, qoʻy va boshqalar)da parazitlik qiladi; T. bilan zararlangan odamlarda uning chuqur shakli paydo boʻladi.

Yuzaki T. bilan, asosan, bolalar, ayrim hollarda kattalar, ayniqsa, ayollar kasallanadi. Bunda teri va boshning sochli qismi, kamroq soqol va moʻylov kasallanadi. Kasallik sogʻlom odamga bemordan yoki uning buyumlari (bosh kiyim, taroq va boshqalar)dan oʻtadi. Zamburugʻ tushgan terida 5—7 kundan soʻng dumaloq qizil yalligʻlangan dogʻ paydo boʻlib, tezda kattalashadi va qipiklanadi. Boshning sochli qismidagi zamburugʻlar teridan tezda sochga oʻtadi. Soch tolalarining tusi oʻzgaradi, moʻrtlashadi, zararlangan joydagi tolalar toʻkilib ketadi, tirnoqlar ham zararlanadi.

Chuqur T.da odam badanida va boshning sochli qismida, soqol, moʻylovlarda yiringli yara (qarang Abssess) paydo boʻladi. Ular ogʻrib, bemorning umumiy ahvoli yomonlashadi, baʼzan trasi koʻtariladi. Agar vaqtida davolanmasa, soch toʻkilib ketadi. T.ning chuqur shakli koʻpincha sut sogʻuvchilar va choʻponlarda kuzatiladi. Hozirgi jinsiy yoʻl bilan yuqadigan qov soha T.si ham aniklangan. T. bilan ogʻrigan bemor kasalxonada davolanadi. Teri T.si qisqa vaqt ichida tuzalib ketadi. Soch va tirnoq T.si uzoq davolanishni taqozo etadi.

Chuqur T.ning oldini olish uchun sichqon va kalamushlarga qarshi kurash olib boriladi.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. "Trixofitiya" OʻzME. T-harfi Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil