Mikroneziya (orollar)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Jump to navigation Jump to search

MikroneziyaOkeaniyadagi bir guruh mayda orollar, Tinch okeanning gʻarbiy qismida. 1500 dan ortiq oroldan iborat. Eng yirik orollar guruhi: Mariana, Karolina, Marshall, Gilbert, Panaba, Nauru va boshqa Maydoni 2,6 ming km². Kelib chiqishiga koʻra, mar-jon va vulkan orollar. Eng baland joyi 965 m (Mariana o.larida). Doim yashil tropik oʻrmonlar va butazorlar bilan krplangan. Kokos plantatsiyalari bor. Aholisi tropik dehqonchilik va baliq ovlash bilan shugʻullanadi.

17—19-asrlarda M. (Karolina, Marshall va Mariana o.lari) Ispaniya mustamlakasi boʻlgan. 1885 yilda Germaniya Marshall o.larini Ispaniyadan tortib olgan, 1898 yilda esa Karolina va Mariana o.larini sotib oldi. 1914 yilda orollarni yaponlar bosib oldilar, 1920 yilda esa Millatlar Ligasidan Yaponiya ularni boshqarishga mandat oddi. 1945 yilda orollar AQSH qoʻl ostiga oʻtdi. 1947 yildan boshlab BMT qaroriga koʻra, M. AQSH tomonidan boshqariladigan BMT vasiyligidagi hudud maqomini oldi (Vasiylikdagi Tinch okean o.lari hududi). 1970-yillar oxiri — 80-yillarda M.ning vasiylikdagi turli qismlari bilan AQSH oʻrtasida AQSH bilan "erkin uyushganlik" toʻgʻrisidagi bitim imzolandi. M. 4 ta davlat tuzilishiga ega: Mikroneziya Federativ Shtatlari, Marshall Orollari Respublikasi, Palau Respublikasi va Shim. Mariana Orollari Ham-doʻstligi. M. orollarida, shuningdek, qisman Nauru va Kiribati davlatlari ham joylashgan.[1]

Manbalar[tahrir]

  1. OʻzME. Birinchi jild. Toshkent, 2000-yil