Mikrometr (o'lchov)

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Mikrometr
Birliklar sistemasi metrik sistema
Birlik Uzunlik
Belgilanishi μm
Almashtirish
1 μm … ga teng
Si sistemasida 1×10−6 m
Tabiiy birliklar sistemasida 6.1877×1022 P

18897 a0
AQSH birliklar sistemasida 3.9370×10−5 in

Mikrometr (SI belgisi: mkm, μm), odatda mikron sifatida ham tanilgan, SI dan olingan uzunlik birligi boʻlib, 1×10−6 metr ga teng. 1×10−6 metr (SI standart prefiksi „mikro-“ = 10−6); yaʼni metrning milliondan bir qismi (yoki millimetrning mingdan bir qismi, 0.001 mm, yoki taxminan 0.00004 inch)[1].

Yuqorida 6 μm diameterli uglerod tola va pastda 50 μm diameterli inson soch tolasi



Mikrometrga eng yaqin yana bir kichikroq umumiy SI birligi nanometr boʻlib, mikrometrning mingdan biriga yoki metrning milliarddan biriga (0.000000001 m) ekvivalentdir.

Mikrometr — odatda infraqizil nurlanish toʻlqin uzunligi, shuningdek, biologik hujayralar va bakteriyalar oʻlchamlari[1] va pillik tolalar diametrini tasniflash uchun umumiy oʻlchov birligi[2]. Bitta odam sochining kengligi taxminan 20 dan 200 µm. Insonning eng uzun xromosomasi — xromosoma-1 taxminan 10 µm ga teng.

Misollar[tahrir | manbasini tahrirlash]

1 mikrometr qanchalik katta?

1 mkm dan 10 mkm gacha:

10 dan 100 mkm gacha:

SI standartlashtirish[tahrir | manbasini tahrirlash]

Mikron atamasi va μ belgisi 1879-yilda mikrometrni belgilash uchun alohida foydalanish uchun rasman qabul qilingan, ammo 1967-yilda Xalqaro birliklar tizimi (SI) tomonidan rasman bekor qilingan[7].

SI birliklar sistemasida mikrometrning sistematik nomi birlikning rasmiy nomiga, μk esa rasmiy birlik belgisiga aylandi.

Bundan tashqari, Amerika ingliz tilida „mikron“ dan foydalanish birlikni mikrometrdan (oʻlchash moslamasidan) farqlashga yordam beradi. Ogʻzaki ingliz tilida ular talaffuzi bilan ajralib turishi mumkin, chunki oʻlchash moslamasining nomi aytilganda odatda ikkinchi boʻgʻin (/mˈkrɒmɪtər/ my-KROM-it-ər) urgʻu bilan aytiladi. SI birliklarini talaffuz qilish konventsiyasiga muvofiq mikrometr uzunlik birligini ifodalasa urgʻu birinchi boʻgʻinga qoʻyiladi (/ˈmkrˌmtər/ MY-kroh-meet-ər).

Mikronning koʻplik shakli ham odatda mikron deb ishlatiladi. Ammo 1950-yilgacha vaqti-vaqti bilan „mikra“ ishlatilgan[8][9][10].

Shuningdek qarang[tahrir | manbasini tahrirlash]

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. 1,0 1,1 "micrometre". Encyclopædia Britannica Online. https://www.britannica.com/science/International-System-of-Units. Qaraldi: 18 May 2014. 
  2. „Wool Fibre“ (Word Document download). NSW Department of Education and Communities. 17-iyun 2016-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-may 2014-yil.
  3. Ramel. „Spider Silk“. — „A typical strand of garden spider silk has a diameter of about 0.003 mm... Dragline silk (about.00032 inch (.008 mm) in Nephila)“. 4-dekabr 2008-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 14-dekabr 2008-yil.
  4. Smith, D.J.; Gaffney, E.A.; Blake, J.R.; Kirkman-Brown, J.C. (25–fevral 2009–yil). „Human sperm accumulation near surfaces: a simulation study“ (PDF). Journal of Fluid Mechanics. 621-jild. Cambridge University Press. 295-bet. Bibcode:2009JFM...621..289S. doi:10.1017/S0022112008004953. 6–noyabr 2013–yilda asl nusxadan (PDF) arxivlandi.{{cite magazine}}: CS1 maint: date format ()
  5. „Fibreshape applications“. IST - Innovative Sintering Technologies Ltd.. — „Histogram of Fiber Thickness [micrometre]“. Qaraldi: 4-dekabr 2008-yil.
  6. The diameter of human hair ranges from 17 to 181 μm. Ley. {{{editor}}}: „Diameter of a human hair“. The Physics Factbook (1999). Qaraldi: 8-dekabr 2018-yil.
  7. BIPM — Resolution 7 of the 13th CGPM 1967/68), „Abrogation of earlier decisions (micron, new candle.)“
  8. Proceedings of the Royal Society of Queensland, Part I. H. Pole & Co., 1907. 
  9. Bigalow, Edward Fuller. The Observer, 1905. 
  10. 10 micra/10 microns (Start at 1885; before that, the word „micron“, singular or plural, was rare)