Kontent qismiga oʻtish

Meseret Defar

Vikipediya, erkin ensiklopediya
Meseret Defar

Defar, 2016-yilda
Shaxsiy maʼlumotlari
Jinsi ayol
Fuqaroligi Efiopiya
Tavallud sanasi 19-noyabr 1983-yil (1983-11-19) (42 yosh)
Addis-Abeba, Efiopiya[1]
Boʻyi 155 cm (5 ft 1 in)[2]
Vazni 42 kg[3]
Sport
Qaysi sport Yengil atletika
Medallar
Medal soni
Olimpiada oʻyinlari
Oltin 2004 Afina 5000 m
Oltin 2012 London 5000 m
Kumush 2008 Pekin 5000 m


Jahon chempionati
Oltin 2007 Osaka 5000 m
Oltin 2013 Moskva 5000 m
Kumush 2005 Helsinki 5000 m
Bronza 2009 Berlin 5000 m
Bronza 2011 Daegu 5000 m


Jahon qishki chempionati (indoor)
Oltin 2004 Budapesht 3000 m
Oltin 2006 Moskva 3000 m
Oltin 2008 Valensiya 3000 m
Oltin 2010 Doha 3000 m
Kumush 2012 Istanbul 3000 m
Kumush 2016 Portlend 3000 m
Bronza 2003 Birmingem 3000 m


Afrika oʻyinlari
Oltin 2003 Abuja 5000 m
Oltin 2007 Jazoir 5000 m


Afrika chempionati
Oltin 2006 Bambus 5000 m
Kumush 2000 Jazoir 5000 m
Kumush 2008 Addis-Abeba 5000 m
Kumush 2010 Nayrobi 5000 m


Yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionati
Oltin 2002 Kingston 3000 m
Oltin 2002 Kingston 5000 m
Kumush 2000 Santyago 5000 m


O‘smirlar oʻrtasidagi jahon chempionati
Kumush 1999 Bidgoshch 3000 m

Meseret Defar Tola (amxarcha: መሠረት ደፋር; 1983-yil 19-noyabrda tugʻilgan) — 3000 metr va 5000 metr masofalarga ixtisoslashgan efiyopiyalik uzoq masofaga yuguruvchi. U Olimpiya va jahon chempionatlari kabi yirik xalqaro musobaqalarda 5000 metrga yugurishda oltin medallarni qoʻlga kiritgan. 2006-yilda ushbu masofada jahon rekordini o‘rnatgan, 2007-yilda yana rekordni yangilagan va 2008-yilgacha saqlab qolgan. O‘sha yili uning vatandoshi Tirunesh Dibaba bu natijani yangilagan.

2007-yilda Belgiya poytaxti Bryusseldagi musobaqada Defar ikki mil masofani 9 daqiqadan kam vaqtda (8:58.58) bosib oʻtgan ilk ayol sportchiga aylandi. Bu natija avvalgi jahon rekordidan 11 soniyaga yaxshi edi[4].

Defar Olimpiya oʻyinlarida 5000 metr masofada katta yutuqlarga erishgan: u 2012-yil London va 2004-yil Afina Olimpiadalarida oltin, 2008-yil Pekinda esa bronza medalini qoʻlga kiritgan. Jahon chempionatlarida ham muvaffaqiyatli qatnashgan: 2005-yilgi Helsinki chempionatida kumush, 2007-yilgi Osaka chempionatida esa oltin medalni qoʻlga kiritgan.

Defar yopiq inshootlardagi 5000 metr, 3000 metr va ikki mil yugurish boʻyicha jahon rekordlarini oʻz qoʻlida ushlab turgan. U 3000 metrga yopiq inshootda oʻtkazilgan musobaqalarda ustunlik qilgan: 2004-yildan 2010-yilgacha boʻlgan davrda ketma-ket toʻrt marta jahon chempioni boʻlgan. Shuningdek, u Afrika oʻyinlarida ikki karra chempion, Afrika chempionatlarida toʻrt karra medal sohibi va yoshlar oʻrtasidagi jahon chempionatlarida ikki karra oltin medal sohibi hisoblanadi.

Defar 2014-yilda sportdagi faoliyatidan tanaffus olib, oilaviy hayotga eʼtibor qaratgan. U 2015-yilda musobaqalarga qaytishini maʼlum qilgan boʻlsa-da, Pekinda boʻlib oʻtgan 2015-yilgi jahon chempionatida ishtirok etmadi[5].

Faoliyati

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Olimpiadalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Defar 2003-yilda o‘tkazilgan ilk Afro-Osiyo o‘yinlarida 5000 metr masofada oltin medalni qo‘lga kiritdi. U ayollar o‘rtasidagi 5000 metr bahslarida 2004-yil Afinadagi va 2012-yil Londondagi yozgi Olimpiada o‘yinlarida oltin medalni qo‘lga kiritdi, mos ravishda 14 daqiqa 45,65 soniya va 2012-yilda yana g‘alaba qozondi. 2008-yil Pekin Olimpiadasida u bronza medalini qo‘lga kiritdi, biroq turkiyalik Elvan Abeylegesse doping bilan ushlanganidan so‘ng, bu medal kumush medaldan bahramand bo‘ldi.

Jahon rekordlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

2006-yil 3-iyun kuni Nyu-York shahrida u 5000 metrni 14:24.53 daqiqa bilan o‘sha paytdagi jahon rekordini o‘rnatdi. 2007-yil 15-iyun kuni Oslodagi Bislett o‘yinlarida bu rekordni 14:16.63 ga yaxshiladi. 2007-yil 3-fevralda Germaniyaning Shtutgart shahrida u yopiq inshootdagi 3000 metrni 8:23.72 daqiqa bilan jahon rekordi sifatida yakunladi. 2007-yil 20-mayda Kaliforniya shtatidagi Karson shahrida 2 milni 9:10.47 daqiqa bilan eng yaxshi natija ko‘rsatdi[6]. 1-sentabr kuni Osakada bo‘lib o‘tgan jahon chempionatida 5000 metrda 14:57.91 daqiqa natija bilan oltin medalni qo‘lga kiritdi[7][8]. 2007-yil 14-sentabrda Bryusselda u ayollar o‘rtasidagi 2 mil masofasida 8:58.58 daqiqa bilan o‘zining oldingi rekordini 11.89 soniyaga yaxshiladi[9]. O‘sha yili u “Yilning eng yaxshi ayol yengil atletikachisi” mukofotini ham oldi[10].

Jahon chempionatlari

[tahrir | manbasini tahrirlash]

U 2005-yil Helsinkida bo‘lib o‘tgan Jahon chempionatida kumush medalni qo‘lga kiritdi — bu bahsda faqat Tirunesh Dibaba undan oldinda bo‘ldi. 2006-yilgi Yopiq inshootdagi Jahon chempionatida 3000 metr masofada g‘alaba qozonib, 2004-yildagi unvonini himoya qildi. 2008-yil yanvar oyida Boston shahridagi musobaqada u 2 milni 9:10.50 daqiqa bilan yengib, yopiq inshootda yangi rekord o‘rnatdi[11]. 2008-yilgi Jahon yopiq chempionatida u ketma-ket uchinchi bor 3000 metrda oltin medalni qo‘lga kiritdi. O‘sha yili Afrikada bo‘lib o‘tgan chempionatda esa uni vatandoshi Meselech Melkamu mag‘lub etdi. Bislett o‘yinlarida esa uning 5000 metr bo‘yicha jahon rekordi Tirunesh Dibaba tomonidan yangilandi. Yil oxirida u 3000 va 5000 metr masofalarida Jahon yengil atletika finalida g‘olib chiqdi.

2009-yilgi mavsumda u shaxsiy natijalarini yaxshilab, yopiq inshootdagi 5000 metrda 14:24.37 va 2 milda 9:06.26 daqiqa bilan yangi jahon eng yaxshi natijalarini ko‘rsatdi[12]. U 10,000 metr bahsida qatnashish uchun Buyuk Britaniyadagi saralash musobaqasida ishtirok etdi va 29:59.20 daqiqa natijasi bilan nafaqat shaxsiy rekordini, balki Buyuk Britaniya hududidagi eng yaxshi natijani ham yangiladi[13].

Berlindagi jahon chempionatida u 10,000 metrda so‘nggi 50 metrgacha peshqadam edi, lekin kuchi tugab, Keniyalik Linet Masaiga yutqazdi va yakunda 30:52.37 daqiqa bilan beshinchi bo‘ldi. Keyinchalik 5000 metr finalida ham uni Vivian Cheruiyot va Sylvia Kibet ortda qoldirdi. Biroq u ularni keyinchalik 3000 metrda mag‘lub etib, 8:30.15 daqiqa bilan yilning eng yaxshi natijasini qayd etdi.

2010-yilgi yopiq Jahon chempionatida u 3000 metrda ketma-ket to‘rtinchi marta oltin medalni qo‘lga kiritdi. Keyin u yo‘l yugurishlarida ishtirok etib, Carlsbad 5000 musobaqasida uchinchi bor g‘alaba qozondi[14]. 2010-yilgi Afrika chempionatida u 5000 metrda kumush medalni qo‘lga kiritdi. Jahon kontinental kubogida esa u 3000 metrda g‘alaba qozondi. U o‘zining ilk yarim marafonida 1:07:44 daqiqa bilan g‘alaba qozonib, AQShdagi eng yaxshi natijani yangiladi[15].

2011-yil boshida u 3000 metr yopiq yugurishda jahon rekordi o‘rnatishga urinib, 8:36.91 daqiqa bilan biroz yetishmadi[16]. Biroq ochiq stadiondagi musobaqalarda u Bislett, FBK va Meeting Areva o‘yinlarida 5000 metrda g‘alaba qozondi. Jahon chempionatida esa u 10,000 metrni yakunlay olmadi va 5000 metrda uchinchi bo‘ldi[17].

2012-yilgi Yopiq Jahon chempionatida u beshinchi marta g‘alaba qozonmoqchi edi, lekin so‘nggi 100 metrlikda Hellen Obiriga yutqazdi va ikkinchi o‘rinni oldi[18]. Yozgi mavsumda esa u Vivian Cheruiyot va Tirunesh Dibaba ortidan bir necha bor ikkinchi bo‘ldi[17][19]. Shunga qaramay, 2012-yil Londondagi Olimpiadada 5000 metrda raqiblarini ortda qoldirib, ikkinchi bor Olimpiya chempioni bo‘ldi[20].

U 2013-yilgi yopiq mavsumni 3000 metrda 8:35.28 bilan g‘alaba bilan boshladi[21]. O‘sha oyda u Nyu-Orleandagi yarim marafonda 67:25 bilan musobaqa rekordini yangiladi[22].

U 2013-yil Moskvada o‘tkazilgan jahon chempionatida 5000 metrda ikkinchi marta jahon chempioniga aylandi — poyga davomida oldinga chiqmay, oxirgi 200 metrdan boshlab tezlikni oshirib, 14:50.19 daqiqa bilan g‘alaba qozondi.

Eng yaxshi natijalari

[tahrir | manbasini tahrirlash]
Defar 2008-yilda yopiq inshootdagi jahon chempionatida
Turi Masofa Natija Sana Joy Izoh
Ochiq maydon 1500 metr 4:02.00 2010-yil 12-iyun Nyu-York, AQSH
2000 metr 5:45.62 2008-yil 8-iyun Yujin, Oregon, AQSH
3000 metr 8:24.51+ 2007-yil 14-sentabr Bryussel, Belgiya
Ikki mil 8:58.58 2007-yil 14-sentabr Bryussel, Belgiya Jahon rekordi
5000 metr 14:12.88 2008-yil 22-iyul Stokgolm, Shvetsiya
10 000 metr 29:59.20 2009-yil 11-iyul Birmingem, Angliya
10 km (yoʻl) 32:08 2007-yil 25-fevral San-Juan, Puerto-Riko
Yarim marafon (yoʻl) 66:09 a 2013-yil 15-sentabr Saut-Shilds, Buyuk Britaniya
67:25 2013-yil 24-fevral Nyu-Orleans, AQSH
Marafon (yoʻl) 2:23:33 2019-yil 10-mart Nagoya, Yaponiya
Yopiq inshoot 3000 metr 8:23.72 2007-yil 2-fevral Bryussel, Belgiya
Ikki mil 9:06.26 2009-yil 26-fevral Praga, Chexiya
5000 metr 14:24.37 2009-yil 18-fevral Stokgolm, Shvetsiya

Barcha maʼlumotlar IAAF profilidan olingan.

Shaxsiy hayoti

[tahrir | manbasini tahrirlash]

Defar nasroniy boʻlib, Efiopiya pravoslav Tewahedo cherkoviga a’zo. U diniy e’tiqodini omma oldida namoyon qilgan. 2012-yilgi Olimpiya oʻyinlarida 5000 metrga yugurishda gʻalaba qozongach, Maryam buvisi va Iso goʻdak tasvirlangan ikona suratini koʻrsatib, ehtirom bildirgan[23][24].

Manbalar

[tahrir | manbasini tahrirlash]
  1. ↑ „Meseret Defar“. iaaf.org. International Association of Athletics Federations. Qaraldi: 2014-yil 9-fevral.
  2. ↑ „Meseret Defar“. ESPN. ESPN Internet Ventures. 2012-yil 8-avgustda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 9-fevral.
  3. ↑ „Meseret Defar“. Sports-reference.com. Sports Reference. 2020-yil 17-aprelda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2014-yil 9-fevral.
  4. ↑ „Defar Sets World Record in Two-Mile Race“ (2007-yil 14-sentyabr).
  5. ↑ Eder, Larry. „Meseret Defar is pregnant, will miss 2014, back in 2015, by EME News“. RunBlogRun (2014-yil 6-mart). 2015-yil 10-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2015-yil 1-sentyabr.
  6. ↑ Meseret Defar 2mile WR 9:10.47 at Carson – YouTube video
  7. ↑ Women 5000m result – IAAF
  8. ↑ 5000m women's – YouTube video
  9. ↑ 8:58.58 at IAAF Golden League-Brussels – YouTube video
  10. ↑ „Gay and Defar are World Athletes of the Year – Powell and Vlasic win Performance of the Year Award“. IAAF. Qaraldi: 2016-yil 24-aprel.
  11. ↑ Morse, Parker. „Defar runs 9:10.50 Two Miles World best in Boston“. IAAF. Qaraldi: 2016-yil 24-aprel.
  12. ↑ Ramsak, Bob. „Defar runs 9:06.26 Two Miles World best in Prague“. IAAF (2009-yil 26-fevral). Qaraldi: 2016-yil 24-aprel.
  13. ↑ Brown, Matthew. „Defar clocks 29:59.20 in Birmingham to secure Berlin ticket“. IAAF (2009-yil 12-iyul). Qaraldi: 2016-yil 24-aprel.
  14. ↑ Cruz, Dan. „Defar and Kipchoge prevail in Carlsbad“. IAAF (2010-yil 12-aprel). Qaraldi: 2016-yil 24-aprel.
  15. ↑ Larkin, Duncan. „Defar clocks 1:07:44 in Half Marathon debut in Philadelphia“. IAAF (2010-yil 20-sentyabr). Qaraldi: 2016-yil 24-aprel.
  16. ↑ Julin, A. Lennart. „With three more World junior records, Bengtsson steals the spotlight in Stockholm“. IAAF (2011-yil 23-fevral). Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
  17. ↑ 17,0 17,1 „Focus on Athletes - Meseret Defar“. IAAF. 2013-yil 23-sentyabrda asl nusxadan arxivlangan. Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
  18. ↑ Johnson, Len. „EVENT REPORT - Women's 3000 Metres - Final“. IAAF (2012-yil 11-mart). Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
  19. ↑ Rowbottom, Mike. „Middle distance magic highlights hot results in Doha – Samsung Diamond League“. IAAF (2012-yil 11-may). Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
  20. ↑ Martin, David. „London 2012 - Event Report - Women's 5000m Final“. IAAF (2012-yil 10-avgust). Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
  21. ↑ Gordon, Ed. „Defar delights over 3000m, five world-leading marks in Karlsruhe“. IAAF (2013-yil 2-fevral). Qaraldi: 2013-yil 18-fevral.
  22. ↑ „Defar and Farah set course records in New Orleans“. IAAF (2013-yil 24-fevral). Qaraldi: 2013-yil 2-fevral.
  23. ↑ CNA „Virgin Mary 'crosses the finish line' with Olympic gold runner“ (en). Catholic News Agency. Qaraldi: 2023-yil 13-yanvar.
  24. ↑ Crouse, Karen. „Ethiopian Reclaims 5,000-Meter Title From a Rival Countrywoman“ (en-US). The New York Times (2012-yil 10-avgust). Qaraldi: 2023-yil 13-yanvar. 
"https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=Meseret_Defar&oldid=5497787" dan olindi