Megara shahri

Vikipediya, ochiq ensiklopediya
Navigatsiya qismiga oʻtish Qidirish qismiga oʻtish
Megara shahri
Megara2.jpg
37°59′41.6″N 23°20′32.3″E / 37.994889°N 23.342306°E / 37.994889; 23.342306 G OKoordinatalari: 37°59′41.6″N 23°20′32.3″E / 37.994889°N 23.342306°E / 37.994889; 23.342306 G O
[[File:|290px|Megara shahri xaritada]]
Red pog.png

Megara[1] (yoki Megara[2], grekcha: Μέγαρα[3], [ˈmeɣara]) — Gretsiyadagi shahar. Saronik koʻrfazining Megara koʻrfazi sohilida, Afinadan 42 km gʻarbda joylashgan. Gʻarbiy Attikaning periferik birligidagi Megara administratsiyasining maʼmuriy markazi Attikaning chekkasida. 2011-yilgi aholini roʻyxatga olishda 23 456 aholi istiqomat qilgan[3].

Megara. Vinchentso Mariya Koronelli, 1687 yil

Shahar tarixi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Megara sohilidagi 40 metr balandlikdagi konussimon tepalik Paleokastroda topilgan arxeologik topilmalar miloddan avvalgi 1200-yillarda Miken davrida aholi punkti boʻlganligini isbotlaydi. Bu davrda Megara mintaqasida beotiyaliklar yashagan. Miloddan avvalgi 1100-yillar atrofida hudud Dorilar bosqinida[4] dorlar tomonidan bosib olingan.

Megara 1690 yilda Flamand oʻymachi Jeykob Pitersning gravyurasida (Jeykob Piters, 1637-1695)

Qadimgi yunon shahri Megarisning janubi-gʻarbiy qismida, Saron koʻrfazi[5] qirgʻogʻidan 8 stadiya uzoqlikda joylashgan va ikkita akropolga ega edi — Kariya (qadimgi yunoncha: Καρία qadimgi yunoncha: Καρία) va Alkafoev (qadimgi yunoncha: Άλκάθους qadimgi yunoncha: Άλκάθους), devorlaridan hali ham mayda qoldiqlar koʻrinib turadi; Kariya akropoliga, afsonaga koʻra, Argos pelasglari qiroli Foroneyning oʻgʻli shoh Kar tomonidan asos solingan. Keyin Leleglar shaharni egallab olishdi va qirol Lelegning nabirasi Pilas shohlikni Afina qiroli Pandionga topshirdi, uning ostida mamlakat ioniyaliklar qoʻliga oʻtdi va Attika bilan bir qirollikga aylandi.

Shohlik Pandionning toʻrt oʻgʻli oʻrtasida boʻlinganida, Megara Nisga tegishli boʻldi, u Nisei yaqinida portni qurdi. Uning davrida mamlakatga Kritliklar hujum qildi; Nisga yordam berish uchun Boeotiyaning Onxest shahridan Megareus (Μεγαρεύς) keldi; Nisning qiziga uylanib, qaynotasining o‘rnini egalladi. Megareusning oʻrniga Elisdan kelgan va Kritliklar tomonidan vayron qilingan eski akropol oʻrniga yangisiga asos solgan qiziga uylangan Alkafa keldi.

Theseus butun Pandion qirolligini qayta birlashtirdi va istmusning eng tor nuqtasida Ioniya va Peloponnes oʻrtasidagi chegara bu erda ekanligini koʻrsatadigan sheʼriy yozuvli ustun oʻrnatdi.

Megaraning soʻnggi qiroli Giperion deb ataladi, uning oʻldirilishidan keyin hukmdorlarni tanlashga qaror qilindi, ular esimnetlar deb ataladi.

Afina qiroli Kodr vafot etgandan soʻng, Peloponnesdan Doriylarning bosqinchiligi paytida Megara ular tomonidan bosib olindi. Uning butun hududi Dorianga tegishli boʻldi; mahalliy aholi, ehtimol, yer mulkidan mahrum boʻlgan, yangi Dorian koʻchmanchilari oʻrtasida boʻlingan va butun mamlakat Korinf hukmronligi ostida boʻlgan.

Miloddan avvalgi VIII-asr[tahrir | manbasini tahrirlash]

Miloddan avvalgi VIII asrda. Megara Dorianlari Korinfdan ajralib, lekin Megarisning gʻarbiy qismini yoʻqotib, oligarxik boshqaruvga ega mustaqil davlatni tashkil qiladi.

Miloddan avvalgi VIII-VII-asrlar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Miloddan avvalgi VIII-VII-asrlar — Megaraning gullab-yashnagan davri hisoblanadi. Savdoda Korinf bilan raqobatlashayotib, u bir qator koloniyalarga asos soldi, ular keyinchalik Bosfor boʻgʻozidagi Kalsedon va Vizantiya, Kichik Osiyoning shimoliy qirgʻogʻidagi Herakleya Pontus, Sitsiliyadagi Megara Gibleiskaya kabi katta gullab-yashnashga erishdilar.

Miloddan avvalgi VII-asr oxiri[tahrir | manbasini tahrirlash]

Miloddan avvalgi VII-asr oxirida. Teagen xalq partiyasiga tayanib, oligarxiyani agʻdarib, zolimga aylandi. U shaharni binolar bilan bezatdi va hashamatli suv ombori bilan suv taʼminoti tizimini tashkil qildi. Uning izlari hanuzgacha saqlanib qolgan. Bu vaqtda Megara Salamisni egallash uchun Afina bilan muvaffaqiyatli kurashdi. Theagenes quvib chiqarilgandan soʻng, miloddan avvalgi 600-yil, oligarxiya partiyasi bilan mahalliy, dorik boʻlmagan aholiga tayangan demokratik partiya oʻrtasida adovat boshlandi. Miloddan avvalgi 598-yilda Solon boshchiligidagi afinaliklar nihoyat Salamisni qaytarib olishdi va Megaraning kuchi va farovonligiga nozik zarba berishdi. Shunga qaramay, Salamisda forslarga qarshi kurashgan yunon flotlari orasida Megariya floti 20 ta kemadan iborat boʻlib, hajmi boʻyicha uchinchi oʻrinni egalladi. Plataea jangida Megariyaliklar 3000 hoplitni maydonga tushirishdi.

XX-asr[tahrir | manbasini tahrirlash]

XX-asr boshlarida qadimiy shahar oʻrnida 6000 aholisi boʻlgan kichik bir qishloq bor edi, ular atrofdagi alban aholisi orasida oʻzlarining sof yunon kelib chiqishi bilan faxrlanardilar.

Theagena favvorasi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Фонтан Феагена

Uzunligi 21 metr va eni 14 metr boʻlgan Theagena favvorasi miloddan avvalgi V asrda qurilgan. Rezervuar tomi 35 sakkiz burchakli Dorik ustunlariga tayangan. Suv ombori uzunligi boʻyicha ikki qismga boʻlingan. Janub tomonidagi jabhada beshta ustun va suv olish uchun choʻzinchoq idish bor edi. Suv Megara shimolidagi Ork joyidan tortishish kuchi bilan taʼminlangan[6].

Megara arxeologiya muzeyi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Kosa. Megara arxeologiya muzeyi

Megara arxeologiya muzeyi eramizdan avvalgi VIII-asrdan II asrgacha oid Megara va uning atrofidagi tarixdan oldingi va klassik antikvarlar kengashining qazishmalaridan topilgan topilmalarni namoyish etadi[7].

Komediya[tahrir | manbasini tahrirlash]

Megara komediyaning vatani boʻlib, u yerdan miloddan avvalgi VI-asrda Susarion tomonidan Attikaga olib kelingan[8].

Megara falsafa maktabi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Megar falsafa maktabining asoschisi Evklid Megaralik (miloddan avvalgi 450-380 yillar) hisoblanadi. Eubulid, Diodor Kronos va Megaralik Stilpon[9] maktab vakillari edi.

Megarada azob chekkan oʻn nafar shahid[tahrir | manbasini tahrirlash]

16-avgust kuni Yunon pravoslav cherkovi Megara[10] da azob chekkan oʻn nafar shahidni xotirlaydi: Dorotey, Sarantiy, Serafim, Yoqub, Bazil, Demetriy, Jorj, Platon, Adrian va Polievkt.

Aholisi[tahrir | manbasini tahrirlash]

Yil Aholi, odamlar
1991 yil 20 504 [11]
2001 yil 23 166 [11]
2011 yil ↗ 23 456 [3]

Mashhur megariyaliklar[tahrir | manbasini tahrirlash]

Megara fuqarolaridan miloddan avvalgi VI-asrning 2-yarmida yashagan elegiak shoir Teognid maʼlum; faylasuf Evklid Megara; Vizant - Vizantiya (hozirgi Istanbul) shahrining asoschisi; Evpalin - muhandis va geometriyachi, Samosdagi Evpalin tunnelining quruvchisi.

Izoh[tahrir | manbasini tahrirlash]

  • Megaris

Manbalar[tahrir | manbasini tahrirlash]

  1. Греция. Справочная карта. Масштаб 1:Andoza:Число.
  2. Шаталов А. В. Политическая история Коринфа, Мегар и Сикиона в классический период: Авт. дисс. к. и. н.. — Ставрополь, 2010.
  3. 3,0 3,1 3,2 „Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011“ (el). Ελληνική Στατιστική Αρχή (20-mart 2014-yil). 13-noyabr 2015-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-oktabr 2017-yil.
  4. „Η δωρική καταγωγή των Μεγαρέων“ (el). Δήμος Μεγαρέων. 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2017-yil.
  5. Фукидид. Istoriya. 4, 66
  6. Παναγιώτα Αυγερινού. „Κρήνη του Θεαγένους. Περιγραφή“ (el). Οδυσσέας. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού (2012). 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2017-yil.
  7. Παναγιώτα Αυγερινού. „Αρχαιολογικό Μουσείο Μεγάρων“ (el). Οδυσσέας. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού (2012). 28-may 2018-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2017-yil.
  8. „Η μεγαρική προέλευση της κωμωδίας“ (el). Δήμος Μεγαρέων. 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2017-yil.
  9. „Η μεγαρική σχολή φιλοσοφίας“ (el). Δήμος Μεγαρέων. 1-dekabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2017-yil.
  10. „Святые Элладской Церкви“. Православие.Ru. 21-noyabr 2017-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 18-noyabr 2017-yil.
  11. 11,0 11,1 „Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991“ (el). Ελληνική Στατιστική Αρχή. 16-iyul 2006-yilda asl nusxadan arxivlandi. Qaraldi: 22-iyun 2017-yil.